I SA/Wa 488/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2011 r. sprawy ze skargi H. B., J. Z., Z. M., M. N., K. D. i R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] listopada 2009 r. nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących H. B., J. Z., Z. M., M. N., K. D. i R. W. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego oraz na rzecz każdego ze skarżących kwoty po 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania H. B., J. Z., Z. M., M. N., K. D. i R. W., decyzją z dnia [..] listopada 2009 r., nr [..] umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta [..] W. z dnia [.] sierpnia 2009 r., nr [..]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Nieruchomość położona w W. przy ul. [..], oznaczona hipotecznie nr [..] o powierzchni [..] m2, stanowiła własność B. C. i podlegała przepisom dekretu z dnia [..] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [..] W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279) - zwanego dalej dekretem. Orzeczeniem administracyjnym Kierownika Wydziału Prezydium Rady Narodowej w [..] W. z [..] grudnia 1964 r., nr [..] odmówiono B. C. prawa własności czasowej do gruntu położonego przy ul. [..], nr hip. [..]. Obecnie grunt dawnej nieruchomości hipotecznej [..] wchodzi w skład dwóch działek ewidencyjnych – [..] m2 weszło w skład działki nr [.], natomiast [..] m2 w skład działki nr [.] z obr. [..], których właścicielem jest [..] W. - decyzje Wojewody [..] z [..] maja 1992 r., nr [..] i z [..] listopada 2001 r. nr [..] . Władającym działką nr [..], jak wynika z zapisu w ewidencji gruntów są [..]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Kierownika Wydziału Prezydium Rady Narodowej w [..] W. z dnia [..] grudnia 1964 r., nr [..] o odmowie przyznania B. C. prawa wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w W. przy ul. [..], oznaczonej numerem hip. [..] o powierzchni [...] m2 wystąpił następca prawny byłego właściciela A. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia[..] października 2007 r. nr [..] stwierdziło nieważność powyższego orzeczenia administracyjnego z dnia [..] grudnia 1964 r., jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Prezydent [..] W. decyzją z dnia [..] sierpnia 2009 r. nr [..] ustanowił na 99 lat użytkowanie wieczyste do gruntu zabudowanego o pow. [..] m2 położonego w W. przy ul. [..], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [..] z obrębu [..], uregulowanego w KW nr [..], na rzecz A. S. Od powyższej decyzji H. B., J. Z., Z. M., M. N., K. D. i R. W. wnieśli odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [..] listopada 2009 r., nr [..] umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją Prezydenta [..] W. z dnia [..] sierpnia 2009 r. Zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie skarżący nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa, co wyklucza jednoznacznie możliwość ich występowania w postępowaniu o oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu położonego w Warszawie przy ul. [..]. W ocenie Kolegium, z treści przepisów tego dekretu, w tym art. 7 wynika, że interes prawny w przedmiotowym postępowaniu mają właściciele nieruchomości dekretowych bądź ich następcy prawni. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że stroną postępowania dekretowego są także aktualni użytkownicy (współużytkownicy) wieczyści tych nieruchomości. Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość [..] stanowi obecnie własność [..], co potwierdził Wojewoda [..] decyzją z dnia [..] maja 1992 r. nr [..] i Wojewoda [..] decyzją z dnia [..] listopada 2001 r. nr [.] Nieruchomość stanowi działkę gruntu oznaczoną w ewidencji jako nr [..] z obrębu [..], zabudowaną budynkami - pawilonami handlowo-usługowymi wzniesionymi w latach 1959-1962, której władającymi, jak wynika z zapisu w ewidencji gruntów są [..]. Kolegium zauważyło, że czynione przez skarżących starania o uzyskanie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 207 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jak również złożenie do Kolegium wniosków o stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium nr [..] nie stanowią o istnieniu po stronie skarżących interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kpa. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] listopada 2009 r., nr [..] H. B., J. Z., Z. M., M. N., K. D. i R. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się: uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [..] W. z dnia [..] sierpnia 2009 r., nr [.]. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1) naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy 2) naruszenie art. 28 k.p.a poprzez nieuzasadnioną odmowę uznania ich interesu prawnego do występowania w sprawie w charakterze strony. Skarżący uważają, że próba pozbawienia ich przymiotu strony, nie tylko narusza uprawnienia wynikające z k.p.a ale przede wszystkim, godzi w podstawowe zasady określone w Konstytucji RP, to jest w zasady równości obywateli oraz działania organów Państwa na podstawie i w granicach prawa. Wyrokiem z dnia 16 lipca 2010 r., I SA/Wa 121/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. B., J. Z., Z. M., M. N., K. D. i R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż w postępowaniu wywołanym wnioskiem dekretowym nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. osoby będące samoistnymi posiadaczami nieruchomości oraz korzystający z gruntu na podstawie umów o charakterze obligacyjnym (najemcy, dzierżawcy), choćby nawet pobudowali na tym gruncie budynki i wystąpili z roszczeniami o ustanowienie na ich rzecz użytkowania wieczystego gruntu. Istotnego znaczenia dla sprawy nie miały podnoszone przez skarżących okoliczności, dotyczące naruszenia przez Prezydenta [..] art. 7 ust. 2 dekretu poprzez wydanie decyzji na rzecz osoby nie spełniającej przesłanek z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu oraz pominięcia przez Kolegium analizy przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania była ocena przez Sąd legalności decyzji Kolegium z dnia [..] listopada 2009 r., nr [..], w zakresie zawartego w niej rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego oraz kontrola stanowiska organu w zakresie przyczyny umorzenia postępowania wywołanego wniesionym odwołaniem (braku po stronie skarżących interesu prawnego). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli: H. B., J. Z., Z. M., M. N., K. D. oraz R. Wł. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1830/10 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt 121/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd rozpoznający skargę kasacyjną zarzucił Sądowi pierwszej instancji, iż nie dokonał analizy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [.] listopada 2009 r. pod względem prawidłowości złożonego przez skarżących odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, czym naruszył art. 7 oraz 134 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a. Decyzja Prezydenta [..] W. z dnia [..] sierpnia 2009 r. ustanawiająca użytkowanie wieczyste na spornym gruncie stała się ostateczna w dniu [..] września 2009 r. i nie przysługiwało od niej odwołanie. Z kolei w dniu 6 października 2009 r. skarżący wnieśli od ww. decyzji odwołanie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrzyło merytorycznie wydając w dniu [..] listopada 2009 r. decyzję umarzającą postępowanie. Od ww. decyzji skarżący wnieśli skargę, którą Sąd pierwszej instancji również błędnie rozpoznał pod względem zbadania legitymacji prawnej skarżących do występowania w postępowaniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobiercy dawnego właściciela gruntu, toczącym się w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Sąd wskazał, że jeżeli ze złożonego odwołania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnoszący nie ma w sprawie interesu prawnego lub zostało ono wniesione po terminie, organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 K.p.a Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle postanowień art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art.138 §1 pkt 3 kpa w zw. z art. 28 kpa. . Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazał, że kwestia braku legitymacji skarżących do uczestniczenia w charakterze strony wiąże się z zagadnieniem dopuszczalności wniesionego przez nich odwołania. Decyzja Prezydenta [..] W. z dnia [..] sierpnia 2009 r. stała się ostateczna w dniu [..] września 2009 r. i nie przysługiwało od niej odwołanie. Organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność odwołania oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Jeżeli ze złożonego odwołania w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że wnoszący nie ma interesu prawnego lub zostało wniesione po upływie terminu, organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania w trybie art. 134 kpa. Reasumując należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie organ nie wypełnił obowiązku wstępnego badania wniesionego odwołania. Tym samym zajął się oceną legitymacji osób wnoszących odwołanie, nie zbadał natomiast na wstępie czy odwołanie jest dopuszczalne, co jest równoznaczne z naruszeniem art. 134 w zw. z art. 129 § 2 kpa . Brak ustaleń w powyższym zakresie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uzasadnia również uznanie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1 kpa, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe stwierdzenia obligują Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie organ związany będzie wykładnią przepisów prawa materialnego dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także uwzględni powyższe rozważania Sądu dotyczące prawidłowości prowadzenia postępowania i wyda decyzję spełniającą te wymogi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.), orzekł, jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 tej ustawy.