I SA/Wa 496/09

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Rektora Akademii [...] z siedzibą w S. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: 1. przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. w pozostałym zakresie odmówić M. K. przyznania prawa pomocy. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą M. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący wyjaśnił, że jest osobą niepełnosprawną, jest w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem, który jest bezrobotny, natomiast on uzyskuje dochód z tytułu renty socjalnej w wysokości [...] zł. M. K. ujawnił, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. W tym miejscu referendarz sądowy pragnie nadmienić, że sytuacja majątkowa M. K. znana jest mu z urzędu, bowiem w sprawie oznaczonej sygnaturą akt I SA/Wa 1011/08 rozpoznawał jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wówczas zwrócił się do strony o nadesłanie dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową. Wnioskodawca nadesłał szereg dokumentów z których wynikało, że na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, która istnieje od urodzenia, w związku z tym jest on niezdolny do pracy i wymaga m. in. stałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nadesłał również zaświadczenie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. potwierdzające, że jego ojciec w roku 2007 nie złożył w tamtejszym Urzędzie Skarbowym zeznania podatkowego, jak również zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w G. z dnia [...] stycznia 2008 r. potwierdzające, że od 5 sierpnia 1998 r. jest zarejestrowany w urzędzie jako osoba bezrobotna, nieposiadająca prawa do zasiłku. Skarżący przesłał również do Sądu umowę z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], którą zawarł z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na dofinansowanie ze środków PFRON w ramach programu "student II – kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych" kosztów nauki w Uniwersytecie [...]. Z treści umowy wynika, że PFRON dofinansował mu koszty nauki w roku akademickim 2008 /2009 w wysokości 6084,00 zł, w tym półrocze nauki trwające od dnia 2 października 2008 r. do dnia 24 lutego 2009 r. do wysokości [...] zł, oraz półrocze nauki trwające od dnia 28 lutego 2009 r. do dnia 29 czerwca 2009 r. w wysokości [...] zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Oceniając wykazaną przez skarżącego sytuację majątkową uznać należało, że daje ona podstawy do częściowego uwzględnienia zgłoszonego przez niego wniosku. M. K. niewątpliwie znajduje się w trudnej sytuacji, źródłem jego dochodu jest niewysoka renta socjalna oraz środki doraźne wypłacane z PFRON. Nie może też liczyć na wsparcie finansowe najbliższej rodziny, bowiem ojciec z którym zamieszkuje jest bezrobotny. Z uwagi na niepełnosprawność strony (co również wiąże się ze zwiększonymi wydatkami) trudno oczekiwać, że jego sytuacja majątkowa ulegnie nagłej poprawie. Stwierdzić więc należy, że M. K. nie jest w stanie samodzielnie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osób. Zauważyć należy, że strona wnioskuje zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak i o przyznanie adwokata jednakże uwzględniając fakt, iż na obecnym etapie postępowania rozpoznanie jej sprawy uzależnione jest m.in. od uiszczenia wpisu od skargi, a nie od zachowania przez skarżącego przymusu adwokackiego – a M. K. będąc do niedawna studentem administracji mimo trudnej sytuacji materialnej nie może być uznany za osobę, która samodzielnie nie jest w stanie uczestniczyć na obecnym etapie postępowania prowadzonego przed sądem - przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.