I SA/Wa 495/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Rafał Puścian po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2005r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. odmówił S. P. przyznania pomocy w formie zasiłku stałego. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że przyczyną odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej było niedostarczenie przez wnioskodawcę wymaganych dokumentów poświadczających wysokość dochodu członków rodziny. Ponadto organ ten wskazał, że nie miał możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z powodu nieobecności zainteresowanej w miejscu zamieszkania. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła S. P. podnosząc, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i jedynym jej źródłem dochodu jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie. Rodzice pomagają jej jedynie w formie rzeczowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., po rozpoznaniu odwołania S. P. od decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2005 r., odmawiającej przyznania zasiłku stałego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. organ drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593, z późn. zm.) zasiłek stały przysługuje: 0. pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, 1. pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kolegium ustaliło, że S. P. jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, gdyż legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w R. W oświadczeniu złożonym w dniu [...] lipca 2005 r. zainteresowana stwierdziła, że mieszka razem z rodzicami ale utrzymuje się samodzielnie. Jej dochód stanowi zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. miesięcznie. Organ drugiej instancji stwierdził, że wbrew złożonemu oświadczeniu S. P. jest osobą pozostającą w rodzinie. Zamieszkuje bowiem wspólnie z rodzicami, a także utrzymuje się z gospodarstwa rolnego rodziców. Niezbędne było więc ustalenie dochodu rodziny. W tym celu organ pierwszej instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia materiału dowodowego o zaświadczenie pozwalające prawidłowo ustalić dochód rodziny. Pismo w tej sprawie skarżąca odebrała w dniu 26 października 2005 r., jednakże pomimo upływu ustalonego w piśmie terminu nie dostarczyła żądanych dokumentów. Organ pierwszej instancji nie mógł także dokonać niezbędnych ustaleń w toku wywiadu środowiskowego, gdyż skarżąca była nieobecna w domu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wskazało, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca jest osobą pozostającą w rodzinie, a zatem żądane przez organ dokumenty były niezbędne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Samo złożenie oświadczenia o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego jest niewystarczające do uznania takiego stanu rzeczy. Kolegium podzieliło tym samym stanowisko organu pierwszej instancji i uznało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2005 r. złożyła S. P. podnosząc, że czuje się nią pokrzywdzona. Skarżąca stwierdziła, że jest osobą pełnoletnią i od lat samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przysługuje jej zasiłek stały. Osoba samotnie gospodarująca składa tylko zaświadczenie o swoich dochodach, a nie o dochodach rodziny. Skarżąca wskazała ponadto, że pomimo usilnych próśb zorganizowania spotkania w jej mieszkaniu z pracownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, do takiego spotkania nie doszło. Pracownik socjalny przychodził wtedy, kiedy skarżącej nie było w domu. Na pomoc rodziców skarżąca nie może natomiast liczyć, ponieważ są to ludzie starsi i schorowani, mający na utrzymaniu siostrę skarżącej. Większość pieniędzy wydają na leki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w R. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowo-administracyjna decyzji w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skargę wniesioną w rozpatrywanej sprawie należy uwzględnić, bowiem organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy postępowania ze skutkiem mającym wpływ na wynik tej sprawy. Skarżąca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, gdyż legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w R. W oświadczeniu złożonym w dniu [...] lipca 2005 r. zainteresowana wskazała, że mieszka razem z rodzicami, ale prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jej dochód stanowi zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. miesięcznie. Organy orzekające w sprawie, wbrew złożonemu oświadczeniu uznały, że S. P. jest osobą pozostającą w rodzinie. Zamieszkuje bowiem wspólnie z rodzicami oraz utrzymuje się z gospodarstwa rolnego rodziców. Powyższe ustalenia organów orzekających w świetle zgromadzonego materiału dowodowego należy uznać za co najmniej przedwczesne. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Osobą samotnie gospodarującą jest osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 10 powołanej ustawy). Z powyższej definicji nie wynika aby sam fakt wspólnego zamieszkiwania z rodziną przesądzał w każdym przypadku o prowadzeniu z nią wspólnego gospodarstwa domowego. W celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin niezbędne jest przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 107 ust. 1 powołanej ustawy). W rozpoznawanej sprawie taki wywiad nie został przeprowadzony. Powodem rezygnacji z przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie może być natomiast fakt dwukrotnego niezastania zainteresowanej w domu. Skoro zainteresowana oświadczyła, że mieszka razem z rodzicami, ale utrzymuje się samodzielnie, obowiązkiem organów orzekających było kwestię tą wnikliwie wyjaśnić. Zgodnie z § 2 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 77, poz. 672), pracownik socjalny przeprowadzając wywiad, jest obowiązany brać pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby samotnie gospodarującej lub osób w rodzinie, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej im pomocy. Dopiero na podstawie przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby i formułuje wnioski z niej wynikające stanowiące podstawę planowania pomocy. Warunkiem podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie jest właściwe zastosowanie przepisów ustawy o pomocy społecznej do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Oznacza to, że postępowanie poprzedzające wydanie tej decyzji powinno być prowadzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie decyzji, zwłaszcza w zakresie dotyczącym charakteru prowadzonego przez skarżącą gospodarstwa domowego, powinno zawierać m. in. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy stwierdzić, że przedmiotowa sprawa nie została należycie wyjaśniona, a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. wydano z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.