I SA/Wa 472/09

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. T.D. wnioskiem z dnia 5 czerwca 2009 r., uzupełnionym w dniu 27 czerwca 2009 r., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną Z.. Miesięczny dochód rodziny wynosi łącznie około [...] zł. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m², samochód Opel Astra z 1995 r. oraz działka rekreacyjna. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest w krytycznej sytuacji finansowej, bowiem w związku z nieoczekiwanym zamknięciem firmy [...] w 2007 r. stracił oszczędności własne oraz pożyczone. Obecnie uzyskiwany dochód przeznacza niemal w całości na utrzymanie oraz spłatę kredytów. Na niezbędne potrzeby życiowe pozostaje mu kwota około [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca zaznaczył ponadto, że wiek oraz stan zdrowia nie pozwalają mu na podjęcie pracy gwarantującej środki na zaspokojenie potrzeb własnych i spłatę zobowiązań. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że T.D. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć trzeba, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący uzyskuje wraz z żoną stały dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie, posiada dom, mieszkanie oraz działkę rekreacyjną. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą pozbawioną środków do życia, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala na przyjęcie, że skarżący jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – ponieść koszty sądowe w sprawie. Zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania koszty te sprowadzają się w istocie do wpisu sądowego od skargi w wysokości 326 zł. Podkreślić dodatkowo trzeba, że przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy nie stanowi okoliczność, iż skarżący dokonuje spłaty zaciągniętych kredytów. Zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy ma zaś na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom żyjącym w ubóstwie, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.