I SA/Wa 483/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-22
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP może zostać wydana bez wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w tym oświadczeń świadków i oceny nowego operatu szacunkowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy obu instancji naruszyły prawo procesowe, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. Błędnie oceniły operat szacunkowy z 10 lutego 2010 r. w kontekście opinii Komisji Arbitrażowej dotyczącej innego operatu, nie uwzględniając nowych dowodów w postaci oświadczeń świadków. Ponadto, błędnie zakwestionowano wycenę budynków w nowym operacie, ignorując przepisy dotyczące metody kosztów odtworzenia.Stan faktyczny
Skarżąca W.D. wniosła o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP przez jej ojca. Po wstępnej ocenie dokumentów i pierwszego operatu szacunkowego, organ I instancji skierował go do oceny przez Komisję Arbitrażową, która stwierdziła błędy. Po przedłożeniu kolejnych operatów, organ I instancji nadal uznał je za wadliwe, nie uwzględniając nowych dowodów i opinii. Decyzją Wojewody odmówiono prawa do rekompensaty, a Minister Skarbu Państwa utrzymał ją w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi W.D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącej W.D. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] stycznia 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2010 r. nr [...], którą odmówiono W.D. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.B. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami RP w miejscowości R. pow. [...], woj. [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że W.D. wnioskiem z 24 października 2007 r. wystąpiła o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez ojca A.B., zmarłego 15 czerwca 1975 r. w Z.. Zgodnie z poświadczonym notarialnie odpisem opisu mienia pozostawionego ustalono, że mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP było własnością A.B. i znajdowało się w miejscowości R., woj. [...]. Mienie składało się z ziemi ogółem pow. [...] ha, w tym ziemi ornej [...] ha oraz zabudowań wymienionych w opisie, w tym domu o kubaturze [...] m3 i zabudowań gospodarskich – wszystkich wybudowanych w 1938 r. Wojewoda [...], postanowieniem z [...] lipca 2008 r., dokonał pozytywnej oceny zgromadzonych w sprawie dokumentów i uznał, że W.D. spełnia wymogi, o których mowa w art. 2, 3 i 5 ust. 1 i 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. oraz wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia oświadczenia odnośnie wyboru formy realizacji prawa do rekompensaty oraz operatu szacunkowego pozostawionych nieruchomości.
Wnioskodawczyni przedłożyła operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A.C. z 22 września 2008 r., w którym wartość nieruchomości pozostawionej, po korekcie, została określona na kwotę [...] zł. Organ wojewódzki powziął wątpliwość co do prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego z 22 września 2008 r. Wystąpił do Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych w W. o dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego.
Komisja Arbitrażowa wydała opinię Nr [...] z 18 maja 2009 r., w której stwierdziła, iż operat szacunkowy w dacie jego sporządzenia, nie powinien być wykorzystany zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) ze względu na niezachowanie zasady szczególnej staranności przy sporządzaniu operatu. Komisja Arbitrażowa stwierdziła, że w operacie szacunkowym wystąpiły błędy, które wpłynęły na wartość nieruchomości pozostawionej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej:
- brak uzasadnienia dla przyjęcia obszaru działki siedliskowej w rozmiarze [...] ha,
- zastosowanie metody kosztów zastąpienia w wycenie wartości budynków bez zachowania zasady podobieństwa przyjmowanych wzorców,
- nieprawidłowo określonej wartości odtworzeniowej budynków.
W operacie szacunkowym stwierdzono dodatkowo uchybienia, które nie mają bezpośredniego wpływu na wartość nieruchomości: podanie jako podstawy prawnej wyceny nieobowiązujących standardów zawodowych oraz niejednoznaczne sformułowania dotyczące braku transakcji nieruchomościami podobnymi na rynku lokalnym i sposobu wykorzystania informacji uzyskanych od zamawiającego.
Ponadto w uzasadnieniu opinii Komisji Arbitrażowej wskazano, że dla gospodarstw o pow. od 10 do 15 ha jako racjonalne przewidywano zagrody wiejskie o pow. w granicach do 0,3 ha. Dlatego nie można uznać przyjętego założenia, że przedmiotowa zagroda wiejska (działka siedliskowa) miała obszar [...] ha za uzasadnione. Przyjmowanie dodatkowego założenia o możliwości zabudowy jest również nieuzasadnione, ponieważ wartość nieruchomości pozostawionych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej określa się według stanu na dzień jej pozostawienia.
Pismem z 1 lipca 2009 r. organ wojewódzki poinformował wnioskodawczynię, że operat szacunkowy znajdujący się w aktach sprawy z 22 września 2008 r. nie może stanowić dowodu na określenie wartości pozostawionej nieruchomości.
Pismem z 7 października 2009 r., wnioskodawczyni przedłożyła do akt sprawy oświadczenia dwóch świadków: W.W. z 24 listopada 2009 r. oraz C.K. z 26 listopada 2009 r. na okoliczność rodzaju i powierzchni nieruchomości pozostawionej.
Dołączono do akt sprawy dwa nowe operaty szacunkowe nieruchomości pozostawionej, sporządzone przez A.C.: pierwszy z 5 grudnia 2009 r. określający wartość nieruchomości pozostawionej na kwotę [...] zł i drugi z 10 lutego 2010 r. określający wartość nieruchomości pozostawionej na kwotę [...] zł.
Organ wojewódzki w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż operat szacunkowy z 10 lutego 2010 r. również zawiera błędy merytoryczne, wpływające istotnie na określenie wartości nieruchomości, stwierdzone już przez Komisję Arbitrażową. Zarzucono błędne przyjęcie, że działka siedliskowa miała pow. [...] ha i stanowiła w całości działkę gruntu zabudowaną. Zarzucono niezachowanie zasady podobieństwa przyjmowanych wzorców przy określaniu wartości pozostawionych zabudowań, gdyż zgodnie z opisem mienia pozostawionego przez A.B. w miejscowości R., wszystkie zabudowania tj. dom, stodoła, spichrz, wędzarka, przybudówka na drzewo – miały ściany drewniane, dach kryty gontem i fundament kamienny, natomiast rzeczoznawca dokonując wyceny zabudowań jako wzorzec przyjął, że ściany są wykonane z bloczków z betonu komórkowego, a przy określaniu wartości wskazanych budynków nie wynika, aby te różnice zostały uwzględnione.
W związku z zaistniałymi okolicznościami sprawy Wojewoda [...] pismami: z 22 stycznia 2010 r. oraz z 9 marca 2010 r. poinformował wnioskodawczynię, iż złożone operaty szacunkowe z uwagi na nieprawidłowości nie mogą być podstawą określenia wartości pozostawionej nieruchomości, a brak operatu szacunkowego uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie sprawy.
Wnioskodawczyni pismem z 19 kwietnia 2010 r. wniosła o wydanie ostatecznej decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty na podstawie dotychczas złożonych w [...] Urzędzie Wojewódzkim dokumentów, w tym operatu szacunkowego z 10 lutego 2010 r.
Organ wojewódzki pismem z 6 maja 2010 r. wezwał stronę w terminie 30 dni do przedstawienia prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego oraz poinformował, iż w przypadku niedostarczenia w wyznaczonym terminie operatu szacunkowego, zostanie wydana decyzja o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.
W związku z nieprzedłożeniem operatu szacunkowego Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2010 r. odmówił W.D. potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Organ odwoławczy opierając się na opinii Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych Nr [...] z 18 maja 2009 r. zgodził się z organem wojewódzkim, iż operat szacunkowy z 10 lutego 2010 r. zawiera błędy, które wpływają na określenie wartości nieruchomości pozostawionej. Komisja Arbitrażowa stwierdziła, iż brak jest uzasadnienia do przyjęcia, że działka siedliskowa miała pow. [...] ha i stanowiła w całości działkę gruntu zabudowaną. Należy ponadto wskazać, że nie zachowano zasady podobieństwa przyjmowanych wzorców przy określaniu wartości pozostawionych zabudowań. W opisie mienia pozostawionego w miejscowości R., wszystkie zabudowania: dom, stodoła, spichrz, wędzarka, przybudówka na drzewo – były wykonane ze ścian drewnianych, dach kryty gontem a fundamenty były kamienne, natomiast rzeczoznawca majątkowy dokonując wyceny zabudowań jako wzorzec przyjął, że ściany są wykonane z bloczków z betonu komórkowego, nie uwzględniając różnic przy określaniu wartości wskazanych budynków.
Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia prawa procesowego, mającego wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez naruszenie art. 80 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 75 kpa, art. 7 kpa i art. 8 kpa polegającego na niedokonaniu wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nieodniesienia się do zeznań świadków: W.W. z 24 listopada 2009 r. oraz C.K. z 26 listopada 2009 r., gdyż organ wojewódzki w piśmie z 9 marca 2010 r. poinformował stronę, iż uznaje w/w oświadczenia świadków jako dowody w sprawie, a w decyzji z [..] sierpnia 2010 r. nie zakwestionował ich.
Nie naruszono również art. 106 kpa, gdyż organ wojewódzki zwrócił się w niniejszej sprawie do organizacji rzeczoznawców majątkowych w celu wydania opinii o sposobie wyceny nieruchomości pozostawionej. Skoro Komisja Arbitrażowa wydała negatywną opinię o operacie szacunkowym określającym wartość nieruchomości i wskazała błędy jakie zostały popełnione przez rzeczoznawcę w wycenie nieruchomości, to zdaniem organu odwoławczego bezzasadne jest ponowne kierowanie, co prawda nowego operatu szacunkowego z 10 lutego 2010 r. do Komisji Arbitrażowej, w przypadku gdy nowy operat szacunkowy zawiera również błędy wskazane przez Komisję Arbitrażową przy ocenie poprzedniego operatu szacunkowego.
Biorąc więc pod uwagę wyżej przedstawione okoliczności sprawy, organ odwoławczy uznał, iż decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 2010 r. odmawiająca W.D. potwierdzenia prawa do rekompensaty, ze względu na niedostarczenie prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego, z tytułu pozostawienia przez A.B. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - jest zgodna z prawem.
Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa wniosła W.D..
Skarżąca skarżonej decyzji zarzuciła:
I.
rażące naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to:
1. art. 80 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa i art. 8 kpa polegające na niedokonaniu wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, czego efektem jest wadliwa ocena przeprowadzonych w sprawie dowodów oraz dowolna i wybiórcza ich ocena;
2. art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 75 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił przyznania waloru wiarygodności, a także nie wyjaśnił podstawy prawnej zaskarżonej decyzji;
II.
rażące naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to:
art. 7 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 195, poz. 1437) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające wydanie decyzji odmawiającej przyznania prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie, podczas gdy przepis cytowanego artykułu wyraźnie wskazuje, że jedynie w wypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, 3 i 5 ust. 1 i 2 w/w ustawy wojewoda wydaje decyzję o odmowie przyznania prawa do rekompensaty.
Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o istocie sprawy poprzez potwierdzenie prawa W.D. do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.B. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w miejscowości R., pow. [...], woj. [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż decyzje organów obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Ustawa z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) nakłada na wnioskodawcę ubiegającego się o potwierdzenie prawa do rekompensaty obowiązek dołączenia do wniosku operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym została określona wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP. Skarżąca W.D. na wezwanie wojewody, dołączyła do wniosku operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A.C. z 22 września 2008 r.
Operat szacunkowy stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych odnośnie szacowania nieruchomości. Operat szacunkowy, jak każdy dowód w sprawie, podlega ocenie organu orzekającego. W toku dokonywania oceny złożonego przez wnioskodawczynię operatu szacunkowego z 22 września 2008 r. organ I instancji powziął wątpliwości co do prawidłowości jego sporządzenia i skierował go do oceny przez Komisję Arbitrażową przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych w W., do czego jest uprawniony w świetle treści art. 157 § 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.).
Komisja Arbitrażowa wydała opinię z 18 maja 2009 r., w której stwierdziła, że w operacie wystąpiły błędy, które wpłynęły na wartość nieruchomości pozostawionej poza granicami RP. Należy mieć na uwadze to, że rzeczoznawcy majątkowi są biegłymi wydającymi opinię na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i nie są uprawnieni do przeprowadzenia postępowania dowodowego – w przeciwieństwie do organu, który obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa).
W sprawie jest bezsporne, że ojciec wnioskodawczyni pozostawił poza obecnymi granicami RP mienie składające się z ziemi ogółem [...] ha, w tym ziemi ornej [...] ha oraz zabudowań. Wątpliwości organu I instancji wzbudziło oszacowanie gruntu o pow. [...] ha przez rzeczoznawcę majątkowego jako gruntu zabudowanego. Komisja Arbitrażowa w swojej opinii stwierdziła, że brak jest uzasadnienia dla przyjęcia obszaru działki siedliskowej w rozmiarze [...] ha oraz podała, że z powołanej w opinii literatury z tamtego okresu jako racjonalne dla gospodarstw o pow. od 10 do 15 ha przewidywano zagrody wiejskie o pow. 0,3 ha.
