I SA/Wa 462/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-03
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Jolanta Dargas, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba powołująca się na postanowienie o zasiedzeniu nieruchomości, które zostało wpisane do księgi wieczystej przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba powołująca się na postanowienie o zasiedzeniu, które zostało wpisane do księgi wieczystej przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Wpis w księdze wieczystej potwierdzający prawo własności do nieruchomości na rzecz osób fizycznych w dacie wejścia w życie ustawy z 1990 r. jest wystarczający do wykazania przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Organ wadliwie ocenił zebrany materiał dowodowy, uznając brak interesu prawnego i umarzając postępowanie.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nabycie przez Gminę K. z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną. Wnioskodawczynie J.W. i E.T. (skarżąca) wniosły o stwierdzenie nieważności tej decyzji, powołując się na nabycie nieruchomości przez zasiedzenie i dziedziczenie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dwukrotnie umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, uznając, że wnioskodawczynie nie posiadają przymiotu strony. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o księgach wieczystych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra z dnia [...] września 2020 r. i zasądził od Ministra na rzecz E.T. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Bożena Marciniak, Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2020 r., nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz E.T. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] (Wojewoda) decyzją z [...] lutego 2015r. działając na podstawie art. 5 ust. 1, w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm., dalej "ustawa z 10 maja 1990 r."), stwierdził nabycie przez Gminę K. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną, oznaczonej w ewidencji gruntów m. K. obręb [...] ark. 7, jako działka nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa na podstawie księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. Wydział Ksiąg Wieczystych, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...].
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody, wystąpiły J. W. i E. T. W uzasadnieniu wniosku wskazały, że działki położone w B. (aktualnie K. ul. [...]) oznaczone obecnie w ewidencji gruntów nr [...] (księga wieczysta nr [...]), nr [...] (księga wieczysta nr [...]), nr [...], stanowiły niegdyś łącznie część działki nr [...]. Działka numer [...] w 1958 roku weszła w samoistne posiadanie A. W. na podstawie dobrowolnej umowy kupna-sprzedaży z [...] lipca 1958 roku. W dniu [...] grudnia 1973 roku z działki oznaczonej numerem [...] o pow. [...] ha wyodrębniono działki: [...] (obecnie część ww. działki to działka numer [...]) o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha. Następnie [...] kwietnia 1975 roku działka nr [...] została podzielona na działki: [...] (obecnie działka nr [...]) o pow. [...] ha i [...] (obecnie działka nr [...]) o pow. [...] ha. Prezydent Miasta K. decyzją z [...] października 1975 roku wywłaszczył m.in. działkę nr [...] (obecnie działka nr [...]) o pow. [...] ha na rzecz Skarbu Państwa. Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 1986 roku Sąd Rejonowy w K. w sprawie o sygn. akt [...] stwierdził, że J. i A. W. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej nabyli przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 roku własność nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], tj. działkę nr [...] o pow. [...], przedstawionej na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez K. S. Z kolei postanowieniem z dnia [...] października 1993 roku Sąd Rejonowy w K. w sprawie o sygn. akt [...] stwierdził, że spadek po A. W. nabyły z mocy ustawy żona J.W. i córka E. L. (obecnie T.) po 1/2 części każda z nich.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister) decyzją z [...] września 2020 r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody. Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek wniosku złożonego przez J. W. i E. T. decyzją z [...]grudnia 2020 r. Minister utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
Jako podstawę prawną decyzji z [...] września 2020 r. organ wskazał art. 105 § 1 k.p.a. W decyzji z [...] grudnia 2020 r, jako podstawą prawną wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić - zgodnie z treścią art. 157 § 2 k.p.a.- na żądanie strony, bądź z urzędu. Przymiot strony postępowania ustala się na podstawie art. 28 k.p.a, zgodnie z którym stroną danego postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes o którym mowa, musi mieć charakter prawny, tzn. musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania przez organ decyzji lub podjęcia czynności. Interes ten musi mieć charakter realny w danej dacie - w postępowaniu komunalizacyjnym w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r., tj. w dniu 27 maja 1990 r. Minister podkreślił, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa jako właściciel mienia, gmina, która mienie to przejmuje, oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące, że im a nie Skarbowi Państwa przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do skomunalizowanego mienia.
Minister wyjaśnił, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, zmuszony był do wszczęcia postępowania i szczegółowego wyjaśnienia stanu prawnego nieruchomości objętej wnioskiem. Dopiero przeprowadzenie postępowania wykazało, że wnioskodawczynie nie legitymują się przymiotem strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody.
