I SA/Wa 488/13

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. przyznać J. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. 2. w pozostałym zakresie odmówić J. K. przyznania prawa pomocy. J. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnej. W toku postępowania skarżąca nadesłała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni ujawniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Łączny dochód małżonków wynosi [...] zł i składają się na niego emerytura skarżącej w wysokości [...] zł (brutto) oraz emerytura jej męża w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni ujawniła, że mieszka w domu jednorodzinnym (dożywotnia służebność), który stanowi własność jej pasierba, sama ponosi koszty utrzymania domu – opłata za energię elektryczną – [...] zł, opłata za wodę – [...] zł, opłata za wywóz śmieci – [...] zł, opłata za telefon stacjonarny – [...] zł. Ponadto ponosi wydatki na leki - [...] zł, podatek od dochodu [...] zł, ubezpieczenie zdrowotne – [...] zł (łącznie jest to kwota [...] zł). Wnioskodawczyni wyjaśniła, że z uwagi na swój wiek, stan zdrowia, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych ani samodzielnie występować przed Sądem. Skarżąca i mąż utrzymują się ze skromnych dochodów, z uwagi na schorzenia zmuszona jest również płacić za prywatne dojazdy do lekarza oraz za wizyty domowe. Dodała również, że jej stan zdrowia jest tak zły, że nie da rady dojechać do Sądu w Warszawie i uczestniczyć w rozprawie. Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a. może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Uwzględniając sytuację majątkową wnioskodawczyni należało stwierdzić, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W pierwszej kolejności podkreślania wymaga, że prawo pomocy jest skierowane do tych osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Nie można uznać, że skarżąca pozostaje w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, bowiem ma zapewnione potrzeby bytowe, jak również dysponuje stałym dochodem. Nie można zatem przyjąć, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania tym bardziej, że koszty te na obecnym etapie ograniczają się do uiszczenia przez stronę wpisu od skargi, którego wysokość wynosi 200 zł (jest to najwyższa spośród wszystkich opłat sądowych). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że przy wykazanym dochodzie J. K. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W ocenie referendarza sądowego przy dochodach [...] zł brutto zł i wydatkach związanych z codziennym utrzymaniem, w tym wydatkach na leczenie, wydatek w postaci opłacenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu skarżącej i pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym męża. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.s.a, postanowiono jak w sentencji.