Organ wezwał więc wnioskodawczynię do złożenia operatu szacunkowego uwzględniającego powyższą uwagę Komisji Arbitrażowej. Wnioskodawczyni złożyła kolejne operaty sporządzone przez tego samego rzeczoznawcę, co operat zakwestionowany przez Komisję Arbitrażową. W operatach tych rzeczoznawca ponownie oszacowała grunt o pow. [...] ha jako nieruchomość zabudowaną i powołała się na zeznania świadków, których oświadczenia zostały załączone do akt sprawy, a mianowicie W.W. i C.K., już po wydaniu opinii przez Komisję Arbitrażową.
Organ I instancji uznał, że kolejny operat szacunkowy złożony przez wnioskodawczynię jest nieprawidłowy, bo nie uwzględnia uwag Komisji Arbitrażowej, a ponieważ wnioskodawczyni nie złożyła już, na kolejne wezwanie organu i w zakreślonym przez organ terminie następnego operatu, organ wydał decyzję odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty. Nieprawidłowość organu I instancji przy ocenie operatu z 10 lutego 2010 r. polega na tym, że ocenił ten operat w kontekście opinii Komisji Arbitrażowej wydanej do innego operatu szacunkowego bez uwzględnienia nowych dowodów w postaci oświadczeń dwóch świadków i faktu powołania się przez rzeczoznawcę majątkowego na te zeznania w operacie szacunkowym sporządzonym po wydaniu opinii przez Komisję Arbitrażową.
Nadmienić w tym miejscu należy, że opinia Komisji Arbitrażowej jest jednym z dowodów w sprawie i możliwe jest powołanie się na jej treść przy ocenie operatu szacunkowego innego ale sporządzonego w tej samej sprawie. Jednakże negatywna ocena nowego operatu szacunkowego przez organ w kontekście opinii Komisji Arbitrażowej sporządzonej na tle innego operatu byłaby możliwa tylko wtedy, gdyby ten "nowy" operat był identyczny w treści z operatem opiniowanym przez Komisję Arbitrażową. A tak w rozpoznawanej sprawie nie jest, gdyż rzeczoznawca swoją wycenę pozostawionego gruntu o pow. [...] ha jako zabudowanego opiera w "nowym" operacie na treści oświadczeń powołanych świadków. Organy obu instancji tego nie dostrzegły i oceniły, że operat z 10 lutego 2010 r. jest nieprawidłowy, gdyż zawiera te same błędy co operat opiniowany przez Komisję Arbitrażową i wobec tego nie może stanowić podstawy do ustalenia rekompensaty.
Z uzasadnienia decyzji nie wynika poza tym, czy organ daje wiarę oświadczeniom świadków W.W. i C.K.. Ponownie więc rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności oceni zeznania tych świadków. Jeżeli uzna je za wiarygodne, to winien ocenić czy na ich podstawie można przyjąć, że pozostały – poza ornym – grunt o pow. [...] ha stanowił grunt zabudowany. Należy w szczególności zwrócić uwagę, że działka ta była położona w mieście, w całości ogrodzona (zeznania świadków) zabudowana domem mieszkalnym o kubaturze [...] m3 i licznymi budynkami gospodarczymi, których powierzchnia i stan wyposażenia wskazywał na zamożność właściciela.
Istotne dla oceny jest także ustalenie, czy działka ta bezpośrednio sąsiadowała z gruntem ornym, ojca wnioskodawczyni o pow. [...] ha czy też stanowiła odrębną od gruntu ornego nieruchomość. Dopiero dokonanie takich ustaleń pozwoli na właściwą ocenę czy operat szacunkowy wyceniający tę działkę jako grunt zabudowany, jest zgodny z prawem czy nie.
Komisja Arbitrażowa w powoływanej opinii zakwestionowała także operat szacunkowy z 22 września 2008 r. w zakresie prawidłowości wyceny budynków pozostawionych przez ojca wnioskodawczyni. Komisja zarzuciła, że nie zostało uwzględnione w obliczeniach przez rzeczoznawcę to, że pozostawione budynki nie były wyposażone w instalacje wodno-kanalizacyjne i elektryczne, natomiast przyjęte obiekty katalogowe były wyposażone w takie instalacje. Komisja stwierdziła jednocześnie, że w przypadku gdy brak jest informacji o mediach jakie występowały w wycenianych budynkach, to należy brać pod uwagę przeciętne, najczęściej występujące rozwiązania. W ocenie Komisji budynki na obszarze, gdzie położona była wyceniana nieruchomość na ogół nie były wyposażone w instalacje wodno-kanalizacyjne i elektryczne. Komisja stwierdziła, że wyceniając metodą kosztów zastąpienia należało, w wycenie uwzględnić brak części instalacji w obiektach wycenianych, różnicę wysokości budynków i różnice funkcjonalne części budynków, gdyż w ocenianym operacie budynki przyjęte jako wzorzec znacznie różniły się od wycenianych (są o znacznie większej kubaturze i powierzchni, a z treści operatu nie wynika aby te różnice zostały uwzględnione przy określeniu wartości budynków (str. 15-17 opinii).
Organy obu instancji oceniły, że złożony przez wnioskodawczynię "nowy" operat z 10 lutego 2010 r. również zawiera błędy merytoryczne, wpływające istotnie na określenie wartości nieruchomości, które zostały już stwierdzone przez Komisję Arbitrażową w opinii dotyczącej poprzedniego operatu. Zdaniem organu nie zachowano zasady podobieństwa przyjmowanych wzorców przy określaniu wartości pozostawionych zabudowań, gdyż z opisu mienia pozostawionego wynika, że wszystkie budynki miały ściany drewniane, dach kryty gontem, a fundamenty były kamienne, natomiast rzeczoznawca majątkowy jako wzorzec przyjął, że ściany są wykonane z bloczków z betonu komórkowego, nie uwzględniając różnic przy określaniu wartości wskazanych budynków. Zarzut ten organów jest niezgodny z obowiązującymi w zakresie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego przepisami. Mianowicie § 22 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) stanowi, że przy metodzie kosztów zastąpienia określa się koszty zastąpienia części składowych gruntu, obiektami budowlanymi o takiej samej funkcji i podobnych parametrach użytkowych, jakie mają obiekty, których wartość określa się, lecz wykonanymi przy wykorzystaniu aktualnie stosowanych technologii i materiałów. Tak więc przy metodzie kosztów odtworzenia, jaką zastosowała rzeczoznawca w niniejszej sprawie to, że pozostawione budynki wycenione były drewniane a przyjęte jako wzorzec obiekty katalogowe są murowane, nie wpływa na wycenę i jest zgodne z powołanym przepisem, gdyż taka jest aktualnie stosowana technologia i materiały.
Należy wskazać, że w ocenianym przez Komisję Arbitrażową operacie również jako wzorzec przyjęte zostały obiekty murowane a nie drewniane i Komisja uznała operat, w tym zakresie za prawidłowy. Cytując bowiem § 22 ust. 2 powołanego rozporządzenia Komisja stwierdziła, że prawidłowo zostały zinterpretowane i zastosowane przez autorkę cenniki w zakresie rodzaju materiałów oraz funkcji obiektów (str. 17 opinii).
Kwestionowanie więc złożonego przez wnioskodawczynię operatu z 10 lutego 2010 r. w zakresie wyceny budynków, z przyczyn powołanych przez organy, należy uznać za zupełnie bezpodstawne.
Należy także stwierdzić, że w operacie z 10 lutego 2010 r. rzeczoznawca uwzględniła uwagi jakie w zakresie oszacowania budynków zostały podniesione przez Komisję Arbitrażową w opinii do ocenianego, wcześniejszego operatu. Mianowicie kwestia wyposażenia wycenianego budynku mieszkalnego i części budynków gospodarczych w instalacje elektryczne została przez rzeczoznawcę uwzględniona z powołaniem się na oświadczenia świadków, które to dowody nie były znane Komisji Arbitrażowej, gdyż do akt sprawy zostały złożone po wydaniu opinii przez tę Komisję. Wynika także, że w "nowej" opinii rzeczoznawca przyjęła jako wzorzec zupełnie inne obiekty katalogowe niż w opinii z 22 września 2008 r.. Obiekty te mają inną powierzchnię użytkową i inną kubaturę tzn. znacznie mniejszą i bardziej zbliżoną do budynków wycenianych.
Powyższe dowodzi, że organ I instancji błędnie ocenił operat szacunkowy z 10 lutego 2010 r. i bezzasadnie wzywał wnioskodawczynię do złożenia prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego a wobec niezastosowania się do tego wezwania przez wnioskodawczynię bezpodstawnie wydał decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Decyzja ta zapadła z naruszeniem art. art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa a naruszenie tych przepisów, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwą decyzję także naruszył prawo – art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło