I SA/Wa 49/22

WyrokWSA w Warszawie2022-03-11

Skład orzekający: Monika Sawa, Elżbieta Lenart, Łukasz Trochym

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca w tym samym okresie pobierał już specjalny zasiłek opiekuńczy, a prawo do tego zasiłku ustało dopiero w późniejszym terminie?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca w tym samym okresie pobierał już specjalny zasiłek opiekuńczy, a prawo do tego zasiłku ustało dopiero w późniejszym terminie. Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest wcześniejsze prawne uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, co skutkuje ustaniem prawa do pobierania dwóch świadczeń jednocześnie.
Stan faktyczny
D. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. W momencie składania wniosku posiadała już przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy na tę samą matkę. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie umorzył postępowanie w sprawie uchylenia decyzji o specjalnym zasiłku opiekuńczym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało świadczenie pielęgnacyjne, jednakże od daty uchylenia decyzji o specjalnym zasiłku opiekuńczym, a nie od daty złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca wniosła skargę domagając się przyznania świadczenia od daty złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Łukasz Trochym, , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO/organ) po rozpatrzeniu odwołania D. K. uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (organ I instancji) z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką D. C. i orzekło o przyznaniu D. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką D. C. w wysokości 1.971,00 zł (słownie: jeden tysiąc dziewięćset siedemdziesiąt jeden złotych) miesięcznie począwszy od dnia [...] października 2021 r. na czas nieokreślony. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wskazaną powyżej decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...] organ I instancji odmówił przyznania D. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką D. C. oraz umorzył postępowanie w sprawie wniosku o uchylenie decyzji przyznającej ww. specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad matką. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono treść regulacji prawnych stanowiących podstawę materialno-prawną podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. SKO wskazało, że organ I instancji dokonując interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 w zakresie wykładni art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdził, że w sprawie występuje negatywna przesłanka dot. daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Nadto stwierdzono brak podstaw do uchylenia decyzji przyznającej skarżącej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na odmowę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie przewidzianym do dokonania tej czynności, D. K. złożyła odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17. ust. 5 pkt 1 lit. b i pkt 5 oraz art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną interpretację i uznanie, że pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego przez osobę skarżącą stanowi negatywne kryterium do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, jak i pominięcie, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń. Strona zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i przyjęcie, że sam fakt pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2014 r., sygn. akt K 38/13 wskazała, że różnicowanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodne z zapisami ustawy zasadniczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce analizując stan faktyczny i prawny po odwołaniu się do treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazało, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca w dniu [...] maja 2021 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką D. C., ur. [...] czerwca 1957 r. Skarżąca oświadczyła, m.in. że nie jest zatrudniona i nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej, jak również że nie posiada uprawnienia do świadczeń emerytalno-rentowych, zaś osoba wymagająca opieki nie pozostaje w związku małżeńskim. SKO wskazało, że Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] przyznał skarżącej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na D. C. na okres od dnia [...].11.2020 r. do dnia [...].10.2021 r., zaś decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką wskazując, że nie zostało spełnione kryterium momentu powstania niepełnosprawności (art. 17 ust. 1b ustawy) oraz umorzył postępowanie w sprawie wniosku o uchylenie decyzji przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad matką uznając je za bezprzedmiotowe. Organ wskazał, że badając uprawnienia D. K. podkreślał, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później (jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie), kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności i w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organ winien dokonywać z pominięciem tegoż kryterium. SKO stwierdziło, że organ wydając kolejną odmowną decyzję, w której zarzuca niespełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zastosował się do wytycznych organu odwoławczego przez co dopuścił się w sposób oczywisty naruszenia art. 138 § 2a Kpa. SKO zaznaczyło, że skoro ustawodawca w art. 138 § 2a Kpa nałożył na organ odwoławczy obowiązek określenia wytycznych w zakresie prawidłowej wykładni przepisów prawa, to obowiązkiem organu I instancji jest respektowanie tych wytycznych. SKO ponownie wyraźnie wskazało, że fakt powstania u D. C. niepełnosprawności po ukończeniu przez nią odpowiednio 18-go i 25-go roku życia nie może stanowić podstawy do odmowy przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego. SKO zwróciło przy tym uwagę, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (które przywołało) pojawiło się stanowisko odmienne, według którego wejście w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13 nie ma wpływu na kształt obowiązujących przepisów z uwagi na zawarte w uzasadnieniu tego wyroku wyjaśnienia Trybunału, jednak stanowiska tego nie podziela. W pełni natomiast akceptuje poglądy przeciwne, zbieżne z wyrażonymi w niniejszej sprawie i które jednocześnie stanowią dominujące, a obecnie już jednolite stanowisko w orzecznictwie sądowo-administracyjnym. Niezależnie od powyższego SKO zwróciło uwagę, że D. K. posiadała przyznane decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę D. C. na okres od dnia [...].11.2020 r. do dnia [...].10.2021 r. SKO odwołując się do poprzednio wydanych rozstrzygnięć, wyjaśniło, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Powyższy przepis wyklucza możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. SKO wskazało także, ze popiera wyrażony w orzecznictwie sądowo administracyjnym pogląd, że w państwie prawa nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne zwłaszcza, gdy strona może dokonać wyboru i wyraźnie oświadcza, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. Zdaniem SKO za powyższym stanowiskiem przemawia również wykładnia art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą w przypadku zbiegu uprawnień, m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Zatem nie do zaakceptowania jest stanowisko, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje ponieważ wnioskodawca pobiera jedno ze świadczeń określonych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b ustawy o świadczeniach rodzinnych. SKO podkreśliło, że rolą organów administracji publicznej jest umożliwienie wnioskodawcy ostatecznego "zrezygnowania" z pobierania jednego z ww. świadczeń. SKO przypomniało także, że w poprzednio wydanych rozstrzygnięciach wyraźnie zaznaczyło, że w przypadku zbiegu uprawień, przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego możliwe jest po wcześniejszym złożeniu przez świadczeniobiorcę jednoznacznej rezygnacji z dotychczas otrzymywanego świadczenia oraz wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji przyznającej prawo do tegoż świadczenia, bowiem wówczas może zostać wydana decyzja (czy to przez organ I instancji, czy też przez organ odwoławczy) przyznająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. SKO podkreśliło przy tym, że wnioski: o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i o uchylenie decyzji przyznającej stronie specjalny zasiłek opiekuńczy nie mogą zostać objęte jednym postępowaniem administracyjnym z uwagi na ich różny przedmiot. Również kolejność ich rozpoznania determinowana jest istotą regulacji niepozwalającej na pobieranie tych świadczeń równocześnie, tym samym konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego w pierwszej kolejności decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, a następnie rozpoznanie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Majac powyższe na uwadze SKO stwierdziło, że organ I instancji nie miał podstaw prawnych do orzekania o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o uchylenie decyzji przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad jej matką w decyzji rozstrzygającej o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego. SKO zwróciło także uwagę, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], w wyniku rozpoznania wniosku Strony, została uchylona przez Wójta Gminy [...] z dniem [...] września 2021 r. decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...]. Tym samym od dnia [...] października 2021 r. odpadła przesłanka negatywna, o której mowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec powyższego SKO uznało, że skarżąca spełnia przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy oświadczeniach rodzinnych, uprawniające do świadczenia pielęgnacyjnego. SKO wskazało następnie, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, co do zasady, od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zdaniem SKO do dnia [...] września 2021 r. w sprawie występowała przesłanka negatywna o której mowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zatem przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego możliwe jest dopiero od dnia [...] października 2021 r. Organ wskazał także, że zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia - w przedmiotowej sprawie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności D. C. wydano na stałe. Mając na względzie powyższe okoliczności faktyczne i prawne sprawy SKO uznało, że decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 138 § 2a Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również przepisy prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. K. (skarżąca) zaskarżając ją w części dotyczącej okresu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego błędną interpretację i uznanie, że pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego przez skarżącą stanowi negatywne kryterium do przyznania jej za ten okres świadczenia pielęgnacyjnego; 2. art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego niezastosowanie i przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] października 2021 r., a nie od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od [...] maja 2021 r. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w części zaskarżonej decyzji i ustalenie na rzecz D. K. świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] maja 2021 r. ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Wniosła również o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Wniosła również o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie istota sprawy sprowadza się wyłącznie do określenia daty początkowej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie, czy świadczenie to przysługuje skarżącej począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o przyznanie tego świadczenia, czy też od daty uchylenia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, jak wskazuje SKO. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko SKO. Z uwagi na treść decyzji organu II instancji Sąd zaznacza, że podziela wyrażone, tam a ukształtowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko zgodnie z którym przepis art. 17 ust 1b w związku z wyrokiem TK z 21 października 2014 r. (K 38/13), ma zastosowanie niezależnie od daty powstania niepełnosprawności. Sąd podziela także wyrażony w orzecznictwie pogląd, że jeżeli przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić przeszkód w uzyskaniu przez stronę świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, powinien przedsięwziąć takie czynności, by strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. Zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania do władzy publicznej organ obowiązany jest poszukiwać rozwiązań proceduralnych gwarantujących stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 ustawowe prawo wyboru świadczenia (m.in wyrok NSA z 10 grudnia 2019 r., I OSK 200/19). W niniejszej sprawie poza sporem była okoliczność, że w dacie składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca miała ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, w związku z opieką nad matką D. C. na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2020 r. na okres od [...] listopada 2020 do [...] października 2021r. Nie jest również sporne, że w dniu [...] maja 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w którym wskazała, że w przypadku przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnosi o uchylenie powołanej wyżej decyzji Wójta przyznającej jej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W ocenie sądu dokonanie wyboru świadczenia przez skarżącą we wniosku, w oparciu o art. 27 ust. 5 u.ś.r., poprzez złożenie wniosku o uchylenie decyzji o przyznaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w chwili gdy zostanie przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie skutkowało automatycznie zaprzestaniem korzystania przez skarżącą ze specjalnego zasiłku opiekuńczego od daty złożenia wniosku. Warunkiem koniecznym do ustalenia świadczenia pielęgnacyjnego było bowiem ostateczne uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, co nastąpiło decyzją Wójta Gminy [...] z [...] września 2021 r. z dniem [...] września 2021 r. Sąd podziela stanowisko organu, że w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.b, w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r., skarżącej nie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne za okres, na który miała już przyznane wcześniejszą decyzją ostateczną prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stosownie bowiem do treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W myśl tego unormowania nie można w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Dyspozycja art. 27 ust. 5 u.ś.r. potwierdza, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z wyborem (nie przewiduje również wyrównania świadczenia). Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Jeśli jednak nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, zmaterializowana w prawem przewidzianej procedurze. Rezygnacja taka nie może jednak opierać się tylko na warunkowej deklaracji, gdyż wydanie decyzji pod warunkiem jest wprawdzie według doktryny prawa administracyjnego dopuszczalne, ale tylko wówczas gdy obowiązująca regulacja taką możliwość przewiduje. Konieczne jest zatem, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, prawo do świadczenia niższego zostało w odpowiedniej procedurze "wstrzymane" albo uchylone (por. ww. wyrok NSA z 19 maja I OSK 209/21). Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca posiadała jednocześnie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, określone wcześniejszą decyzją, która nie została wzruszona za ten okres. Dopiero uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy za dany okres, w przepisanym trybie, pozwalała na przyznanie w miejsce poprzednio wybranego świadczenia (specjalnego zasiłku opiekuńczego) nowo wybranego (świadczenia pielęgnacyjnego). Wobec powyższego, odnosząc się do wskazanej spornej w sprawie kwestii, tj. możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca złożenia wniosku, tj. od maja 2021 r. do [...] września 2021 r., a więc za okres, w którym obowiązywała decyzja ustalająca na rzecz skarżącej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, podzielić należy stanowisko organu, że mając na uwadze, że decyzja przyznająca specjalny zasiłek opiekuńczy nie została wzruszona za wskazany wyżej okres, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie było możliwe. Datą początkową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest data wyłączenia z funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji ustalającej na rzecz skarżącej prawa do świadczenia konkurencyjnego, w tym przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego. W okolicznościach niniejszej sprawy taka sytuacja miała miejsce dopiero od [...] października 2021 r. r. Zawarte w art. 24 ust. 2 u.ś.r. sformułowanie "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się" tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do deklaracji, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa poprzez uchylenie lub zmianę wcześniejszej decyzji. Ograniczenie ustawowe do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., w zw. z art. 27 ust. 3 u.ś.r. należy stosować w pierwszeństwie przed warunkami określonymi w art. 24 ust. 2 u.ś.r., mającymi zastosowanie tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku, a zatem spełnienia przesłanek materialnoprawnych. Przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. odnosi się bowiem do okoliczności formalnoprawnych, a nie materialnoprawnych. Nie ma żadnego uzasadnienia do wycinkowego stosowania przepisów prawa, skoro oczywistą przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest korzystanie ze świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Dopiero zniesienie w formie prawnej negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.b u.ś.r. daje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W związku tym, dopóki w przedmiotowej sprawie istniała w obrocie prawnym decyzja o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, dopóty niemożliwe było przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na okres w którym skarżąca była uprawniona i pobierała zasiłek dla opiekuna. Ograniczenia ustawowe wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.b u.ś.r. we wskazanych powyższej okolicznościach faktycznych sprawy ustały dopiero od dnia uchylenia decyzji przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy (1 października 2021 r.), któ®a to decyzja nie została zakwestionowana. Osoba, która spełnia warunki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymywać, a pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, winna móc zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. dokonać wyboru jednego z tych świadczeń, niemniej wybór ten nie może zostać urzeczywistniony w sposób naruszający przepisy prawa. Konsekwencją dokonania tego wyboru, nie może być zaistnienie sytuacji, w której osoba otrzymywałaby dwa świadczenia za ten sam okres. Dlatego koniecznym warunkiem do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest usunięcie w sposób zgodny z prawem przeszkody z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.b u.ś.r. Wobec powyższego należy uznać, że SKO prawidłowo przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne począwszy od dnia [...] października 2021 r., gdyż skarżąca dopiero od tego momentu spełniła przesłanki materialnoprawne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Należy także zwrócić uwagę, że skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wniosła o uchylenie decyzji Wójta o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego od dnia przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, i takie też było rozstrzygnięcie Kolegium. W konsekwencji sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. uwzględniając stanowisko strony skarżącej i organu, sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło