I SA/Wa 493/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-01
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dłużnik alimentacyjny może zostać uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jeśli mimo wezwania do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, ostatecznie złożył te dokumenty przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dłużnik alimentacyjny nie może zostać uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jeśli mimo początkowego uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, ostatecznie złożył te dokumenty przed wydaniem decyzji. W takiej sytuacji nie zachodzi negatywna przesłanka z art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która wyklucza wydanie takiej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o uznaniu A. B. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Prezydent miasta wydał decyzję w tej sprawie, którą następnie utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. A. B. wniósł skargę do sądu, podnosząc, że mimo początkowego wezwania do stawienia się w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, ostatecznie złożył te dokumenty. Sąd rozpoznał skargę i uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudzień 2016 r. nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], orzekającej o uznaniu A. B. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) w związku z art. 5 ust. 3 i ust. 3a, art. 8b oraz art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2016 r., poz. 169), orzekł o uznaniu A. B. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W związku z bezskutecznością egzekucji zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...], na rzecz uprawnionej do alimentów D. B. zostały przyznane świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie, w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] września 2017 r. Prezydent [...] pismem z dnia [...] października 2016 r. wezwał A. B. do zgłoszenia się w Referacie Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego dla Dzielnicy [...], celem ustalenia terminu wywiadu alimentacyjnego. Ww. pismo strona odebrała w dniu [...] października 2016 r. W związku z niewywiązaniem się z doręczonego wezwania, organ pismem z dnia [...] października 2016 r. zawiadomił A. B. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uznania dłużnika za uchylającego się od świadczeń alimentacyjnych. W toku postępowania ustalono, że kwota bieżąco ustalonych alimentów na rzecz D. B. wynosi [...] zł miesięcznie oraz, że w okresie ostatnich [...] miesięcy A. B. dokonał pięciu wpłat na konto komornika, tytułem zasądzonych alimentów, tj. [...] czerwca 2016 r. – [...] zł, [...] lipca 2016 r. – [...] zł, [...] sierpnia 2016 r. – [...] zł, [...] września 2016 r. – [...] zł, [...] października 2016 r. – [...] zł, a tym samym nie wyczerpał znamion art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a.
A. B. pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. wniósł odwołanie od decyzji Prezydent W. z dnia [...] grudnia 2016 r., przedstawiając swoją sytuację materialną i rodzinną.
W następstwie rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy powyższą decyzję, podzielając ocenę Prezydenta [...], że w sprawie zaistniały przesłanki uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
A. B. pismem z dnia [...] marca 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], podnosząc okoliczności przedstawione w odwołaniu od decyzji Prezydent [...] z dnia [...] grudnia 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
W ustępie 3 tego artykułu unormowano pozytywne przesłanki uprawniające organ właściwy dłużnika do wszczęcia postępowania o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i wydania w tym względzie rozstrzygnięcia. Są to:
a) uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego lub odmowa złożenia oświadczenia majątkowego;
b) odmowa zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy;
c) bez uzasadnionej przyczyny odmowa przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...).
W ust. 3a art. 5 ustanowiono z kolei negatywna przesłankę wykluczającą możliwość uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wskazując, że nie wydaje się takiej decyzji wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez ostatnie 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze swych zobowiązań w kwocie nie niższej niż 50% wysokości bieżąco ustalonych alimentów.
Powyższa regulacja oznacza, że jedynie wystąpienie którejkolwiek z ww. przesłanek pozytywnych stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy niesporne jest, że pismem z dnia [...].10.2016 r., doręczonym skutecznie w trybie art. 44 k.p.a., organ pierwszej instancji zobowiązał skarżącego do osobistego stawienia się w Referacie Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego dla Dzielnicy [...] w celu ustalenia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Bezsporną jest także okoliczność, że skarżący pomimo ww. wezwania nie zgłosił się w zakreślonym terminie, uniemożliwiając tym samym organowi przeprowadzenie tychże czynności.
Jednocześnie jednak w aktach administracyjnych sprawy znajdują się, złożone przed wydaniem obu decyzji, kwestionariusz wywiadu alimentacyjnego oraz oświadczenie majątkowe dłużnika alimentacyjnego. Tym samym podpisanie ich przez dłużnika nie wypełnia, w ocenie Sądu, hipotezy normy art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. odnoszącej się do "uniemożliwienia" przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego lub odmowy złożenia oświadczenia majątkowego.
Taki stan faktyczny i prawny nie uprawniał więc organu administracji do uznania skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W tej sytuacji podjęcie kwestionowanej przez A. B. decyzji Prezydenta [...] narusza przepisy prawa materialnego, a w konsekwencji narusza je także utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].
Z tego względu zarzuty skargi należało uznać za uzasadnione.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło