I SA/Wa 459/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-22

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Monika Nowicka, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku celowego z pomocy społecznej, ustalona w ramach uznania administracyjnego, może być kwestionowana przez sąd administracyjny, jeśli decyzja została wydana prawidłowo i uwzględnia zarówno sytuację wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe organu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest instancją odwoławczą i nie rozpoznaje sprawy merytorycznie, a jedynie kontroluje zgodność z prawem zaskarżonych aktów. Zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w drodze decyzji uznaniowej. Jeśli decyzja została wydana prawidłowo w ramach uznania administracyjnego, uwzględniając sytuację wnioskodawcy i możliwości finansowe organu, sąd nie ma podstaw do kwestionowania jej legalności.
Stan faktyczny
Skarżący S. W. domagał się przyznania wyższego zasiłku celowego na zakup [...], twierdząc, że przyznana kwota była zbyt niska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji przyznającą zasiłek w niższej kwocie, wskazując na ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. S. W. zaskarżył decyzję SKO do WSA, domagając się wyższego zasiłku i odszkodowania za "gnębienie psychiczne".
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. oddala skargę I SA/Wa 459/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przyznającą zasiłek celowy S. W. na dofinansowanie zakupu [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2004 r. przyznano S. W. pomoc finansową w miesiącu grudniu 2004 r. w formie zasiłku celowego w kwocie [...] złotych z przeznaczeniem na zakup [...], gdyż sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy uzasadniała przyznanie pomocy. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że wysokość przyznanego zasiłku była uwarunkowana możliwościami finansowymi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. zwłaszcza, iż w okresie jesienno – zimowym nastąpiło zwiększenie wydatków na zasiłki celowe ze względu na konieczność zabezpieczenia opału i ciepłej odzieży dla podopiecznych. Od powyższej decyzji S. W. wniósł odwołanie twierdząc, że przyznana mu kwota była zbyt niska, bowiem w miesiącu listopadzie otrzymał z tytułu zasiłku celowego kwotę [...] złotych. Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że zgodnie z przepisem art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. ) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza określonego w tym przepisie tzw. kryterium dochodowego, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt.2-15 wśród których występuje m.in. bezrobocie. Z treści aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wynikało, że odwołujący się mieszka z żoną i siostrzenicą, ale prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Skarżący jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Źródłem dochodu jest zasiłek okresowy w wysokości [...] zł. i 1/3 dotacji do czynszu: [...] zł. Ustawowe kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł. Łączny dochód S. W. organ I instancji prawidłowo ustalił na kwotę [...] zł. a zatem bezspornym było, że wnioskodawca spełnia wymogi określone w w/w artykule 8 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Art.39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że zasiłek celowy z pomocy społecznej może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, zaś w ust.2 tegoż artykułu wymienia się niektóre z potrzeb bytowych uzasadniających przyznanie tego rodzaju świadczenia ze środków pomocy społecznej. Organ I instancji uznał, ze w przypadku S. W. wystąpiła potrzeba bytowa uzasadniająca przydzielenia zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup [...], co skutkowało przyznaniem na miesiąc grudzień 2004r. zasiłku w kwocie [...] zł. W przypadku zasiłku celowego przepisy art. 39 ustawy o pomocy społecznej ani też inne unormowania prawne dotyczące udzielania pomocy społecznej ze środków opieki społecznej nie nakładają na organy pomocy społecznej obowiązku jego przyznania ani też nie określają wysokości przyznawanych zasiłków celowych i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. Celem pomocy jest zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb życiowych, przy czym rozmiar świadczenia winien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz powinien uwzględniać możliwości pomocy społecznej (art. 3 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Jednym z istotnych elementów wpływających na wysokość zasiłku jest ogólna pula środków finansowych pozostająca w dyspozycji Ośrodka na określone cele. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynikało, że właśnie ograniczona wielkość środków finansowych i rosnąca liczba osób wymagających pomocy oraz konieczność zwiększenia wydatków na zakup opału i ciepłej odzieży dla podopiecznych nie pozwoliły na przyznanie S. W. zasiłku w wyższej kwocie niż [...] zł. Decyzja organu I instancji została w sposób wyczerpujący uzasadniona. Wskazano wielkość posiadanych środków na zasiłki celowe, wymieniona została ilość osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy w tym samym czasie co odwołujący się oraz podano okoliczności jakimi kierował się Ośrodek przy rozdziale tych środków. W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał jako w pełni zasadną decyzję orzekająca o przyznaniu zainteresowanemu zasiłku celowego w rozmiarze [...] złotych za miesiąc grudzień 2004 r. Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi S. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący powołując się na art. 67 Konstytucji twierdził, że wysokość przyznanego mu zasiłku celowego była zbyt niska oraz domagał się zasądzenia odszkodowania z tytułu - jak to określił – "gnębienia psychicznego przez MOPS w R. a także przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i dodatkowo informując, że skarżący oprócz przedmiotowego zasiłku celowego otrzymał decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. zasiłek okresowy w wysokości [...] złotych miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest ani kolejną instancją odwoławczą od ostatecznych decyzji administracyjnych i w związku z tym nie rozpoznaje sprawy w jej aspekcie merytorycznym, ani też nie posiada kompetencji sądu powszechnego tj. nie może m. in. rozstrzygać o roszczeniach cywilnoprawnych jakim jest roszczenie o zasądzenie odszkodowania. Sąd administracyjny – jak wspomniano - jedynie ocenia wydany akt pod względem jego legalności. W związku z powyższym rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione przez skarżącego w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty te nie podważają legalności zaskarżonej decyzji. W szczególności należy zauważyć, że - zgodnie z przepisem art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Zatem przepis Konstytucji, statuując generalnie zasadę przyznania pomocy społecznej osobie bezrobotnej, odnośnie wielkości i form tej pomocy odsyła do ustawodawstwa zwykłego. Zgodnie zaś z przytoczoną wyżej regulacją zawartą w ustawie o pomocy społecznej świadczenie jakim jest zasiłek celowy jest przyznawane w drodze tzw. decyzji uznaniowej wydawanej przez upoważniony organ. Zatem jeżeli decyzja w tej materii została wydana prawidłowo w ramach uznania administracyjnego, Sąd nie ma podstaw prawnych do kwestionowania jej legalności. Jak wynika z akt sprawy decyzja przyznająca skarżącemu prawo zasiłku celowego w kwocie [...] złotych za miesiąc grudzień 2004 r. uwzględniała zarówno sytuację skarżącego (uzasadniającą udzielenie pomocy) jak i możliwości finansowe w tym zakresie organu. W uzasadnieniu tej decyzji omówiono szczegółowo wysokość przyznanych środków i sposób ich rozdysponowania. Z tego względu nie można postawić organowi zarzutu, że poprzez powierzchowne rozpatrzenie sprawy i nierzetelne uzasadnienie swego rozstrzygnięcia przekroczył granicę wspomnianego wyżej uznania administracyjnego. To z kolei prowadzi do wniosku, iż zarówno ta decyzja jak i decyzja organu II instancji nie naruszyły prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło