I SA/Wa 484/15
WyrokWSA w Warszawie2015-07-29
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Magdalena Durzyńska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, może zostać przyznana pomoc finansowa przewidziana w rządowym programie wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli program ten uzależnia prawo do pomocy od posiadania ustalonego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Prawo do pomocy finansowej przewidzianej w rządowym programie wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ma charakter akcesoryjny wobec świadczenia pielęgnacyjnego. Brak uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego uniemożliwia uzyskanie prawa do pomocy finansowej z tego programu. Organy administracji nie mają obowiązku udzielania stronom porad prawnych dotyczących potencjalnych możliwości uzyskania innych świadczeń, niż te będące przedmiotem postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. K. opiekująca się niepełnosprawnym synem utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na nabycie prawa do emerytury. Zwróciła się o przyznanie pomocy finansowej przewidzianej w rządowym programie wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, wskazując na brak prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, które było warunkiem przyznania pomocy finansowej. Wnioskodawczyni wniosła skargę do sądu administracyjnego, podnosząc m.in. zarzut braku informacji o innych możliwych świadczeniach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej dla osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat E. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...] ([...]) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę [...] ([...]) złotych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiającej przyznania pomocy finansowej dla osoby uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego:
W. K. opiekuje się synem – K. R. legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Decyzją z [...] lutego 2010 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] przyznał jej na czas nieokreślony począwszy od dnia 1 listopada 2010 r., przewidziane w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. - o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 922 ze zm.), świadczenie pielęgnacyjne przysługujące osobom, które rezygnują lub nie podejmują zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.
Decyzją z [...] lipca 2013 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] uchylił swoją decyzję z [...] lutego 2010 r. i od dnia [...] czerwca 2013 r. odmówił W. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a to w związku z nabyciem przez nią od ww. daty prawa do emerytury, co stanowi negatywna przesłankę przyznania świadczenia (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Pismem z dnia 11 grudnia 2013 r. W. K. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o przyznanie jej pomocy finansowej dla osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 200 zł., przewidzianego w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 413).
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Burmistrz Miasta M., decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...], odmówił wnioskodawczyni przyznania pomocy finansowej dla osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013 r., prawo do pomocy przysługuje osobom mającym ustalone za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad bądź grudzień 2013 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Mając zaś na względzie, że od [...] czerwca 2013 r. wnioskodawczyni tego prawa nie posiada nie może ubiegać się o świadczenia przewidziane ww. rozporządzeniem. Jednocześnie organ ów wskazał, że odrębną decyzją z [...] kwietnia 2013 r. przyznano jej pomoc finansową, o której mowa w rozporządzeniu, za okres od kwietnia do czerwca 2013 r.
Od decyzji powyższej W. K. wniosła odwołanie podnosząc, że jej syn jest całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji. Ona zaś, ze względu na sprawowaną nad synem opieką nie może podjąć dodatkowego zatrudnienia, a emerytura jaką otrzymuje wynosi [...] złotych.
W postępowaniu odwoławczy sprawa była dwukrotnie rozpoznawana, gdyż pierwsza wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzja z [...] września 2014 r. została wyeliminowana została z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1245/14. Powodem stwierdzenie nieważności tej decyzji było ustalenie, że przedmiotem rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy uczynił inne świadczenie, niż to o którym orzekał organ pierwszej instancji, tj. świadczenie pielęgnacyjne, zamiast pomocy finansowej dla osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego,
Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z [...] stycznia 2015 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z [...] grudnia 2013 r. Odwołując się do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013 r. Kolegium wywodziło, że przyznanie pomocy finansowej przewidzianej tym aktem uzależnione jest od uprzedniego nabycie przez stronę prawa do świadczeń pielęgnacyjnych. Skoro zaś wnioskodawczyni od 25 czerwca 2013 r. takowych uprawnień nie posiadała, to nie można jej było przyznać od lipca 2013 r. oczekiwanej pomocy.
Na powyższą decyzję W. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażając w niej rozgoryczenie podjętymi przez organy rozstrzygnięciami. Podnosiła również zarzut, że zarówno w decyzji pierwszej jak i drugiej instancji nie zostały zawarte informacje dotyczące tego jakie mogą jej się należeć świadczenia pomocowe w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem.
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddaleniei.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
na wstępie podnieść należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zasadność skargi w ramach tych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż ani zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. ani utrzymana nią w mocy decyzja Burmistrza Miasta M. nie naruszają prawa.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji odmawiających przyznania W. K. niezależnej od dochodu pomocy finansowej dla osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 413). Akt ten w § 2 ust. 1 przewiduje, że prawo do pomocy finansowej przysługuje osobom mającym ustalone za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad lub grudzień 2013 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 922 ze zm.), spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy. Przepisy powyższego rozporządzenia, w tym jego § 2, w zakresie zawartej w nich treści normatywnej są jasne i nie budzą jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Wskazują one jednoznacznie na akcesoryjny charakter przewidzianej nim pomocy w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, które to z kolei świadczenie ustalane jest w trybie ww. ustawy. Brak zatem uprawnień do tego świadczenia uniemożliwia uzyskanie prawa do pomocy finansowej z ww. rządowego programu.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy poza sporem jest, że począwszy do dnia [...] czerwca 2013 r. skarżącej prawo do świadczeń pielęgnacyjnych związanych z opieką nad niepełnosprawnym synem nie przysługuje, co jest efektem pozostawania w obrocie prawnym prawomocnej decyzji Burmistrza Miasta M. z [...] lipca 2013 r. nr [...] uchylającej uprzednio podjętą w tym przedmiocie § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów, za okres lipiec-grudzień 2013 r. nie było prawnej możliwości przyznania jej przewidzianej tym aktem normatywnym pomocy finansowej, o czym orzekł Burmistrz Miasta M. w utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z [...] grudnia 2013 r. Za wcześniejszy okres zaś taka pomoc została skarżącej przyznana, o czym orzeczono odrębną decyzją (vide decyzja z [...] kwietnia 2013 r. nr [...])
Powyższe ustalenia stanu faktycznego znajdują oparcie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. W tym stanie rzeczy nie można skutecznie postawić organom zarzutu, że podejmując obecnie negatywne dla wnioskodawczyni rozstrzygnięcie dokonały tego z naruszeniem prawa. Motywy prawne jak i faktyczne, którymi kierowały się organy zostały w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji przedstawione w sposób kompletny i umożliwiający odtworzenie racji decyzyjnych organów, spełniając tym samym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Sformułowany natomiast w skardze zarzut dotyczący braku poinformowania przez organ strony o możliwościach uzyskania innych świadczeń z pomocy społecznej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem, nie mógł okazać się skuteczny, gdyż nie jest rolą organu rozstrzygającego konkretną sprawę administracyjną (tu sprawę udzielenia pomocy finansowej z rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego) udzielanie jednostkom porad prawnych w zakresie potencjalnych możliwości uzyskania innych świadczeń czy uprawnień, niż te których rozstrzygana sprawa dotyczy. Ustanowiony wszak w art. 9 k.p.a. obowiązek informowania przez organ stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków odnosi się do tych okoliczności faktyczno-prawnych, które są przedmiotem postępowania. Nie może on być zatem interpretowany jako obowiązek udzielania stronom przez organy porad prawnych czy sugestii pozostających bez związku z rozpoznawaną sprawą. A tego w istocie, jak wynika z treści skargi, skarżąca oczekuje.
Mając zatem na względzie, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, a przy jej podejmowaniu nie uchybiono także przepisom procedur administracyjnej, skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W przedmiocie wynagrodzenia ustanowionego z urzędu pełnomocnika orzeczono na podstawie na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło