I SA/Wa 472/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-21
Skład orzekający: Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać zwolniona od tych kosztów w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest ponoszenie kosztów postępowania, a prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest uzależnione od rzeczywistej trudnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący T. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na dochody skarżącego i posiadany majątek. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że uiszczenie wpisu stanowiłoby uszczerbek dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2009 r. odmówiono przyznania T. D. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący uzyskuje wraz z żoną stały dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, posiada dom, mieszkanie oraz działkę rekreacyjną. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą pozbawioną środków do życia, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala na przyjęcie, że skarżący jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – ponieść koszty sądowe w sprawie.
Od powyższego postanowienia T. D., pismem z dnia 13 lipca 2009 r. wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu wskazał, że rozporządza jedynie dochodem w kwocie ok. 500 zł miesięcznie z przyczyn od niego niezależnych, natomiast uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 326 zł stanowić będzie uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Ponadto, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
W orzecznictwie podkreśla się, iż przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową. Zasadą jest bowiem ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 P.p.s.a.). Ewentualne przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest natomiast od sytuacji majątkowej, możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Analizując wniosek o przyznanie prawa pomocy, stwierdzić należy, że wykazana przez skarżącego sytuacja majątkowa nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Strona w złożonym oświadczeniu wskazała na wysokość osiąganego dochodu miesięcznego – w dwuosobowym gospodarstwie domowym – w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. Ponadto, jak wskazano we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 czerwca 2009 r. T. D. posiada dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2, działkę rekreacyjną oraz samochód [...].
Osiągane dochody nie pozwalają zaliczyć skarżącego do kręgu osób ubogich, będących w trudnej sytuacji materialnej. Z informacji zawartych w w/w wniosku wynika, że T. D. jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Należy podkreślić, że skarżący powinien traktować koszty sądowe równorzędnie z innymi istotnymi wydatkami. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło