I SA/Wa 481/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska, Sędziowie NSA Anna Lech, del. WSA Beata Ziomek (spr.), , Protokolant Iwona Kosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi P. Spółki Akcyjnej Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami we W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie uwłaszczenia państwowych osób prawnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lutego 2002r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe P. w W. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej we W., oznaczonej jako działka nr [...]. W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że wnioskiem z dnia [...] września 1996r. P [...] we W. wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie w trybie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości decyzji stwierdzającej nabycie użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, budowli i urządzeń. W dniu [...] stycznia 2001r. Prezydent W. wydał zaświadczenie, z którego wynika, że nieruchomość położona we W. przy ul. [...] oznaczona geodezyjnie jako działka nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Wnioskiem z dnia 30 maja 2003r. Prezydent W. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia nieodpłatnie z mocy prawa przez Gminę W. prawa własności nieruchomości o nie urządzonej księdze wieczystej oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] . W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż według operatu ewidencji gruntów obrębu R. na dzień 27 maja 1990r. opisana nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa we władaniu, bez tytułu prawnego [...] Dyrekcji Okręgowej [...] we W. Faktycznie jednak na działce znajdowały się i znajdują ogródki działkowe, które nie są wpisane do rejestru P., zaś w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomość w funkcji podstawowej jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową wysoką, w funkcji uzupełniającej pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, usługi elementarne i podstawowe, w funkcji dopuszczalnej pod zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną. Podniesione okoliczności w ocenie Prezydenta W. świadczą o tym, że przedmiotowa nieruchomość stanowi mienie podlegające komunalizacji z mocy prawa. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] Wojewoda [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa w dniu 5 grudnia 1990r. przez przedsiębiorstwo państwowe P. z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości niezabudowanej położonej we W. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów obręb R. jako działka nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, iż wynik postępowania komunalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stanowi w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa zagadnienie wstępne w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego gruntu w trybie ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Na powyższe postanowienie P. SA w W. złożyła zażalenie twierdząc, iż brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, albowiem przedmiotowa nieruchomość na dzień 5 grudnia 1990r. posiadała uregulowany stan prawny pozostając w zarządzie P. Ponadto Wojewoda [...] jako organ właściwy zarówno w sprawie postępowania uwłaszczeniowego dla P. jak i komunalizacyjnego dla Miasta W. powinien umorzyć postępowanie komunalizacyjne z uwagi na treść art. 5 w zw. z art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P. oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 80, poz. 720). Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] podtrzymując w całości argumentację organu I instancji. Dodatkowo podniósł, iż ze względu na wcześniejszą datę, na którą następuje nabycie własności nieruchomości Skarbu Państwa przez jednostkę samorządu terytorialnego nabycie użytkowania wieczystego przez państwową osobę prawną zależy od rozstrzygnięcia tej kwestii, co oznacza, że rozstrzygnięcie postępowania wszczętego z wniosku komunalizacyjnego ma pierwszeństwo w stosunku do postępowania uwłaszczeniowego. Skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. SA w W. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami we W. wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego je postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003r. nr [...]. Obu rozstrzygnięciom skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1, art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) , art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) , art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) oraz przepisów prawa procesowego tj. art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zdaniem skarżącej, stosownie do art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami przedmiotowa działka nie podlega komunalizacji, a wszczęte w tym zakresie postępowanie podlega obligatoryjnie umorzeniu. Skarżąca ponadto podnosi, iż Wojewoda nie może uznać się za organ niewłaściwy do rozpoznania sprawy o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwową osobę prawną, jeżeli nie toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia tych gruntów na podstawie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podnieść, iż w toku postępowania o uwłaszczenie P. wszczętego w 1996r. w trybie przepisów art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990r. nastąpiła zmiana istniejących w tym zakresie regulacji prawnych. W szczególności przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) stanowi, że grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy ( tj. na dzień 27 października 2000r.) z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego P. Natomiast przepis art. 34a tej ustawy, w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami określa, że grunty o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Stosownie zaś do postanowień art. 5 ustawy zmieniającej, sprawy o których mowa w art. 1 pkt 19, wszczęte a niezakończone prawomocną decyzją umarza się. Oceną zgodności z prawem wskazanych wyżej przepisów ustawy nowelizującej zajął się Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005r. K 30/03 orzekł o ich zgodności z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 1 pkt 19 pkt ustawy nowelizującej wyłącza wskazaną kategorię gruntów poza zakres komunalizacji. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby organy obu instancji administracyjnych przedmiotem swoich rozważań uczyniły podniesione wyżej kwestie prawne, które sprowadzają się do ustalenia wzajemnych relacji pomiędzy postępowaniem uwłaszczeniowym a postępowaniem komunalizacyjnym w odniesieniu do tej samej nieruchomości. Zawieszenie postępowania uwłaszczeniowego tylko z tego powodu, że nabycie nieruchomości w trybie komunalizacji następuje na datę wcześniejszą bez dokonania wszechstronnej analizy przesłanek skutkujących zawieszeniem postępowania uzasadnia również zarzut naruszenia przepisów postępowania to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa . Z powyższych względów koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia pierwszoinstancyjnego, w wyniku czego nastąpi ponowne rozpatrzenie wniosku P. dotyczącego uwłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Do organów administracji prowadzących postępowanie należeć będzie ocena, czy kwestie związane z komunalizacją stanowić będą zagadnienie wstępne od którego rozstrzygnięcia zależeć będzie postępowanie uwłaszczeniowe. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).