I SA/Wa 477/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: WSA Izabela Ostrowska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Starosta [...] orzekł o zatrzymaniu A. S. prawa jazdy kategorii [...] nr [...] oraz nakazał jego zwrot w terminie 7 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] uznał A. S. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, bowiem dłużnik w okresie ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w wysokości 50 % zasądzonych alimentów na rzecz dzieci – córek [...]. Decyzja Burmistrza stała się ostateczna, co z kolei stanowiło podstawę do zastosowania przez Starostę [...] przepisu art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z ze zm.) w zw. z art. 5 ust. 3b tej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], w wyniku rozpoznania odwołania A. S., decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał na przepis art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, według którego na podstawie wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Przepis art. 5 ust. 3b stanowi, że jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dla dłużnika kieruje wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji. Jak podkreśliło Kolegium, przesłanką warunkującą wydanie ww. decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oraz nakazania jego zwrotu było więc skierowanie do Starosty [...], przez organ właściwy dla dłużnika A. S., wniosku w powyższym zakresie wraz z odpisem decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że konstrukcja przepisu art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przy spełnieniu przesłanek wynikających z tego przepisu w zw. z art. 5 ust. 3b powołanej ustawy, nie umożliwia Staroście [...] wydania rozstrzygnięcia o odmiennej treści. Ponadto, Kolegium podkreśliło, że przywołany przepis art. 5 ust. 5 nie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2012 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. S. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że decyzja o zatrzymaniu mu prawa jazdy jest krzywdząca i oparta na złej interpretacji przepisów. Następnie stwierdził, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2012 r. stała się ostateczna, bowiem skarżący nie miał możliwości złożenia od niej odwołania z uwagi na odbiór tej decyzji przez teściową w czasie gdy skarżący przebywał u ojca. A. S. wskazał także na swoją trudną sytuację życiową i zdrowotną oraz podniósł, iż Starosta [...] wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie zatrzymania i zwrotu prawa jazdy tylko na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nie sprawdzając czy zaistniały przesłanki do uznania skarżącego za uchylającego się od alimentów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 19 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem sygn. akt I SA/Wa 40/13 zawiesił postępowanie sądowe w sprawie zatrzymania A. S. prawa jazdy z uwagi na to, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła sprawa K 23/10 z wniosku Prokuratora Generalnego o zbadanie zgodności art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W wyroku z dnia 12 lutego 2014 r. (K 23/10) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że "art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 i 1548) w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalności." Postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 40/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Sprawie został nadany nowy numer o sygn. akt I SA/Wa 477/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r. nie narusza prawa. Problematyka związana z rozstrzyganiem o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy została uregulowana w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.). Od 1 stycznia 2012 r., w wyniku nowelizacji wprowadzonej na mocy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2011 r., Nr 205, poz.1212), uległa zmianie obowiązująca w niniejszym zakresie procedura. Począwszy od wspomnianej daty, wszczęcie postępowania w sprawie zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy, uwarunkowane jest ostatecznym zakończeniem postępowania w sprawie uznania tego dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy dłużnika, po otrzymaniu od organu właściwego wierzyciela stosownego wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5 przywołanej regulacji, dokonuje w tym zakresie oceny jego sytuacji materialnej, zdrowotnej, rodzinnej i zawodowej, ustalanej w ramach wywiadu alimentacyjnego oraz złożonego przezeń oświadczenia majątkowego. W przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 3 wspomnianej ustawy, a mianowicie, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, odmawia złożenia oświadczenia majątkowego lub zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, lub też bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, organ obowiązany jest wszcząć postępowanie dotyczące uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Przed wydaniem takiej decyzji organ zobligowany jest zbadać, czy nie zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 5 ust. 3a ustawy. Zgodnie bowiem z tym unormowaniem, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się jeżeli przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się on w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z art. 5 ust. 3b ustawy wynika jednoznacznie, że dopiero wówczas, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje do starosty wniosek o zatrzymanie mu prawa jazdy, dołączając do niego odpis powyższej decyzji, a nadto składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 5 ust. 5 wspomnianej ustawy, na podstawie takiego wniosku właściwy starosta powiatowy wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Z akt niniejszej sprawy wynika, że A. S. został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych mocą decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Decyzja ta jest ostateczna. W związku z czym właściwy organ wystąpił do Starosty z wnioskiem, o którym mowa w art. 5 ust. 3b cyt. ustawy. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały przesłanki, które z mocy art. 5 ust. 5 tej ustawy obligowały organ pierwszej instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującej normy, która w przypadku spełnienia wymienionych w niej - opisanych wyżej - przesłanek nie pozostawia właściwemu staroście żadnego zakresu uznania administracyjnego, lecz obliguje go do wydania takiego rozstrzygnięcia. Należy także wskazać, że przepis art. 5 ust. 3b wprowadzony do ustawy na mocy powyższej nowelizacji z dnia 19 sierpnia 2011 r., był przedmiotem badania pod kątem zgodności z ustawą zasadniczą. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 12 lutego 2014 r. (sygn. akt K 23/10) orzekł o zgodności tego unormowania z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 2 ustawy zasadniczej. W konsekwencji, w takim stanie faktycznym i prawnym sprawy, zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. ----------------------- 4