I SA/Wa 487/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-02
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże posiadanie majątku (mieszkanie, działka rolna, samochód) i osiąga miesięczny dochód z emerytur, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) został oddalony, ponieważ skarżąca, mimo posiadania znacznych wydatków związanych z leczeniem, utrzymaniem mieszkania i pomocą rodzinie, dysponuje dochodem z emerytur, który po odliczeniu tych wydatków pozwala na pokrycie kosztów sądowych, w szczególności wpisu od skargi. Sąd uznał, że skarżąca i jej mąż mają zabezpieczone potrzeby bytowe i nie mogą być obiektywnie uznani za osoby ubogie.Stan faktyczny
Skarżąca H. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Wnioskodawczyni podała, że jej miesięczny dochód z emerytur wynosi [...] zł, posiada mieszkanie i działkę rolną, a także samochód. Uzasadniła wniosek ponoszeniem wysokich wydatków na leki, leczenie, utrzymanie mieszkania, ubezpieczenie samochodu oraz pomoc finansową dla dzieci. Referendarz sądowy uznał, że dochody skarżącej są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania H. L. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: odmówić przyznania H. L. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty, skarżąca H. L. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy (k- [...]).
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód miesięczny w wysokości [...] zł, na który składają się emerytura skarżącej w wysokości [...] zł oraz emerytura jej męża w wysokości [...] zł. Ponadto H. L. ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania własnościowego o powierzchni [...] m2, oraz działkę rolną o powierzchni [...] ha, oraz majątek ruchomy w postaci samochodu osobowego. Uzasadniając wniosek strona wyjaśniła, że zarówno ona jak i mąż są schorowani, z tego względu ponoszą duże wydatki na leki i na leczenie. Na leki stałe wydają około [...] zł miesięcznie do tego dochodzą również wydatki okresowe, jak również wydatki na wizyty u specjalistów. Ponadto skarżąca ujawniła, że ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania – około [...] – [...] zł miesięcznie, koszty ubezpieczenia samochodu – ok. [...] zł rocznie, i koszty ubezpieczenia miesięcznego – około [...] zł. H. L. wyjaśniła również, że ona i mąż pomagają finansowo dzieciom, pomagają spłacać synowi kredyt mieszkaniowy w wysokości około [...] zł miesięcznie, pozostałe środki wydają na zakup żywności, środków czystości i inne bieżące potrzeby.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje H. L.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącą sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zasadniczym składnikiem kosztów na obecnym etapie postępowania sądowego jest wpis od skargi w wysokości 200 zł. Wysokość pozostałych kosztów sądowych, jest zdecydowanie niższa od kwoty wpisu od skargi (np. kwota opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – może wynieść odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł). Ponadto obowiązek uiszczenia kosztów jest rozłożony w czasie i zależny będzie od przebiegu sprawy.
W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, oraz ujawnionych obciążeń finansowych (koszty zakupu leków, koszty utrzymania mieszkania [...] zł itd.) brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że przy ujawnionym łącznym miesięcznym dochodzie –- [...] zł. H. L. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych z których, jak wskazano już wcześniej, kwota wpisu jest najwyższa. W ocenie referendarza po odliczeniu wykazanych "sztywnych" wydatków skarżąca nadal w budżecie domowym dysponuje kwotą, która powinna wystarczyć na opłacenie kosztów. Nie można więc uznać, że z tej kwoty nie jest ona w stanie samodzielnie ich opłacić.
Na marginesie należy również wspomnieć, że instytucja prawa pomocy z założenia ma gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że zarówno wnioskodawczyni jak i jej mąż mają zabezpieczone potrzeby bytowe, jak również dysponują regularnymi środkami z tytułu wypłacanych im emerytur. Nie mogą więc obiektywnie zostać uznani za osoby ubogie.
Powyższe zadecydowało zatem o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie.
Mając na uwadze dokonane ustalenia na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło