I SA/Wa 471/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi I. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania I. O., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2006 r. o odmowie przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że działając z upoważnienia Wójta Gminy P., Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. odmówił I. O. przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na złagodzenie skutków zaistniałej suszy. W motywach swego uzasadnienia organ I instancji podał, że pomoc ta nie przysługuje wnioskodawczyni, ponieważ szkody w uprawach rolnych nie zostały oszacowane przez Komisję powołaną specjalnie w tym celu i nie został sporządzony na tę okoliczność stosowny protokół. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem I. O. złożyła odwołanie. W jego uzasadnieniu podniosła, że drugi wniosek złożyła w terminie, a pierwszego nie złożyła, bo nie wiedziała, że taki wniosek się składa. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu swojego stanowiska Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło, że szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne dotknięte były w 2006 r. suszą, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. (Dz. U. Nr 155, poz. 1109). Przywołując treść § 2, 4 ust. 2 oraz § 20 ust. 3 tego rozporządzenia Kolegium uznało, że przyznanie zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy w 2006 r. jest możliwe, ale tylko wówczas, gdy straty plonów w danym gospodarstwie rolnym zostały oszacowane przez powołaną w tym właśnie celu Komisję, do zadań której należało ustalenie zakresu i wysokości doznanych szkód, a także ich materialna wycena. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że tylko protokół mógł stanowić podstawę określenia przez kierownika gminnego ośrodka pomocy społecznej średniej wysokości szkód spowodowanych suszą. Brak natomiast tego rodzaju podstawowego dokumentu uniemożliwiał pozytywne rozstrzygnięcie sprawy. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła I. O. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że pierwszego wniosku nie składała, bo Gmina nie poinformowała wszystkich, że składa się wnioski. Podkreśliła, że te osoby, które złożyły dwa wnioski dostały odszkodowanie. Skarżąca jest rolnikiem, prowadzi gospodarstwo rolne i poniosła w związku z suszą, która miała miejsce w 2006 r. straty. W tej sytuacji uważa, że jej skarga jest uzasadniona. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd w ocenie swojej nie jest związany zarzutami ani wnioskami zawartymi w skardze oraz powołaną w niej podstawą prawną. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, niezależnie od treści złożonej skargi, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo. Natomiast wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy dokonana przez Sąd kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na jej merytoryczne rozstrzygnięcie. Tak właśnie sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony w ośrodku pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania rolnika. Wniosek taki winien być złożony w terminie do dnia 15 października 2006 r. Zgodnie z treścią § 4 ust. 2 oraz § 6 ust. 3 rozporządzenia, po wszczęciu postępowania w sprawie kierownik ośrodka ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę. Protokoły zaś oszacowania szkód przekazuje właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom) wojewoda. Oznacza to, że spowodowanie dokonania przez powołaną komisję czynności oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych na obszarze dotkniętym suszą i dostarczenia sporządzonych przez komisję protokołów właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) należy do obowiązków wojewodów. Potwierdza to przyjęty w rozporządzeniu terminarz czynności, który zakłada, iż przekazanie przez wojewodę wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokołów szacowania szkód następowało do dnia 15 września 2006 r., natomiast termin do złożenia wniosku o przyznanie pomocy ustalony został na dzień 15 października 2006 r. Wynika stąd, że przekazanie przez wojewodę wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokołów szacowania szkód następowało jeszcze przed ustaleniem, który z poszkodowanych wskutek suszy rolników wystąpi o udzielenie mu pomocy. Z żadnego natomiast przepisu rozporządzenia nie wynika obowiązek zgłoszenia przez rolnika szkody w gospodarstwie rolnym, czy to do wójta (burmistrza, prezydenta miasta), czy do wojewody, czy też do komisji powołanej przez wojewodę. W szczególności obowiązku tego, zdaniem Sądu, nie można wyprowadzać z treści wzorca wniosku stanowiącego załącznik do rozporządzenia, w którym składający wniosek oświadcza, że szkody spowodowane suszą zostały oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę. Do obowiązków rolnika należy jedynie wystąpienie ze stosownym wnioskiem w określonym, zawitym terminie. W świetle powyższego, choć należy zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, iż wspomniany protokół jest dokumentem podstawowym do wydania w tej sprawie orzeczenia merytorycznego, to brak takiego protokołu nie może w sposób ujemny wpływać na uprawnienia strony, która nie została prawnie zobowiązana do legitymowania się takim dokumentem. Jak wynika z akt sprawy skarżąca w dniu 18 września 2006 r., a więc przed upływem terminu przewidzianego w rozporządzeniu (czyli 15 października 2006 r.), złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku celowego związanego z suszą. Wniosek ten, zgodnie z przywołanymi przepisami rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. podlegał rozpoznaniu przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w oparciu o protokół szacowania szkody przekazany przez wojewodę wójtowi wcześniej, czyli do 15 września 2006 r. W związku z tym odmowa przyznania w rozpatrywanej sprawie skarżącej świadczenia tylko z tego powodu, że skarżąca nie dołączyła do swojego wniosku protokołu oszacowania strat przez specjalnie w tym celu powołaną przez wojewodę komisję, a zdaniem organu nie istnieje protokół oszacowania poniesionych przez skarżącą szkód (choć w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dokumentu, który by ten fakt potwierdzał oraz brak jest dowodów na to, że organy prowadziły w tej sprawie jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające), zdaniem Sądu nie znajduje podstawy prawnej w przepisach rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r., a stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji obu instancji świadczy o niewłaściwej interpretacji § 4 i § 6 ust. 3 tego rozporządzenia. Powyższa wada rozstrzygnięcia podjętego w rozpatrywanej sprawie, jako mająca istotny wpływ na jej merytoryczny wynik, skutkowała koniecznością uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Oznacza to obowiązek ponownego rozpatrzenia wniosku I. O. w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.