I SA/Wa 47/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz – Kluj Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant: referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi W. P., A. P. i E. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 1167/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz W. P., A. P. i E. B. sumę pieniężną w kwocie po 1000 (jeden tysiąc) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz W. P., A. P. i E. B. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z 13 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1167/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] października 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] ozn. hip. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wobec niewykonania powyższego wyroku pismem z [...] października 2020 r. W. P. i E. B. wezwali organ do jego wykonania. W skardze złożonej do tut. Sądu skarżący W. P., A. P. i E. B. wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 p.p.s.a. tj. dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, przyznanie skarżącym na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że organ nie rozpatrzył sprawy w terminie zakreślonym przez sąd administracyjny pomimo, że od tego czasu upłynęło już cztery lata. Wskazali, że biorąc pod uwagę całokształt sprawy a także wiek skarżących (W. P.- [...] lat, E. B.- [...] lat, A. P.- [...] lata) wniosek o przyznanie skarżącym sumy pieniężnej w wysokości wskazanej w skardze jest w pełni uzasadniony. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że pismami z [...] kwietnia 2020 r. i [...] grudnia 2020 r. zwrócił się do stron o sprecyzowanie wniosku J. B. i A. P.z [...] stycznia 1991 r. o odszkodowanie lub zwrot nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. W ocenie organu, w sprawie niezbędne jest jednoznaczne sprecyzowanie roszczenia wnioskodawców przez wskazanie czy ubiegają się o zwrot czy o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość oraz złożenie takich wniosków do akt sprawy. Organ podniósł, że do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę strony nie zajęły stanowiska w tej kwestii. Wobec podjęcia w sprawie czynności oraz faktu, że wnioskodawcy nie wskazali jednoznacznie swojego roszczenia organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa powyżej, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści powyższego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z 13 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1167/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] października 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] ozn. hip. nr [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 4 stycznia 2017 r., co oznacza, że termin załatwienia niniejszej sprawy upływał z dniem 4 kwietnia 2017 r. Wobec niewykonania przedmiotowego wyroku pismem z [...] października 2020 r. skarżący wezwali organ do jego wykonania. Wezwanie to pozostało jednak bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku sądu z 13 października 2016 r. o sygn. akt I SAB/Wa 1167/16 i nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania. Wobec powyższego, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a skarga na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku sądu jest zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przedmiotowym stanie faktycznym na organie administracji publicznej ciążył obowiązek wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie odszkodowania. Nie zostało ono jednak wydane w przepisanym terminie, a okoliczności powoływane przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą zostać uznane za uzasadniające bezczynność w sprawie. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem sądu z 13 października 2016 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku skarżących Sąd uznał, że grzywna w wysokości 5000 zł będzie adekwatną sankcją za ignorowanie rozstrzygnięcia sądu. Przy czym w wymiarze nałożonej grzywny Sąd uwzględnił możliwość jej wielokrotnego stosowania. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Po analizie akt administracyjnych Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika bowiem, że po otrzymaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. odpisu prawomocnego wyroku z 13 października 2016 r. organ przez ponad dwa lata nie podjął żadnych czynności w sprawie. Pierwsze czynności organ podjął bowiem dopiero w dniu 1 lipca 2019 r. kiedy to wystąpił do Sądu Rejonowego o wydanie odpisu z wykazu hipotecznego nieruchomości, Archiwum Państwowego o przesłanie materiałów z akt inwentaryzacji zniszczeń Biura Odbudowy Stolicy, Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami o informację o fizycznym przejęcia gruntu oraz budynku w administrację państwową oraz Biura Organizacji Urzędu o informację na temat inwestycji prowadzonych na nieruchomości. Pismem z tej samej daty organ wezwał pełnomocnika stron do przedłożenia oryginału postanowienia spadkowego po M. B. oraz ewentualnych postanowień spadkowych po kolejnych spadkobiercach byłych właścicieli oraz poinformował o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie zakończenia sprawy do 30 listopada 2019 r. Ponadto, akta sprawy potwierdzają, że kolejne czynności organu były podejmowane w znacznych kilkumiesięcznych odstępach czasowych (pisma do Archiwum z [...] sierpnia 2019 r, [...] listopada 2019 r. oraz [...] kwietnia 2020 r., pisma do strony z [...] kwietnia i [...] listopada 2020 r.). W związku z powyższym, nie można przyjąć, że podejmując pierwsze czynności w sprawie po upływie ponad dwóch lat od otrzymania z sądu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem uwzględniającym skargę na bezczynność organ działał w niniejszej sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Z powodów wskazanych powyżej na ocenę tę nie może mieć również wpływu to, że pismami z [...] listopada 2019 r. oraz [...] kwietnia i [...] listopada 2020 r. organ informował skarżących o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie rozpatrzenia sprawy. Podsumowując, nie budzi wątpliwości Sądu, że bezczynność organu po wydaniu wyroku z 13 października 2016 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze za zasadne Sąd uznał również przyznanie skarżącym od organu sumy pieniężnej w wysokości po 1000 zł. W ocenie Sądu, przyznanie tej kwoty uzasadniać mogą jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tych kwot wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi również swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ mimo zobowiązania go przez Sąd do rozpoznania wniosku z [...] października 2015 r. o przyznanie odszkodowania nadal nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem, a przede wszystkim nie czynił odpowiednych działań w sprawie, zmierzających do jak najszybszego jej zakończenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).