I SA/Wa 470/20
WyrokWSA w Warszawie2020-10-08
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydentowi [...] można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie o odszkodowanie za nieruchomość, a jeśli tak, to jakie konsekwencje prawne należy z tego wyciągnąć?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2016 r., ponieważ akta sprawy zostały zwrócone do organu w dniu 2017-04-xx, a sprawa nie została rozstrzygnięta do dnia wydania orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony. Bezczynność organu, trwająca ponad trzy lata, została uznana za rażące naruszenie prawa. W związku z tym, sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 5000 zł i stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddalił natomiast żądanie przyznania sum pieniężnych (odszkodowania) z uwagi na brak skonkretyzowania i obiektywnego uzasadnienia krzywdy poniesionej przez skarżących.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2016 r., który zobowiązywał organ do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość w terminie trzech miesięcy i stwierdzał rażące naruszenie prawa przez przewlekłość. Pomimo upływu znacznego czasu i wezwania do wykonania wyroku, organ nie rozpatrzył wniosku. Organ argumentował koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego i oczekiwaniem na dokumenty. Skarżący domagali się wymierzenia grzywny, zasądzenia odszkodowania i zwrotu kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
1. Wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 zł. 2. Stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalił skargę w pozostałym zakresie (dotyczącym żądania odszkodowania). 4. Zasądził od Prezydenta [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi J. N., K. Z., H. S. i A. Z. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 420/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. N., K. Z., H. S. i A. Z. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 14 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 420/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J. N., K. Z., H. S. i A. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...], zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...] ozn. nr hip. "[...]" nr rej. hip. [...] – w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organu dopuścił się przewlekłości, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skargą z [...] lutego 2020 r. J. N., K. Z., H. S. i A. Z. wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 420/16. W skardze domagali się: wymierzenia organowi grzywny, zasadzenia na ich rzecz odszkodowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż sąd administracyjny wydał wyrok 14 lipca 2016 r., a organ mimo znacznego upływu czasu sprawy nie załatwił, co świadczy o ignorowaniu tego wyroku przez organ. Skarżący pismem z [...] stycznia 2019 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania wyroku, ale wezwanie okazało się bezskuteczne.
W odpowiedzi na skargę, Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na konieczność zgromadzenia w sprawie materiału dowodowego. Organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z prośbą o wydanie odpisu wykazu hipotecznego przedmiotowej nieruchomości oraz do Archiwum Państwowego o poszukiwanie stosownych dokumentów. Biuro Spraw Dekretowych Urzędu [...] oczekuje również na rozliczenie geodezyjne dawnej nieruchomości hipotecznej w granicach obecnych działek ewidencyjnych. Poinformowało również pełnomocnika stron o przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2014 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zm. – dalej ppsa), zgodnie z którym, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wezwali organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2016 r. Tym samym stwierdzić należy, iż dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu.
W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Prezydentowi [...] można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2016 r., w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sądowych wynika, że akta administracyjne zostały zwrócone do organu w dniu [...] kwietnia 2017 r. (k. 44 akt o sygn. I SAB/Wa 420/16 ) i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] lipca 2017 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, organ ów zawisłej przed nim sprawy odszkodowania za nieruchomość [...] nie rozstrzygnął. Nie podjął także w odniesieniu do tej części żądania aktu procesowego wstrzymującego bieg określonych w k.p.a. terminów załatwienia sprawy.
Oznacza to, że od przeszło trzech lat pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Taką jej ocenę uzasadnia fakt, że z przekazanych akt administracyjnych wynika, że w okresie tym ograniczał się on jedynie do sporadycznego podejmowania czynności procesowych. Powyższe czyni zatem uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku grzywny. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił, że wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 5000 złotych. Zdaniem Sądu taki wymiar grzywny jest adekwatny z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy, wynoszący w dacie orzekania wynosi ponad 3 lata. Ten wymiar grzywny winien przy tym skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności występowania przez stronę ubiegającą się o odszkodowanie z kolejną przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą.
Sąd nie znalazł jednak wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie skarżącym na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sum pieniężnych( w skardze nazwanych odszkodowaniem). Podzielając co do zasady argumentację skarżących, że lekceważenie wyroku sądu przez organy może wywoływać u stron uzasadnione poczucie bezsilności, Sąd stanął na stanowisku, że okoliczności te nie są wystarczająca do uwzględnienia powyższego żądania. Zdaniem Sądu sam fakt oceny zwłoki w wykonu wyroku jako rażąco naruszającej prawo nie może prowadzić do automatyzmu w stosowaniu omawianego środka prawnego. Nie można bowiem tracić z pola widzenia kompensacyjnego charakteru sumy pieniężnej, co oznacza, że ma ona stanowić swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jakiej strona doznała wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. A skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie nawiązującej do owej krzywdy. Ona sama zaś winna być skonkretyzowana i obiektywnie weryfikowalna. Tego rodzaju krzywdy, ani okoliczności ją wywołujących, skarżący nie przywołują. Samo zaś prowadzenie długotrwale w sposób nieefektywny postępowania administracyjnego i niewykonywania wyroku - nie jest wystarczającą okolicznością, którą uzasadniałaby przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej. Z tych względów w części obejmującej ww. żądanie, skarga podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło