I SA/Wa 495/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-10
Skład orzekający: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób należyty swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo wezwań sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania lub ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Mimo wezwań sądu, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów, takich jak wyciągi z konta bankowego czy odcinki emerytur rodziców, co uniemożliwiło ocenę jej sytuacji finansowej. Zgodnie z przepisami, ciężar udowodnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca A. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Sąd wezwał stronę do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej, jednakże skarżąca nie przedstawiła wymaganych informacji, w tym wysokości dochodów ani dokumentów potwierdzających sytuację finansową jej i jej rodziców.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym całkowitym w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości odmówić A. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Skarżąca A. B. wnioskiem z dnia 26 czerwca 2015 r. (data wpływu do Sądu), złożonym na urzędowym formularzu, zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Wniosek powyższy rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2015 r.
W dniu 30 grudnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo stanowiące sprzeciw A. B. reprezentowanej przez ojca S. B..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: "ppsa" – w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., mającym zastosowanie w sprawach, w których postępowanie sądowe wszczęte zostało przed ww. data (z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie) - wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek strony podlega rozpoznaniu na nowo.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje zaś wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ppsa).
W myśl art. 245 § 3 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
W tym miejscu podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu bowiem umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.
W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – skarżąca nie wykazała należycie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika bowiem z akt sprawy, uznając zawarte w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje za niewystarczające i budzące wątpliwości, pismem z dnia 8 lipca 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – dodatkowych wyjaśnień i dokumentów pozwalających na pełną ocenę jej sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie S. B. oświadczył, że A. B. posiada dom o powierzchni [...] m2 (jak wskazała we wniosku o przyznanie prawa pomocy) oraz wyjaśnił, że na bieżące utrzymanie wydaje środki finansowe według swoich potrzeb.
W związku z zawartym w piśmie z dnia 14 lipca 2015 r. oświadczeniem S. B., że nie jest on pełnomocnikiem swojej córki w niniejszym postępowaniu, pismem z dnia 24 lipca 2015 r. ponownie wezwano skarżącą, kierując korespondencję bezpośrednio do niej, do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – dodatkowych wyjaśnień i dokumentów pozwalających na pełną ocenę jej sytuacji materialnej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie S. B. pismem z dnia 4 sierpnia 2015 r. (data wpływu do Sądu) oświadczył, że ponowne składanie wyjaśnień w tej sprawie jest według niego zbędne. Natomiast A. B. nie udzieliła osobiście odpowiedzi na wezwanie Sądu. Nie nadesłała również żadnych dokumentów, w tym wyciągów z konta bankowego oraz odcinków emerytur otrzymywanych przez jej rodziców za ostatnie dwa miesiące.
W tym miejscu podkreślić należy, że jak wynika z treści zgodnie z art. 246 ppsa to na osobie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się ona w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Oceniając zasadność złożonego w sprawie wniosku w oparciu o udostępnione przez stronę informacje, Sąd uznał, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Skarżąca nie wyjaśniła nawet podstawowej kwestii jaką jest wysokość uzyskiwanego przez nią dochodu, który stanowi jej źródło utrzymania. W przypadku zaś braku takich informacji nie jest możliwe ustalenie czy jej sytuacja finansowa pozwala na poniesienie przez nią kosztów sądowych w sprawie czy też nie.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło