I SA/Wa 462/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Anna Lech (spr.) Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r., 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz E. N. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/WA 462/04 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] czerwca 1972 r. o wywłaszczaniu i odszkodowaniu za nieruchomość o pow. [...] m2 położoną w C. przy ul. [...], sprostowanej postanowieniem organu centralnego z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...]. W uzasadnieniu Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast przedstawił następujący stan sprawy: Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. decyzją nr GKM [...] z dnia [...].06.1972 r. orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości o pow. [...] m2 położonej w C. przy ul. [...] - stanowiącej własność spadkobierców W. i H. A. Decyzja ta została doręczona L. K. – córce nieżyjących W. i H. Adamus. W dniu [...].01.1998 r. do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynął za pośrednictwem Ministerstwa Skarbu Państwa wniosek L. K. o zwrot przedmiotowej nieruchomości, w którym podniosła, że nie pobrała ustalonego odszkodowania, a ponadto tylko część wywłaszczonej nieruchomości, to jest około 20 % została zajęta przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową "H.". Następnie pismem z dnia [...].04.1999 r. skarżąca L. K. sprecyzowała swój wniosek jako żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].06.1972 r. W kolejnym piśmie z dnia [...].01.2000 r. skarżąca podniosła, że zgodnie z danymi ujawnionymi w Księdze Wieczystej KW nr [...] rep. hip. W. i H. małż. A. w częściach równych byli właścicielami działki [...] o pow. [...] kw. sążni i działki [...] o pow. [...] kw. sążni, co w przeliczeniu daje łączną powierzchnię [...] m2. W decyzji wywłaszczeniowej podano, że wywłaszczono działkę [...] o pow. [...] m2, co zdaniem skarżącej świadczy o braku logiki, gdyż skoro podzielono działkę nr [...] i [...] na działki: nie wywłaszczoną działkę nr [...] - o pow. [...] m2, którą pozostawiono przy budynku i za którą skarżąca odprowadza podatek gruntowy do Wydziału Finansowego Urzędu Miasta C. i wywłaszczoną działkę nr [...] o pow. [...] m2 - to suma powierzchni obu działek [...] i [...] nie zgadza się z sumą powierzchni działek [...] i [...]. Również w piśmie z dnia [...].03.2000 r. skarżąca podnosi, że w księdze wieczystej działka nr [...] ma pow. [...] kw.sążni co daje [...] m , a wydzielone z niej działki mają pow. łączną [...] m2 (działka nr [...] o pow. [...] m2 i działka nr [...] o pow. [...] m2), co potwierdza, że faktycznie wywłaszczono dużo mniejszą powierzchnią gruntu. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącej, iż wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, gdyż błędnie wskazano powierzchnię wywłaszczonej części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] skoro całkowita powierzchnia nieruchomości zdaniem skarżącej wynosiła [...] m2 lub [...] m2, a nie [...] m2. Zgodnie z załączonym do akt archiwalnych opisem i wyrysem z mapy ewidencji gruntów z dnia [...].11.1971 r. nieruchomość o pow. [...] m2 stanowiąca własność nieżyjących W. i H. małż. A. składała się z dwóch działek [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2 . Natomiast w zaświadczeniu Państwowego Biura Notarialnego w C. z dnia [...].05.1970 r. podano, że W. i H. A. są wpisani jako właściciele działek nr [...] i [...] o pow.: działka nr [...] - [...] sażeni kwadratowych, działka nr [...] - [...] sażeni kwadratowych, uregulowanych w Księdze wieczystej "Część Dóbr B. A.B. Nr [...] rep. hip.". Z tego zaświadczenia wynika więc, że całkowita powierzchnia wynosiła [...] sażeni kwadratowych. Należy wyjaśnić, że 1 sążeń = 1335808 m2, a 1 sążeń kwadratowy = 4,5521183 m2, stąd [...] sażeni kwadratowych wynosi [...] m2. W ewidencji gruntów wykazano powierzchnię [...] m2, ale w opisie z dnia [...].11.1971 r. wyjaśniono, że działki nr [...] i [...] powstały z dawnych działek [...] i [...], a różnica w powierzchni między dawnymi i nowymi działkami powstała na skutek poszerzenia ul. [...] i ul. [...] oraz braku trwałej stabilizacji granicznej i niejednakowej dokładności obliczenia powierzchni. Z niepełnych akt archiwalnych wynika również, że postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące działki nr [...] o pow. [...] m2 zostało wszczęte wobec braku zgody spadkobierców na dobrowolne zbycie nieruchomości za cenę określoną przez biegłych, została przeprowadzona rozprawa administracyjna, a następnie została wydana decyzja o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości stanowiącej własność spadkobierców W. i H. A. Okoliczność, ze L. K. nie pobrała ustalonego decyzją z dnia [...].06.1972 r. odszkodowania nie ma wpływu na ocenę legalności tej decyzji. Wysokość odszkodowania została ustalona na podstawie operatów szacunkowych biegłych budowlanych i rolnych, zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...] z dnia [...].08.2000 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...].08.2000 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady – Urząd Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...].06.1972 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości o pow. [...] m2 położonej w C. przy ul. [...]. Pismem z dnia [...].08.2000 r. L. K. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy podnosząc, że jeżeli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany chociażby w części nieruchomości, to w tej części nieruchomość podlega zwrotowi. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdził zaistnienia wad określonych w art. 156 § 1 Kpa., a tym samym brak podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z dnia [...].06.1972 r. Jeżeli natomiast część nieruchomości nie została wykorzystana na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej, to spadkobiercy byłego właściciela mogą wystąpić do starosty o zwrot nieruchomości, co nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2001 r. złożyła skargę L. K. i podała, że od wielu lat stara się o zwrot nieruchomości swoich rodziców W. i H. A. Wniosła o wyłączenie budynku spod szczególnego trybu najmu oraz o zmianę decyzji wywłaszczeniowej oraz sprostowanie powierzchni działek i prawidłowego przeliczenia ich powierzchni z dawniej obowiązującej miary powierzchni "sążeń". W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają, rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W pierwszej kolejności należy stwierdzić, ze w czasie trwającego postępowania sądowego zmarła skarżąca L. K., a w jej miejsce wstąpiła do postępowania jej córka E. N. legitymująca się testamentem notarialnym sporządzonym w dniu [...] lipca 1997 r. w Kancelarii Notarialnej w C. przy ulicy [...] m [...] Rep. A nr [...] i podtrzymała skargę. Następnie E. N. przedstawiła postanowienie Sądu Rejonowego w C. Wydział [...] Cywilny sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po L. K., z którego wynika, że jest jedynym spadkobiercą. Następnie stwierdzić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się nie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] czerwca 1972 r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu zgodnie z wnioskiem L. K., sprecyzowanym w piśmie z dnia [...] kwietnia 1999 r. znajdującym się w aktach sprawy. W postępowaniu takim stronami postępowania są spadkobiercy wywłaszczonych właścicieli nieruchomości to jest W. i H. A. W aktach nie ma dowodów kto jest spadkobiercą po byłych właścicielach nieruchomości, gdyż postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone. Z oświadczenia pełnomocnika E. N., jej męża A. N. wynika, że L. K., córka H. i W. A., miała rodzeństwo, które nie żyje, lecz prawa do spadku po nich nie zostały stwierdzone. Stosownie do art. 10 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest do zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu. Nadto zgodnie z art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W mniejszej sprawie tylko L. K., a następnie E. N. wykazały, ze są spadkobiercami po byłych właścicielach H. i W. A., a z oświadczenia pełnomocnika E. N. wynika, że byli właściciele jeszcze mieli inne dzieci, a więc udział w postępowaniu winni brać oni lub ich spadkobiercy. Okoliczności te nie zostały przez organ wyjaśnione, a zatem naruszone zostały przepisy postępowania to jest art. 7, 10, 77 § 1, 107 § 3 kpa, co w konsekwencji może prowadzić do wystąpienia przesłanki z przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W tej sytuacji sąd nie ustosunkowuje się do zarzutów skargi, gdyż dopiero umożliwienie brania czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym wszystkim stronom postępowania pozwoli organowi zgromadzić pełen materiał dowodowy i właściwie go ocenić. Z tych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy sąd orzekł, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Rozstrzygnięcie to traci moc w chwili uprawomocnienia się wyroku. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sśdów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).