I SA/Wa 459/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant referent – stażysta Katarzyna Matecka - Caban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Decyzją z [...] września 2016 r. Wojewoda [...] (Wojewoda) stwierdził, że H. W. (Skarżąca) przysługuje w udziale 1/3 części prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości H., powiat [...], województwo [...] (Nieruchomość). W powyższej decyzji Wojewoda wskazał, że pozostałe udziały po 1/3 części przysługują B. L. i Z. C. Decyzją z [...] lipca 2017 r. Wojewoda stwierdził, że K. I., spadkobiercy B. L., przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. C. ww. nieruchomości. Wnioskiem z 17 sierpnia 2017 r. Skarżąca zwróciła się do Wojewody o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody z [...] września 2016 r. oraz o jej uchylenie. Wskazała, że na jaw wyszły istotne dla sprawy nowe okoliczności, a dokładniej 1 lipca 2017 r. dowiedziała się od swojego syna o istnieniu pisma z [...] lipca 2002 r., w którym, według niej, jej brat Z. C. przekazał jej udział w rekompensacie za ww. nieruchomość. Postanowieniem z [...] września 2017 r. Wojewoda wznowił na wniosek Skarżącej postępowania zakończone ww. decyzją. Decyzją z [...] października 2017 r. Wojewoda odmówił uchylenia decyzji z [...] września 2016 r. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że wydając ww. decyzję był w posiadaniu pisma Z. C. z [...] lipca 2002 r., lecz ze względu na to, że pismo to nie wskazuje jednoznacznie, iż wolą jego autora było całkowite zrzeczenie się prawa do rekompensaty (we wstępie wnosił o wydanie jemu decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty) organ nie uwzględnił jego udziału w swojej decyzji. Organ wskazał, że ze względu na to, że autor pisma zmarł [...] sierpnia 2005 r. nie było możliwości przed wydaniem decyzji zweryfikowania jego intencji Reasumując organ I instancji wskazał, że dowód uznany przez Skarżącą za nowy dowód w sprawie był dowodem znanym i podlegał ocenie w toku prowadzonego postępowania. Tym bardziej, że po uzyskaniu informacji o śmierci Z. C. organ we własnym zakresie uzyskał postanowienie w przedmiocie nabycia spadku po ww. oraz pismem z 19 listopada 2012 r. poinformował spadkobierczynię – J. C. o możliwości przystąpienia do prowadzonego postępowania. Powyższe pismo Skarżąca otrzymała do wiadomości. W związku z czym nie było postaw do zastosowania przez organ art. 151 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." i uchylenia decyzji z 28 września 2016 r. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Na skutek odwołania Skarżącej, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister) decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody, podtrzymując w całości stanowisko organu I instancji. Dodatkowo Minister wskazał, że oświadczenie Z. C. z [...] lipca 2002 r. nie spełnia wymagań wskazanych w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 2042 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa z 8 lipca 2005 r." bowiem nie zostało złożone z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo w polskiej placówce konsularnej. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła skargę do tutejszego sądu, zarzucając zaskarżonej decyzji : a) naruszenie art. 212 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia przez Z. C. oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do rekompensaty na rzecz H. W., tj. [...] lipca 2002 r. poprzez jego nieuwzględnienie i błędne zastosowanie art. 3.1 w związku z art. 27 ustawy z 8 lipca 2005 r., skutkujące przyjęciem, że oświadczenie Z. C. z [...] lipca 2002 r. nie spełnia wymogów wskazanych w art. 3.1 ustawy z 8 lipca 2005 r. gdyż nie zostało złożone z podpisem notarialnie poświadczonym, przed organem administracji publicznej lub w polskiej placówce konsularnej; b) naruszenie art. 3.1 w związku z art. 27 ustawy z 8 lipca 2005 r., poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że oświadczenie Z. C. z [...] lipca 2002 r. nie spełnia wymogów wskazanych w art. 3.1 ustawy z 8 lipca 2005 r., gdyż nie zostało złożone z podpisem notarialnie poświadczonym, przed organem administracji publicznej lub w polskiej placówce konsularnej, pomimo faktu, że na oświadczeniu tym widnieje stwierdzenie autentyczności podpisu Z. C. dokonane przez urzędnika Przedsiębiorstwa Państwowego Użyteczności Publicznej Poczta Polska Kontrolera Kierownika Zmiany D. P. Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Podnieść należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną pozostającą pod szczególną ochroną zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 K.p.a. Dlatego wznowienie może nastąpić jeżeli postępowanie, w którym ta decyzja zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością wskazaną w przepisach K.p.a. W przedmiotowej instytucji przejawia się również wyraźnie aspekt o charakterze materialnoprawnym, tj. możliwość ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wznowione na żądanie Skarżącej. Wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (instancyjnym). Enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 K.p.a. podstawy wznowienia postępowania nakazuje organom dokonywanie ich precyzyjnej interpretacji zwłaszcza, że wznowienie postępowania jest szczególnym, nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Podstawę wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie stanowił art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Przepis ten może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie tych nowych okoliczności faktycznych, czy nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Pojęcie dowodu wynika z art. 75 K.p.a., natomiast przez okoliczności faktyczne należy rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej wykładni prawa. Z powyższych ustaleń wynika, że nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający przy tym wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Jak wynika z analizy akt niniejszej sprawy postanowieniem z [...] września 2017 r. wznowiono na żądanie Skarżącej postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody z [...] września 2016 r. stwierdzającą, że H. W. przysługuje w udziale 1/3 części prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. C. nieruchomości poza obecnym granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jako podstawę prawną wznowienia wskazano przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Na skutek przyjęcia, że powyższa przesłanka nie wystąpiła w tej sprawie organy administracyjne obu instancji odmówiły, w trybie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylenia decyzji Wojewody z dnia [...] września 2016 r. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji bada ustalenia poczynione przez organy administracyjne związane wyłącznie z przesłanką określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a więc czy wyszły na jaw w sprawie nowe dowody albo też nowe okoliczności, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca uzasadniając zaistnienie przesłanki z art. § 1 pkt 5 K.p.a. Skarżąca powołała pismo Z. C. z [...] lipca 2002 r., którym, w ocenie Skarżącej, zrzekł się on na jej rzecz przysługującego mu prawa do rekompensaty. W świetle przedstawionych rozważań wskazać trzeba, że dowody i okoliczności faktyczne z nich wynikające, w których Skarżąca upatrywała podstawy do wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem bezsprzecznie, że Wojewoda był w posiadaniu pisma Z. C. z [...] lipca 2002 r., a zatem podlegało ono ocenie w toku prowadzonego postępowania. Potwierdzeniem powyższego jest fakt, że Wojewoda prowadząc postępowanie administracyjne jako stronę postępowania traktował Z. C. doręczając mu pisma w sprawie m.in. pismo z [...] lipca 2005 r. Ponadto organ po uzyskaniu informacji o śmierci ww. we własnym zakresie uzyskał postanowienie w przedmiocie nabycia spadku po ww. oraz pismem z [...] listopada 2012 r. poinformował spadkobierczynię J. C. o możliwości przystąpienia do prowadzonego postępowania, które to pismo Skarżąca otrzymała do wiadomości. Skarżąca w toku postępowania wskazywała, że wydając decyzję o przyznaniu jej rekompensaty organ nie brał pod uwagę dokumentów znajdujących się w Urzędzie Miasta B. Sąd wskazuje, że pismo Z. C. datowane na [...] lipca 2002 roku złożone zostało 28 listopada 2003 roku w Urzędzie Miasta B. Wydział Mienia i Geodezji (karta 15 akt administracyjnych). W piśmie tym Z. C. jako swój adres wskazał ul. [...],[...]. Postanowieniem z [...] sierpnia 2004 roku Wojewoda [...] przekazał Wojewodzie [...] według właściwości sprawę potwierdzenia uprawnień z tytułu pozostawienia przez K. C. nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego. Z treści powyższego pisma wynika, że do Wojewody [...] przekazane zostały wraz z postanowieniem akta sprawy, 20 kart (karta 21 akt administracyjnych). Dalsze czynności w sprawie wykonywane były przez Wojewodę [...]. Na karcie 29 akt administracyjnych znajduje się odręczne pismo podpisane przez Skarżącą w którym wskazała ona adresy swojego rodzeństwa. Jako adres Z. C. Skarżąca podała ul. [...], co oznacza, że wskazała inny numer mieszkania niż Z. C. w swoim piśmie z [...] lipca 2002 roku. Tym niemniej, dalsza korespondencja organu, to jest Wojewody [...] kierowana była na prawidłowy adres, to jest ul. [...]. Oznacza to, że wydając [...] września 2016 r., decyzję o przyznaniu Skarżącej prawa do rekompensaty organ znał treść pisma Z. C. z [...] lipca 2002 roku jak również dysponował tym pismem, bowiem znajdowało się ono w aktach sprawy. Na marginesie wskazać należy, że jeżeli decyzja Wojewody z [...] września 2016 r., przyznająca Skarżącej prawo do rekompensaty, nie spełniała jej oczekiwań, mogła ona składać odwołanie od tej decyzji, a następnie skargę do sądu administracyjnego. Zatem dowód wskazywany przez Skarżącą nie jest dowodem, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W konsekwencji organ prowadzący to postępowanie zobligowany był do jego zakończenia w sposób określony treścią art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. – poprzez wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, z tego względu, że przyczyna wznowieniowa w rzeczywistości nie zaistniała. Tej treści decyzja wydana została przez organ pierwszej instancji, prawidłowo zatem postąpił Minister utrzymując ją w mocy. Ponieważ pismo z [...] lipca 2002 r. nie może być uznane za nowy dowód w sprawie, nieznany organowi który wydał decyzję z [...] września 2016 roku, odnoszenie się do zarzutów dotyczących formy oświadczenia i jego wykładni sąd uznaje za zbędne. Z tych względów skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegać musi oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302).