I SA/Wa 5/06
WyrokWSA w Warszawie2006-08-10
Skład orzekający: Anna Łukaszewska - Macioch, Joanna Banasiewicz, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zwrócił podanie dotyczące wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przed dniem 1 stycznia 1999 r., wskazując na właściwość sądu cywilnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zwrócił podanie dotyczące wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przed dniem 1 stycznia 1999 r., wskazując na właściwość sądu cywilnego. Roszczenie to nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym, a jedynie w postępowaniu cywilnym, zgodnie z przepisami wprowadzającymi reformę administracji publiczną oraz przepisami kodeksu cywilnego.Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył podanie dotyczące wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Starosta zwrócił podanie, wskazując na właściwość sądu cywilnego. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i twierdząc, że sprawa powinna być prowadzona w postępowaniu administracyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Rafał Puścian po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2005r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania dotyczącego wypłaty odszkodowania oddala skargę.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2005 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia J. G. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy:
Powołanym wyżej postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] lipca 2005 r. orzeczono na podstawie art. 66 § 3 Kpa o zwrocie wniesionego przez J. G. podania dotyczącego wypłaty odszkodowania w wysokości [...] zł za bezumowne korzystanie z części nieruchomości położonej w Z., a zajętej pod drogę publiczną (część ulicy [...]).
W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, iż zgłoszone w podaniu roszczenie nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym i kwalifikuje się do rozpatrzenia w postępowaniu cywilnoprawnym. Poza tym, wyjaśnił, iż stosownie do art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. –Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) prowadzone jest aktualnie postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową część gruntu zajętą pod drogę publiczną.
Na powyższe postanowienie złożył zażalenie J. G., który kwestionując prawidłowość zawartych w jego uzasadnieniu wyjaśnień stwierdził, że sprawa odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu zajętego pod drogę przed 1 stycznia 1999 r. powinna być załatwiona przez Starostę [...] w postępowaniu administracyjnym.
W wyniku zażalenia, po rozpatrzeniu materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy organ II instancji nie stwierdził podstaw do kwestionowania prawidłowości wymienionego postanowienia.
Na podstawie art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 r. zajęte pod drogi publiczne nieruchomości, pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Regulacja odszkodowań następuje stosownie do art. 7 ustawy z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw (Dz. U. Nr 6 z 2000 r., poz. 70) na podstawie przepisów o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości.
Istotnie, jak uzasadnił organ pierwszej instancji, brak jest podstaw do rozpatrywania w postępowaniu administracyjnym zgłoszonego w podaniu roszczenia o wypłacenie odszkodowania za bezumowne korzystanie przed dniem 1 stycznia 1999 r. z gruntu zajętego pod drogę publiczną. Roszczenie to może ewentualnie być przedmiotem dochodzenia w postępowaniu cywilnoprawnym.
W tej sytuacji, zaskarżone postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2005 r. jako prawidłowe organ II instancji utrzymał w mocy.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. G. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Starosty [...]. Zarzucał naruszenie art. 6, art. 7, art. 12 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i stwierdził, że zwrot wniosku nastąpił z rażącym naruszeniem prawa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego sprawę o wypłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu za okres przed wejściem w życie ustawy z dna 13 października 1998 r. należy prowadzić jednocześnie w postępowaniu administracyjnym i cywilnym.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 r. skarżący popierając skargę wskazał, że postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. Sąd Okręgowy w W. (sygn. akt [...]) odrzucił pozew J. G. przeciwko Burmistrzowi Miasta Z. o odszkodowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Zaskarżone postanowienie i postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 205 r., nr [...] są zgodne z przepisami prawa.
W dniu 1 kwietnia 2005 r. do Starostwa Powiatu [...] wpłynęło pismo J. G. z dnia 31 marca 2005 r. zatytułowane wniosek, w którym zainteresowany domagał się wypłaty odszkodowania w wysokości [...] zł za bezumowne korzystanie z działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m ², KW [...], która znajduje się pod drogą publiczną ul. [...].
Pismem z dnia 15 kwietnia 2005 r. Wydział Geodezji Starostwa zwrócił się do J. G. o sprecyzowanie wniosku, informując jednocześnie o trybie dochodzenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.
W dniu 25 kwietnia 2005 r. w odpowiedzi na powyższe pismo J. G. sprecyzował, że wniosek dotyczy odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, wnosił by sprawę tę traktować oddzielnie od wniosku o działkę zamienną. Skarżący wnosił, żeby starosta, jeśli uważa, iż jest niewłaściwy do rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, przekazał ten wniosek według właściwości na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.
Wobec tego, że skarżący podtrzymał wniosek o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z działki, zasadnie zwrócono jego podanie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., który to przepis stanowi, że gdy z podania wynika, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny (w tym przypadku sąd cywilny) organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu.
Prawidłowo wskazano, że w trybie postępowania administracyjnego prowadzone być może jedynie postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, nie zaś postępowanie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości. Stanowisko takie uzasadnia regulacja zawarta w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz przepisy kodeksu cywilnego. Takie stanowisko zajmowane jest w orzecznictwie sądowym (np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2006 r., sygn. akt III CZP/19/05, lex nr 180639, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2004 r., sygn. akt IV CK 520/03, OSN CP 2005/7-8/130).
Dodać należy, że z akt sprawy niniejszej wynika, że postępowanie administracyjne z wniosku J. G. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt stanowiący działkę ewidencyjną [...] zajętą pod ul. [...] jest w toku.
Zauważyć trzeba, że postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] marca 2004 r., sygn. akt [...] (k. 28 akt sądowych) odrzucony został pozew J. G. przeciwko Burmistrzowi Miasta Z. o wydanie działki zamiennej i odszkodowanie w kwocie [...] zł. Jak podano w uzasadnieniu tego postanowienia kwoty [...] zł powód dochodził z tytułu straconego czasu, doznanego stresu oraz poniesionych kosztów przejazdu, a nie z tytułu bezumownego korzystania z przedmiotowej działki, więc sprawa ta pozostaje bez związku z podaniem, którego zwrotu dotyczy skarga. Wspomniane w dalszej części omawianego uzasadnienia postępowanie administracyjne dotyczy dochodzenia odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną.
Z podniesionych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło