I SA/Wa 487/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) asesor WSA Kamil Kowalewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2023 r. nr KOA/6371/Sr/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 grudnia 2023 r. nr KOA/6371/Sr/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uchyliło decyzję Burmistrza [...] z dnia 17 listopada 2023 r. nr OPS.DŚR.5211.8571.22.2023.ŚP.OD w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) orzekło o: 1/. odmowie przyznania B. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką I. K. za okres od dnia 1 lipca 2023 r. do 31 października 2023 r., 2/. przyznaniu B. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką I. K. - od dnia 1 listopada 2023 r. na czas nieokreślony, - w wysokości ustawowej, tj. w wysokości 2.458 zł miesięcznie. - Świadczenie jest waloryzowane zgodnie z przepisami art. 17 ust. 3-3d ww. ustawy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: W dniu 7 lipca 2023 r. B. K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką I. K. ur. [...] r. We wniosku wskazano, że I. K. jest rozwiedziona. Do wniosku załączone zostało orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 8 lipca 2021r. zaliczające I. K. do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, wydane na stałe. W pkt IV orzeczenia wskazano, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 21 maja 2021r. (pkt V). W orzeczeniu wskazano, że I. K. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7). Do wniosku załączone zostało m.in. oświadczenie z dnia 30 czerwca 2023 r. złożone w imieniu B. K. przez jej pełnomocnika, zgodnie z których z dniem przyznania prawa do świadczenie pielęgnacyjnego B. K. rezygnuje z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją nr OPS.DŚR.5211.8571.13.2023.ŚP.OD z dnia 7 sierpnia 2023 r. Burmistrz [...] orzekł o odmowie przyznania B. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką I. K.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że B. K. nie spełnia warunków ustawowych do przyznania wnioskowanego świadczenia. W związku z faktem, że - jak wynika z załączonego do wniosku orzeczenia o niepełnosprawności - daty powstania niepełnosprawności I. K. nie da się ustalić nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto B. K. decyzją Burmistrza [...] nr OPS.DŚR.5212.8571.7.2022.SZO z dnia 4 października 2022 r. przyznano specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką I. K., na okres od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. w kwocie 620 zł miesięcznie, a zatem w sprawie zachodzi negatywna przesłanka uzasadniająca odmowę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją nr KOA/4799/Sr/23 z dnia 2 października 2023r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w stanie prawnym ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 organ administracji publicznej nie może odmówić przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na moment powstania niepełnosprawności u osoby dorosłej, nad którą jest sprawowana opieka. Kolegium wskazało również, że zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, obecnie nie jest możliwe uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym pobieraniu innych tego typu świadczeń, w tym specjalnego zasiłku opiekuńczego. Strona, która dokonuje wyboru świadczenia zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r., a korzysta już ze zbieżnego uprawnienia, musi z niego zrezygnować przed rozstrzygnięciem o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym rezygnacja ta nie może opierać się tylko na warunkowej deklaracji, lecz konieczne jest, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego ustało prawo do pobierania innego świadczenia. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna przyznająca stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, to w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. nie było możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ I instancji winien umożliwić stronie dokonanie wyboru między specjalnym zasiłkiem opiekuńczym a wnioskowanym świadczeniem pielęgnacyjnym. W sytuacji gdy strona podtrzyma wolę ubiegania się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - mimo ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego do dnia 31 października 2023r. - organ winien poinformować stronę o konieczności definitywnej rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz wezwać stronę do złożenia wniosku o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy w wyznaczonym terminie. Organ winien również poinformować stronę, że brak definitywnej i bezwarunkowej rezygnacji z przyznanego wcześniej specjalnego zasiłku opiekuńczego będzie skutkował odmową przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jeżeli przesłanki podmiotowe i przedmiotowe warunkujące przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego zostaną spełnione w dacie późniejszej niż w miesiącu, w którym wpłynął wniosek, to organ powinien przyznać świadczenie pielęgnacyjnego od daty łącznego spełnienia wszystkich przesłanek, i jednocześnie odmówić przyznania świadczenia na okres od miesiąca złożenia wniosku - do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc spełnienia wszystkich wymogów materialnoprawnych uzasadniających przyznanie świadczenia. Pismem z dnia 9 października 2023r. organ I instancji wezwał B. K. do dokonania wyboru, czy chce pobierać specjalny zasiłek opiekuńczy, czy też rezygnuje z tego świadczenia na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego i wnosi o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. W piśmie z dnia 18 października 2023r. Pani B. K. oświadczyła, że rezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 listopada 2023 r. Decyzją nr OPS.DŚR.5211.8571.22.2023.ŚP.OD z dnia 17 listopada 2023 r. Burmistrz [...] ponownie orzekł o odmowie przyznania B. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w związku z opieką nad matką I. K.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji po raz kolejny wskazał, że B. K. nie spełnia warunków ustawowych do przyznania wnioskowanego świadczenia. W związku z faktem, że - jak wynika z załączonego do wniosku orzeczenia o niepełnosprawności - daty powstanie niepełnosprawności Pani I. K. nie da się ustalić, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 21 maja 2021r. nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B. K.. Kolegium rozpatrując sprawę wskazało, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określone zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., zwanej dalej w skrócie: u.ś.r.). Zgodnie z art. 17 u.ś.r.: 1) Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 2) matce albo ojcu, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,  5) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej łub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno- wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; 4) (uchylony); 3) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. JO, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z. dnia 4 kwietnia 2014 r o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego łub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. 7) Zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego. (ust. 5). Stosownie do postanowień art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną, także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. W niniejszej sprawie organ I instancji, odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką wskazał, iż w sprawie nie został spełniony warunek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określony w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Tymczasem Trybunał Konstytucyjny w punkcie drugim sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1443; publ. OTK-A 2014/9/104) orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przedmiotowy wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw RP z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie. Wyroki Trybunału Konstytucyjnego są wiążące co do swojej sentencji. Oznacza to w konsekwencji, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata mocy obowiązującej przez art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, i to począwszy od dnia ogłoszenia wyroku. A zatem art. 17 ust. Ib ustawy o świadczeniach rodzinnych - jako niekonstytucyjny w określonym przez wyrok zakresie - nie powinien mieć od tego momentu zastosowania, gdyż Trybunał Konstytucyjny wprost stwierdził jego niekonstytucyjność. Dlatego też Kolegium rozpoznało wniosek B. K. o przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką z pominięciem normy, którą Trybunał Konstytucyjny wyeliminował z obrotu prawnego wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.  Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, wynika, iż I. K. ma [...] lat, jest rozwiedziona, legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 8 lipca 2021r. zaliczającym ją do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, wydanym na stałe. W pkt 7 orzeczenia wskazano, że I. K. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z powodu wielu przewlekłych chorób (cukrzyca, nadciśnienie, zwyrodnienie kręgosłupa i stawów, problemy z poruszaniem się - z trudem porusza się o lasce, zawroty głowy i utrata równowagi powodujące upadki, początki starczej demencji) wymaga stałej opieki od 2021 r. a jej stan zdrowia systematycznie się pogarsza. B. K. ([...] Jat) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką oraz córką i jej rodziną. Sprawuje osobistą opiekę nad niepełnosprawną matką, której zakres i wymiar uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Zakres wsparcia, które musi zapewnić matce, znacznie wykracza poza zwykłe prowadzenie gospodarstwa domowego. Konieczność sprawowania opieki nad matką spowodowała, że we wrześniu 2022r. złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Odnosząc się natomiast do kwestii przyznania B. K. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką I. K. w kwocie 620 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2022r. do 31 października 2023r. - co nastąpiło na podstawie decyzji Burmistrza [...] nr OPS.DŚR.5212.8571.7.2022.SZO z dnia 4 października 2022r., to fakt ten w ocenie Kolegium stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. Przepis ten wyklucza możliwość pobierania dwu świadczeń jednocześnie. Jednakże ustawodawca w art. 27 ust. 5 u.ś.r. umożliwia osobie uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego dokonanie wyboru jednego z tych świadczeń także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Z akt sprawy wynika, że w załączonym do wniosku oświadczeniu z dnia 30 czerwca 2023r. B. K. oświadczyła, że z dniem przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z przysługującego jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec powyższego Kolegium wskazało, że nie jest możliwe uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym pobieraniu innych tego typu świadczeń, w tym specjalnego zasiłku opiekuńczego. Strona, która dokonuje wyboru, a korzysta już ze zbieżnego uprawnienia, musi z niego zrezygnować przed rozstrzygnięciem o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym rezygnacja ta nie może opierać się tylko na warunkowej deklaracji, lecz konieczne jest, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego ustało prawo do pobierania innego świadczenia. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna przyznająca stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, to w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. nie było możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2023r. sygn. akt I OSK 703/22; wyrok NSA z dnia 10 lutego 2023r. sygn. akt I OSK 681/22, wyrok NSA z dnia 3 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 630/22, CBOSA). Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych świadczenie pielęgnacyjne mogłoby być przyznane nie wcześniej, niż od miesiąca wejścia do obrotu prawnego wykonalnej decyzji uchylającej decyzję przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2022r. sygn. akt I OSK 2042/21 (LEX nr 3503434) wyjaśnił, że: "Co do zasady nie jest możliwe jednoczesne pobieranie zasiłku dla opiekunów i świadczenia pielęgnacyjnego. Do takiego wniosku prowadzi wykładnia przepisów art. 17 ust. 5 pkt 1b oraz art. 27 ust. 5 pkt 2 i 5 u.ś.r., jednak pobieranie świadczenia w związku z wcześniej ustalonym prawem do zasiłku dla opiekunów nie wyklucza możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Dopuszczalny jest zbieg uprawnień, ale nie kumulatywne pobieranie świadczeń. Skoro nie jest możliwe kumulatywne pobieranie zarówno świadczenia pielęgnacyjnego, jak i zasiłku dla opiekuna, warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do deklaracji na przyszłość, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa, poprzez uchylenie, wygaśnięcie lub zmianę wcześniejszej decyzji. Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu przysługiwania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia".(por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1827/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 czerwca 2022r. sygn. akt II SA/Lu 280/22, Lex nr 3382510). Kolegium wskazało, że do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie jest wystarczające samo złożenie - wraz z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - oświadczenia strony o zamiarze rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego w momencie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Stosownie do treści do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może zostać przyznane począwszy od daty, w której nastąpiło łączne spełnienie ustawowych przesłanek warunkujących jego przyznanie. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia. Skoro zaś - w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. - nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego, warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, której wyrazem jest uchylenie lub zmiana wcześniejszej decyzji. Z akt sprawy wynika, że B. K. w związku z ubieganiem się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ostatecznie zrezygnowała ze specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego jej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką, od dnia 1 listopada 2023r. (oświadczenie zawarte w piśmie z dnia 18 października 2023r.). Ponieważ decyzją ostateczną Burmistrza [...] nr OPS.DŚR.5212.8571.7.2022.SZO z dnia 4 października 2022r. B. K. miała przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy na okres zasiłkowy trwający od 1 listopada 2022r. do 31 października 2023 r. ww. decyzja wygasła, a zatem nie było potrzeby jej uchylania. W związku z powyższym B. K. spełnia przesłanki z art. 17 st. 1 u.ś.r. i brak jest przesłanek negatywnych z art. 17 ust. 5 u.ś.r. W związku z faktem, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego B. K. złożyła w dniu 7 lipca 2023r., natomiast przeszkoda prawna uniemożliwiająca przyznanie jej wnioskowanego świadczenia (tj. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego) ustała dopiero z dniem 1 listopada 2023r. Kolegium odmówiło B. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2023r. do dnia 31 października 2023r. Wobec dokonania przez stronę wyboru świadczenia, które chce pobierać (świadczenie pielęgnacyjne) zgodnie z dyspozycją art. 27 ust. 5 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne należało przyznać od dnia 1 listopada 2023 r. Jednocześnie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023r. poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie punktu 1/. odmawiającego przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 lipca 2023 r. do 31 października 2023 r., wniosła B. K. zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez niezastosowanie dyspozycji tego przepisu, zgodnie z którą prawo do świadczeń rodzinnych (w tym świadczenia pielęgnacyjnego) ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o przyznanie świadczenia z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, . 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, że wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Kolegium w zaskarżonej części i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną. Podstawą prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć jest ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.), dalej jako ustawa. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 17 ust. 5 ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Podkreślić należy, że prawidłowe jest stanowisko Kolegium, iż w sprawie znajduje zastosowanie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Jak podkreśla się bowiem w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie, na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Nie budzi wątpliwości, że skarżąca, będąc córką osoby wymagającej opieki, należy do grona osób określonych w art. 17 ust. 1 ustawy. Bezsporne jest również, że matka skarżącej została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 8 lipca 2021r. zaliczającego I. K. do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, wydane na stałe. W pkt IV orzeczenia wskazano, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 21 maja 2021r. (pkt V). W orzeczeniu wskazano, że I. K. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7). Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie spełniała warunków do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 października 2023 r. - jak słusznie uznał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Skarżąca wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożyła 7 lipca 2023 r. mając przy tym przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy. Jednakże we wniosku tym skarżąca zawarła warunek rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego w przypadku przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. W piśmie z 7 lipca 2023 r. skarżąca oświadczyła, że jeżeli zostanie udzielona informacja, że zachodzą przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobieranie zasiłku opiekuńczego będzie jedyną negatywną przesłanką, zrezygnuje z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zaś w kolejnym piśmie z 18 października 2023 r. skarżąca oświadczyła, że rezygnuje z należnego jej świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego od 1 listopada 2023 r. To sprawiło, że organ II instancji zaskarżoną decyzją po uchyleniu decyzji organu I instancji odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenie pielęgnacyjnego w okresie od 1 lipca 2023 r. do 31 października 2023 r., a przyznał skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 listopada 2023 r. na czas nieokreślony wskazując na to, że skoro skarżąca do 31 października 2023 r. miała ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego - to w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) świadczenie pielęgnacyjne za okres od 1 lipca 2023 r. do 31 października 2023 r. jej nie przysługuje. Takie stanowisko organu jest właściwe. Z tak ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżąca od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. otrzymywała specjalny zasiłek opiekuńczy, co wyklucza przyznanie jej za ten okres świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazać należy, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia. W sytuacji więc, gdy – w momencie wydawania decyzji – jeden z warunków przysługiwania prawa do danego świadczenia rodzinnego nie jest spełniony, organ ten jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany uwzględnić daną okoliczność. Taka właśnie miała miejsce w analizowanej sprawie. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do wyboru świadczenia skarżąca złożyła oświadczenie z 18 października 2023 r. o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego od 1 listopada 2023 r., a w jego następstwie zapadła decyzja odmowna z 17 listopada 2023 r. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżąca przed wydaniem ww. decyzji została poinformowana o aktualizacji przesłanki negatywnej do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (zbieg świadczeń). O swoich prawach i obowiązkach skarżąca była poinformowana w dacie składania wniosku (pouczenie w druku wniosku) oraz w wystosowanym przez organ I instancji piśmie z 9 października 2023 r. Brak jest w tej sytuacji argumentów do uznania, że nie miała ona świadomości kolizji wnioskowanego świadczenia z zasiłkiem. Ponadto, skarżąca podczas całego postępowania administracyjnego była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który posiada stosowną wiedzę i uprawnienia, aby udzielić jej informacji w zakresie przesłanek koniecznych do przyznania świadczenia (w tym o możliwości wyboru spośród konkurencyjnych form pomocy). Z powołanego wyżej stanu faktycznego sprawy oraz norm uśr jasno wynika, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr), uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie jedno z konkurencyjnych świadczeń. Wykluczona jest bowiem możliwość równoczesnego przyznania obu świadczeń na ten sam okres. Strona może więc domagać się od organu ustalenia prawa jedynie do jednego ze świadczeń, przy czym chodzi tu o przyznanie samego świadczenia, a nie jedynie o fakt jego pobierania. Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 uśr, jest brak ustalenia przez wnioskodawcę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego. W sytuacji, gdy strona więc ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego byłoby dokonanie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 uśr i tym samym rezygnacja z przysługującego zasiłku, poprzez wyraźne zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia, prowadzące w konsekwencji do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej pomoc w formie już przyznanej i pobieranej. Stosownie do art. 24 ust. 2 uśr, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zauważyć jednak należy, że zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 uśr nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 uśr stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych, nie może więc prowadzić do modyfikacji, czy pominięcia tych norm. W konsekwencji oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków ich przysługiwania na datę rozstrzygnięcia. Oczywistym jest bowiem, że określone świadczenie rodzinne może być stronie przyznane tylko wówczas, gdy wszystkie warunki będą spełnione. Skoro zaś – jak wyżej wskazano – nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, a warunkiem przyznania "nowego" świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanej - na gruncie uśr - formy pomocy na ten sam cel. Z tej przyczyny okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany jedynie datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia. Z akt sprawy wynika, że skutecznego oświadczenia w zakresie rezygnacji z zasiłku skarżąca dokonała dopiero 18 października 2023 r. – pismo złożone przez nią w tej dacie było jasne i nie pozostawiało organowi pola do powzięcia wątpliwości w kwestii woli skarżącej. W związku z powyższym, w przypadku gdy do 31 października 2023 r. wypłacany był skarżącej zasiłek oraz w sytuacji, gdy skuteczny wybór świadczenia pielęgnacyjnego nastąpił dopiero 18 października 2023 r. ze wskazaniem daty rezygnacji z zasiłku od 1 listopada 2023 r., uznać należy, że odmowna decyzja SKO, była prawidłowa. Skoro bowiem do końca października 2023 r. funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja przyznająca skarżącej prawo do ww. zasiłku, to – o czym wspomniano już powyżej – nie było prawnie możliwe wydanie w czasie jej obowiązywania, innej decyzji, która na ten sam okres przyznawałaby skarżącej konkurencyjne świadczenie pielęgnacyjne. Podsumowując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a organ II instancji wnikliwie rozpatrzył cały materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Uzasadnił przy tym przekonująco swoje stanowisko zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. - zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a