Minister wyjaśnił, że przedmiotem decyzji Wojewody jest działka nr [...] z obrębu [...] położona w K. ul. [...]. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta K. Wydział Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji z [...] października 2018 r., w 1969r. założono ewidencję gruntów miasta K. dla obrębu [...]. W wyniku tego opracowania w rejestrze gruntów obrębu [...], w jednostce rejestrowej nr [...] wpisano działkę nr [...] o powierzchni [...] ha położoną przy ul. [...]. Na podstawie dokumentacji geodezyjnej włączonej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] grudnia 1973 r. pod nr [...] z działki oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha w obrębie [...] wyodrębniono działki: nr [...] oraz nr [...]. Na podstawie dokumentacji geodezyjnej włączonej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] kwietnia 1975 r. pod nr [...] z działki nr [...] wyodrębniono działki nr [...] oraz nr [...]. W wyniku prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów (operat nr [...]) oraz regulacją stanu prawnego nieruchomości (operat nr [...]) działka nr [...] została oznaczona w obrębie [...] numerem [...].
W karcie inwentaryzacyjnej nr [...] sporządzonej dla ww. nieruchomości wskazano, że przedmiotowa nieruchomość położona w K. ul. K. K., ozn. jako działka [...], jest własnością Skarbu Państwa i jest uregulowana w księdze wieczystej nr [...]. Z treści ww. księgi wieczystej wynika, że Skarb Państwa był ujawniony jako właściciel spornej nieruchomości na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w K. [...] października 1975 r. Dodatkowo z księgi wieczystej nr [...] wynika, iż działka nr [...] została przyłączona do tej księgi po odłączeniu z zamkniętej księgi wieczystej nr [...], regulującej m.in. stan prawny działki [...] (aktualnie nr [...]). W dziale III księgi wieczystej nr [...] wpisane było ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, ponieważ działka nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Urzędu Miejskiego w K. z [...] października 1975 r. znak: [...].
Aktualnie w księdze wieczystej [...] przedmiotowa nieruchomość jest ujawniona jako własność Gminy K. W Dziale [...] tej księgi figuruje działka ewidencyjna [...], położona w K. przy ul. [...] jako właściciel wpisana jest Gmina K. na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2015 r., z kolei Dział III jest wolny od wpisów. Zapisy w księdze wieczystej odzwierciedlają aktualny stan ujawniony w ewidencji gruntów Miasta K.
Organ wskazał, że nie że kwestionuje, że w obrocie prawnym istnieje postanowienie Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Cywilny z [...] grudnia 1986r. sygn. akt. [...] o zasiedzeniu. Jednakże to wpis w księdze wieczystej jest podstawowym dowodem wskazującym na prawo własności. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.2019.2204 t.j.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zasada, że prawo jawne wpisane jest do księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym uzasadnia domniemanie, że prawo wpisane istnieje i przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie. Treść praw jest zgodna z wpisem a prawo to ma pierwszeństwo wynikające z wpisu.
W konsekwencji organ wskazał, że skoro na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej w księdze wieczystej prowadzonej dla skomunalizowanej nieruchomości istniał wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, istotnym staje się fakt prawny, że wynikająca z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece zasada jawności materialnej, czyli domniemanie iuris tantum zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jawnego prawa własności Skarbu Państwa, wpisanego do księgi wieczystej, wiąże wszystkich także organy administracji i sąd administracyjny, aż do czasu skutecznego obalenia tego domniemania przez osobę, posiadającą w tym interes prawny przed sądem powszechnym.
Mając powyższe na uwadze przyjąć należało w ocenie organu, że w dacie komunalizacji to nie osoby fizyczne, lecz Skarb Państwa zgodnie z wpisem w księdze wieczystej KW nr [...] był właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...] położonej w K. ul. [...]. To z kolei oznaczało, że wnioskodawczynie nie mają przymiotu strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody. Reasumując, wnioskodawczynie występując z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody z [...] lutego 2015 r., nie wykazały, że postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego.
