I SA/Wa 489/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia przewodu doktorskiego oddala skargę. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. R. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w L. z dnia [...] września 2007 r. odmawiającej wszczęcia przewodu doktorskiego utrzymała w mocy powyższą uchwałę. Decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy: Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w L. na podstawie wyników tajnego głosowania po zapoznaniu się opiniami prawnymi dotyczącymi toczącego się wobec [...] W. R. postępowania karnego, uchwałą z dnia [...] września 2007 r. nie udzieliła zgody W. R. na przeprowadzenie przewodu doktorskiego na tym Wydziale odmawiając jego wszczęcia. Na 29 uprawnionych do głosowania samodzielnych pracowników naukowych Rady Wydziału w głosowaniu brało udział 20 osób. Ważnych głosów oddano 20, 2 za umożliwieniem wszczęcia przewodu doktorskiego przez [...] W. R., 14 głosów przeciw i 4 wstrzymujące się. Odwołanie od powyższej uchwały Rady Wydziału z dnia [...] września 2007 r. do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów złożył zainteresowany W. R. w dniu 16 października 2007 r. z wnioskiem o jej uchylenie w całości jako naruszającej art. 10 § 1 KPA, art. 107 § 1 i § 3 KPA w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65 poz. 595 ze zm.) oraz o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez radę innej jednostki organizacyjnej. Zdaniem odwołującego się zaskarżona uchwała Rady Wydziału [...] wydana została z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie z mocy art. 29 ust. 1 powyższej ustawy, bowiem nie umożliwiono mu przed podjęciem uchwały wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, pomimo złożenia takiego wniosku, oraz brak jest uzasadnienia tej uchwały zgodnie z treścią art. 107 § 1 i § 3 KPA, co uniemożliwiło mu podjęcie polemiki i kontroli słuszności jej wydania. Po rozpatrzeniu odwołania Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w L. z dnia [...] września 2008 r. W uzasadnieniu wskazała, że Sekcja Nauk [...] po zapoznaniu się z odwołaniem i opiniami recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej w odwołaniu uchwały (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały 0 głosów, przeciw 24 głosy, wstrzymujących się 0). Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskami Sekcji w przedmiotowej sprawie w głosowaniu tajnym przychyliło się do stanowiska Sekcji [...] (wynik głosowania: za utrzymaniem uchwały 10 głosów, przeciw 1 głos, wstrzymujących się 0 głosów). W postępowaniu przed Sekcją Nauk [...] powołano kolejno dwóch recenzentów, którzy w swoich opiniach wypowiedzieli się przeciw uwzględnieniu odwołania. Ich opinie w całości, jednomyślnie poparli członkowie Sekcji. W recenzjach i podczas dyskusji na posiedzeniu Sekcji podkreślono, że w poprzednim przewodzie doktorskim W. R. dopuścił się poważnego naruszenia zasad obowiązujących w pracy naukowej, co spowodowało wznowienie postępowania w tym przewodzie doktorskim i uchylenie uchwały o nadaniu mu stopnia doktora. W tej sytuacji Centralna Komisja uznała za uzasadnione zastrzeżenia Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w L. co do zdolności prowadzenia przez W. R. w nowym przewodzie doktorskim działalności naukowej i uzyskanie wyników zasługujących na zaufanie. Na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył w dniu 12 marca 2009 r. W. R. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji (uchwały) Rady Wydziału [...] U. w L. z dnia [...] września 2007 r. jako niezgodnych z prawem. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że obydwie decyzje zostały wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego mających zastosowanie w sprawie z mocy art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie zapewniając mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienie mu przed wydaniem decyzji i podjęciem uchwały wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, czym naruszono art. 10 § 1 KPA oraz art. 79 i art. 81 KPA w związku z art. 140 KPA. Skarżący podniósł, że dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji dowiedział się, że przed Centralną Komisją było prowadzone postępowanie dowodowe (powołano dwóch recenzentów), przy czym nie zapoznał się z recenzjami, tym samym nie mógł się do nich ustosunkować. Stwierdził ponadto, że obydwie decyzje nie zawierają uzasadnienia zgodnego z treścią art. 107 § 1 i § 3 KPA, co wyklucza jego zdaniem podjęcie polemiki i kontroli słuszności ich wydania. Skarżący podniósł także, że powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na inny przewód doktorski i kontrowersyjne jego zdaniem uchylenie uchwały o nadaniu mu stopnia doktora, oraz wyciąganie z tego wniosku o niezdolności skarżącego do prowadzenia w nowym przewodzie działalności naukowej i uzyskania w niej wyników zasługujących na zaufanie jest działaniem nie mającym jego zdaniem oparcia w przepisach prawa. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji; oraz wniosła o jej oddalenie, w zakresie wniosku o uchylenie decyzji i odrzucenie skargi w zakresie pozostałych wniosków. Uzupełniająco w odpowiedzi na skargę podniesiono, że nie można podzielić poglądu skarżącego o stosowaniu wprost przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (m.in. art. 7 – 10, art. 73 – 80) do procedury przed Centralną Komisją. Przepis art. 29 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym stanowi bowiem, że w postępowaniu o nadanie tytułu w zakresie nieuregulowanym w ustawie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. W sprawie o nadanie stopnia naukowego, ze względu na szczególny tryb postępowania nie można zdaniem organu zasadnie przyjąć naruszenia art. 10 § 1 KPA. Dlatego w tych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. Postępowanie Centralnej Komisji do chwili wydania decyzji ma charakter niejawny. Uprawnienia osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego tym postępowaniu z woli ustawodawcy sprowadzają się do prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Centralną Komisję i do zaskarżenia ostatecznej decyzji Komisji do sądu administracyjnego. Kandydat nie bierze czynnego udziału w postępowaniu przed Centralną Komisją. Zdaniem organu okoliczność, że Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym, stanowi utrudnienie w sporządzaniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 KPA. Decyzje Centralnej Komisji to decyzje organu kolegialnego, które stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Dlatego brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej decyzji, z uwagi na specyfikę tego rodzaju rozstrzygnięcia, nie może być, zdaniem organu, uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi. W postępowaniu przeprowadzonym przed Centralną Komisją powołano dwóch recenzentów, którzy przedstawili jednoznacznie negatywne opinie potwierdzające zasadność odmowy wszczęcia przewodu doktorskiego. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający zdaniem organu do wydania decyzji, która zawiera niezbędne elementy wymienione w art. 107 KPA. Obrona rozprawy doktorskiej [...] W. R. odbyła się w dniu [...] listopada 2004 r. Wobec podejrzenia, że [...], wszczęto postępowanie wyjaśniające. Powołana w tym celu Uczelniana komisja potwierdziła postawione zarzuty. Rada Wydziału w głosowaniu tajnym w dniu [...] października 2005 r. podjęła decyzję o pozbawieniu skarżącego stopnia doktora [...]. Następnie W. R. rozpoczął starania o wszczęcie nowego przewodu doktorskiego. W dniu [...] maja 2006 r. tezy nowej rozprawy doktorskiej zostały zaakceptowane do dalszych badań. Na posiedzeniu Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w L. w dniu [...] września 2007 r. podjęto uchwałę odmawiającą wszczęcia przewodu doktorskiego, z tego powodu, że kandydat utracił zaufanie członków Rady Wydziału, a próbę ponownego otwarcia przewodu doktorskiego uznano za niestosowną. Podkreślono również fakt, iż w sprawie o [...]. Procedura postępowania przed Centralną Komisją zdaniem organu nie została naruszona, a postępowanie Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w L. było prawidłowe. Nie było zatem podstaw do uchylenia uchwały Rady Wydziału. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd obowiązany jest zbadać, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy podkreślić, iż ze specyfiki postępowania przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów wynika, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji utrzymującej w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w L. o nieudzielaniu zgody na przeprowadzenie przewodu doktorskiego przez W. R. na tym wydziale (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. III ARN 86/9, OSNP z 1996 r., nr 21, poz. 315). W czasie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595). Postępowanie przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów zostało wszczęte zgodnie z art. 21 powyższej ustawy na skutek odwołania od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w L. nie udzielającej zgody na przeprowadzenie przewodu doktorskiego na tym wydziale. W myśl art. 33 ust. 1 cyt. wyżej ustawy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w zakresie wydawanych przez siebie decyzji pełni funkcję centralnego organu administracji rządowej. Działa ona na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy (art. 35 ust. 1). Organami Centralnej Komisji są przewodniczący, prezydium i sekcje. Stosownie do przepisu art. 20 ust. 1 cyt. ustawy uchwały Rady podejmowane są w głosowaniu tajnym i zapadają bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania. Z przepisem tym koreluje § 7 ust. 2 Statutu, który stanowi, iż uchwały Prezydium Komisji i Sekcji Komisji zapadają bezwzględną większością oddanych głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków. Natomiast zgodnie z § 14 Statutu postępowanie Centralnej Komisji do chwili wydania decyzji ma charakter niejawny. Kwestie postępowania przed Centralną Komisją reguluje także art. 29 tej ustawy, z którego wynika, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy KPA. Odpowiedniość stosowania przepisów KPA oznacza stosowanie jedynych przepisów wprost bez żadnych modyfikacji lub zmian, a niektórych z nich z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy. Inaczej mówiąc postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów KPA z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych, zawartych w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym, oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy uchwała o wszczęciu przewodu doktorskiego jest jedną z czynności przewodu doktorskiego. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów ma kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie merytorycznego orzekania w zakresie stopni naukowych. W razie odmowy wszczęcia przewodu doktorskiego kontrola ta, sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których ewentualna wadliwość powoduje uchylenie takiej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania radzie wydziału. Szczególny przedmiot tego postępowania powoduje, że nie można stosować art. 7, art. 79 § 2, art. 81 KPA oraz art. 10 KPA do rozpoznania spraw w tym postępowaniu. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że odrębność postępowania przed Centralną Komisją polega między innymi na pominięciu strony w postępowaniu przed organem, oraz swoistym postępowaniu dowodowym ograniczonym tylko do pewnych środków dowodowych tj. recenzji oraz stanowisk Sekcji. Jeżeli zatem organ spełnił ten wymóg i uzyskał odpowiednią liczbę recenzji, sprawę rozpatrzyła na swoim posiedzeniu odpowiednia sekcja zapewniając udział recenzentów i dokumentując swoje czynności w sposób umożliwiający kontrolę stosowanej procedury, a następnie podjęto uchwałę, przy czym materiał ten stanowił podstawę oceny przez Prezydium i podstawę wydanej przez Prezydium decyzji to organ nie naruszył obowiązującego prawa. Nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że organ naruszył art. 107 § 3 KPA. Decyzje Centralnej Komisji oraz Rady Wydziału to decyzje organu kolegialnego, które stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Dlatego też brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej decyzji czy uchwały z uwagi na specyfikę tego rodzaju rozstrzygnięcia nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi. Stanowisko takie wynika także z wyroku Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt III ARN 86/95), w którym Sąd podzielił stanowisko piśmiennictwa, że decyzje podejmowane w tajnym głosowaniu w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadniane, bo nie jest możliwe dotarcie nie tylko do rzeczywistych intencji głosujących, ale przede wszystkim do tego, jak kto głosował, bo właśnie tajność jest tu gwarancją wolności wyrażania swojego stanowiska i w takich wypadkach wszelka kontrola zewnętrzna (w tym sądowa) musi ograniczyć się do tego, czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne. To stanowisko jest konsekwentnie utrzymywane w orzecznictwie sądowym. W wyroku z dnia 7 października 1999 r., sygn. akt I SA 813/99, LEX nr 46279, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ograniczone uzasadnienie Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje organu kolegialnego podejmowane w głosowaniu tajnym. Wyników zaś tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 KPA. Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni podziela. W świetle powyższego zdaniem Sądu, Centralna Komisja nie miała obowiązku przytoczenia w uzasadnieniu decyzji pełnych treści opinii recenzentów, bądź dołączenia ich do decyzji jako jej integralne treści. Nie ma też miejsca w uzasadnieniu decyzji Centralnej Komisji na rozstrzyganie polemicznych kwestii pomiędzy recenzentami, a kandydatem na doktora. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza więc art. 107 § 3 KPA. W przedmiotowym postępowaniu nie doszło również do naruszenia praw procesowych skarżącego. Sąd zwraca uwagę na to, że przedmiotem postępowania przed Centralną Komisją jest uchwała o nieudzieleniu zgody na przeprowadzenie przewodu doktorskiego przez skarżącego na tym właśnie wydziale. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 KPA, a tym samym nie mają do niej zastosowania przepisy art. 9 i art. 10 § 1 KPA. Ponieważ postępowanie przed Centralną Komisją ma charakter niejawny, uprawnienia osoby ubiegającej się o wszczęcie przewodu doktorskiego z woli ustawodawcy sprowadzają się do zaskarżenia ostatecznej decyzji tej komisji do sądu administracyjnego (art. 29 ust. 1 ustawy). Nie ma zatem także uzasadnionych podstaw zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 10 § 1 KPA poprzez niezapewnienie mu uczestnictwa w postępowaniu opiniodawczym poprzedzającym wydanie decyzji i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, że powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na inny przewód doktorski i uchyleniu uchwały o nadaniu skarżącemu tytułu doktora na tym samym wydziale, oraz wyrażenie opinii, że kandydat nie zasługuje na zaufanie co do prowadzenia badań nie ma oparcia w przepisach prawa, to należy zgodzić się ze skarżącym, że ta część uzasadnienia zaskarżonej decyzji rzeczywiście nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Jednak należy zauważyć, że zarówno organ pierwszej instancji, jak też organ odwoławczy byli uprawnieni do wyrażenia takiej opinii, bowiem skarżący w sposób nie budzący wątpliwości naruszył dobre obyczaje w nauce i zaufanie pracowników naukowych Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w L., co niewątpliwie miało wpływ na merytoryczną treść uchwały i zaskarżonej decyzji, które jednak pod tym względem nie podlegają kontroli sądu. Dodatkowo należy zauważyć, że z żadnych przepisów prawa, w tym konstytucji RP, nie wynika czyjekolwiek prawo podmiotowe do otwarcia przewodu doktorskiego, nawet w razie przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego. Skoro zatem zaskarżona decyzja została wydana w wyniku postępowania przeprowadzonego w sposób odpowiadający przepisom prawa materialnego i procesowego, to decyzji takiej nie można podważyć. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.