E. T. (Skarżąca) wniosła skargę na decyzję Ministra zarzucając jej naruszenie
1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 365 § 1 k.p.c., art. 5 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., poprzez błędne przyjęcie, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodzi od nieuprawnionego podmiotu i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowania w sprawie w sytuacji, gdy stronami postępowania komunalizacyjnego są także osoby powołujące się na dokumenty świadczące, że im a nie Skarbowi Państwa przysługiwało w dniu 27 maja 1990 roku prawo własności do skomunalizowanego mienia (w niniejszym stanie faktycznym skarżąca powołuje się na postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 1986 roku sygn. Akt [...] w przedmiocie zasiedzenia i postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] października 1993 roku sygn. Akt [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po A. W., co w orzecznictwie sądów administracyjnych jest wprost wskazywane jako dokument świadczący o posiadanym prawie własności do nieruchomości),
2. art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i poprzez błędne przyjęcie, że domniemanie prawne uregulowane w w/w przepisie może zostać wzruszone jedynie w cywilnym postępowaniu sądowym w sytuacji, gdy domniemanie to może zostać podważone także w innych postępowaniach, w których rzeczywisty stan prawny nieruchomości ma znaczenie jako przesłanka zgłaszanych żądań lub obrony przed nimi,
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 16 § 1 - 3 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 158 § 1 k.p.a., art. 365 § 1 k.p.c., art. 18 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. poprzez utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy organ winien był uchylić decyzję o umorzeniu postępowania i stwierdzić nieważność decyzji Wojewody [...], co finalnie może doprowadzić do zamknięcia stronie drogi sądowej w postępowaniu cywilnym, gdyż z jednolitego orzecznictwa sądów powszechnych i administracyjnych wynika, że w postępowaniu cywilnym (czy to wieczystoksięgowym czy innym, np. na podstawie art. 189 k.p.c.), wbrew twierdzeniom organu, nie jest możliwa weryfikacja i podważenie ostatecznych decyzji administracyjnych, bowiem wiążą one sądy powszechne, a taka weryfikacja może nastąpić jedynie w postępowaniu administracyjnym,
4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a., art. 365 § 1 k.p.c. poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy organ winien był uchylić decyzję o umorzeniu postępowania i stwierdzić nieważność decyzji Wojewody z uwagi na to, że Skarb Państwa w dniu 27 maja 1990 roku nie był właścicielem nieruchomości, gdyż Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 1986 roku sygn. akt [...] orzekł o zasiedzeniu części nieruchomości, wywłaszczonej uprzednio na rzecz Skarbu Państwa, co oznacza, że prawo własności spornych gruntów na skutek w/w prawomocnego orzeczenia "powróciło" do A. i J. małżonków W., a w konsekwencji mienie to nie mogło ulec komunalizacji.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do znajdującego się w aktach sprawy aktu zgonu J. W. Z dokumentu tego wynika, że zmarła ona [...] listopada 2020 r. to jest przed wydaniem decyzji z [...] grudnia 2020 r.
W takiej sytuacji sąd rozważył w pierwszej kolejności, czy decyzja z [...] grudnia 2020 r. nie została wydana w warunkach nieważności postępowania, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na skierowanie jej do osoby zmarłej.
Z pisma, do którego dołączony został akt zgonu wynika, że postępowanie spadkowe po J. W. nie zostało przeprowadzone.
Z postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] października 1993 r. sygn. akt. [...] wynika, że Skarżąca jest córką J. W. Zatem nie można wykluczyć, że jest ona również jej spadkobierczynią. W tej sytuacji stwierdzenie nieważności decyzji Ministra z [...] grudnia 2020 r. na tym etapie postępowania byłoby przedwczesne. Jeżeli decyzja Ministra skierowana została do osoby zmarłej (J. W.) i równocześnie do osoby będącej jej spadkobiercą (Skarżącej), brak byłoby podstaw do uznania, że decyzja ta wydana została w warunkach nieważności o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z uwagi na fakt, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uchylenie obu decyzji, ponowne rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie do ustalenia stron postępowania, w tym do zobowiązania Skarżącej do przedłożenia dokumentów wykazujących następstwo prawne po zmarłej J. W.
Przechodząc do istoty sprawy wskazać należy, że spór dotyczył istnienia po stronie Skarżącej interesu prawnego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej działki [...] (poprzednie oznaczenie [...]).
Sąd podziela w pełni stanowisko wyrażone przez organ w decyzjach z [...] września i [...] grudnia 2020 r., zgodnie z którym w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej interes prawny przysługuje osobie, która wykaże, że w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r. przysługiwało jej prawo rzeczowe do nieruchomości.
Jak wynika z wpisów figurujących w księdze wieczystej nr [...] które sąd rozpoznający sprawę uznaje za powszechnie znane w rozumieniu art. 106 § 4 p.p.s.a., prawo własności działki [...] przysługiwało J. i A. W. Podstawą wpisu tego prawa było orzeczenie sądu – to jest postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1986 r. Wniosek o wpis prawa własności wpłynął [...] stycznia 1988 r. i zarejestrowany został pod numerem dziennika [...]. Wpis dokonany został [...] lutego 1988 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r .
W dziale II księgi wieczystej figuruje wpis ostrzeżenia o "niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ponieważ działka nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzji znak [...] z dnia [...] października 1975 r." Ostrzeżenie to wpisane zostało na podstawie wniosku z [...] listopada 2010 r.
Oznacza to, że w świetle księgi wieczystej prowadzonej dla spornej działki, w dacie wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r. prawo własności do niej przysługiwało osobom fizycznym, to jest wnioskodawczyni J. W. oraz A. W. (ojcu Skarżącej)
Ministrowi zanana była treść powyższej księgi wieczystej powoływał się na nią w uzasadnieniu decyzji z [...] września oraz [...] grudnia 2020 r.
Skoro z księgi wieczystej [...] wynika, że [...] maja 1990 r. prawo własności działki [...] przysługiwało osobom fizycznym, w tym poprzednikowi prawnemu Skarżącej, oznacza to, że wykazała ona istnienie po swojej stronie interesu prawnego pozwalającego jej na żądanie wszczęcia postępowania mającego na celu zbadanie, czy decyzja komunalizacyjna dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa czy też nie. Sąd zwraca uwagę, że organ w decyzji z [...] września 2020 r. wskazał, że dla wykazania interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej konieczne jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego, że danej osobie fizycznej przysługiwało prawo własności do nieruchomości w dniu [...] maja 1990 r. Skarżąca w toku postępowania przedstawiła postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] grudnia 1986 r. Organ zaś, jak wynika z uzasadnienia decyzji, zapoznał się z wpisami w księdze wieczystej nr [...]. Oznacza to, że organ dokonał wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego uznając, że Skarżąca nie wykazała przysługiwania jej interesu prawnego do wszczęcia postępowania nieważnościowego, czego skutkiem było wadliwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenie postępowania.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. możliwe jest w sytuacji w której postępowanie jest bezprzedmiotowe. Jednym z przypadków bezprzedmiotowości postępowania jest sytuacja, w której podmiotowi żądającemu wszczęcia postępowania nie przysługuje przymiot strony w danym postępowaniu. Taki stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie wystąpił.
Przyznanie Skarżącej przymiotu strony pozwala na przeprowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Przywoływane przez organ kwestie związane z odłączeniem w 2012 r. działki [...] z księgi wieczystej [...], przeniesieniem jej do nowej księgi wieczystej i wskazaniem następnie w tej księdze wieczystej jako jej właściciela Skarbu Państwa będą mogły być oceniane w kontekście tego, czy decyzja komuanlizacyjna Wojewody z [...] grudnia 2015 r. narusza rażąco prawo czy też nie. Okoliczności te nie wyłączają jednak istnienia po stronie Skarżącej interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Sąd zwraca również uwagę, że dokonanie wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej [...] o niezgodności ujawnionego w niej stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym nie wyłączało domniemania wynikającego z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece to jest nie wyłączało domniemania, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Wpis ostrzeżenia włącza bowiem jedynie rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni ewentualnego nabywcę prawa ujawnionego w księdze wieczystej działającego w dobrej wierze nabył je od osoby wprawdzie wpisanej do księgi, ale niebędącej rzeczywiście osobą uprawnioną. Rękojmia nie działa jednak przeciw domniemaniu wynikającemu z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
W konsekwencji uznać należy, że Minister naruszył przepisy postępowania to jest art. 80 k.p.a., dokonując nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego co doprowadziło go do uznania, że Skarżąca nie wykazała, iż przysługuje jej interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. W konsekwencji, organ naruszył również art. 105 § 1 k.p.a. błędnie uznając, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Sąd wyjaśnia również, że na tym etapie postępowania przedwczesne jest ustosunkowywanie się do zarzutów skargi dotyczących nieważności decyzji komunalizacyjnej. Odniesienie się do tej kwestii na obecnym etapie postępowania przez sąd administracyjny oznaczałoby pozbawienie Skarżącej rozpoznania jej sprawy przez organ administracyjny oraz ograniczenie zakresu kontroli sądowej.
Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali następców prawnych J. W. a następnie zbada, czy decyzja komunalizacyjna dotknięta była wadą nieważności.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] września 2020 r.
Podstawą orzeczenia o kosztach był art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło