I SA/Wa 5/13

WyrokWSA w Warszawie2013-03-22

Skład orzekający: Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy wierzyciela ma obowiązek wydać decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, niezależnie od jego sytuacji osobistej lub materialnej?
Ratio decidendi
Organ właściwy wierzyciela ma obowiązek wydać decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wraz z ustawowymi odsetkami. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i nie podlega uznaniu ani nie zależy od sytuacji osobistej lub materialnej dłużnika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. zobowiązującą W. J. do zwrotu kwoty stanowiącej należność z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych P. J. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi adwokata A. U. – kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2012 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wpłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania W. J. reprezentowanego przez przedstawiciela dla nieobecnego adwokata A. U. - utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2012 r. zobowiązującą do zwrotu kwoty [...] zł stanowiącej należność z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną P. J. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją Prezydenta W. nr [...] przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego P. J. w kwocie po [...] zł miesięcznie na okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. Zawiadomieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. Prezydent W. poinformował W. J. - reprezentowanego przez przedstawiciela dla nieobecnego - o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Następnie decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Prezydent W. zobowiązał W. J. do zwrotu należności wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. W uzasadnieniu Prezydent W. przytoczył treść przepisu art. 27 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz zamieścił tabelę zawierającą rozliczenie należności, m.in. kwot zadłużenia z tytułu odsetek należnych na dzień wydania decyzji. Organ wskazał poza tym, że w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. wypłacił uprawnionemu P. J. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości [...] zł, natomiast do dnia wydania decyzji nie wpłynęła żadna kwota za pośrednictwem komornika tytułem spłaty tej należności. Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożył W. J. reprezentowany przez przedstawiciela dla nieobecnego adwokata A. U.. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, iż konieczność wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu organowi należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami wynika z przepisów prawa i jest niezależna od sytuacji osobistej lub materialnej strony. Wskazał poza tym, że Prezydent W. prawidłowo wyliczył kwotę, do której zwrotu zobowiązany jest W. J., poza tym zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania oraz pouczył o możliwości otrzymania wyjaśnień co do zebranych dowodów. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydana przez organ pierwszej instancji decyzja jest zatem wyrazem realizacji ustawowego obowiązku nałożonego na organ właściwy wierzyciela, który ma obowiązek wydać, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie - realizując zasadę informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych - organ odwoławczy wskazał, iż W. J. ma prawo zwrócić się do Prezydenta W. z odrębnym wnioskiem z prośbą o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, o odroczenie terminu płatności albo o rozłożenie na raty. Skargę na powyższą decyzję złożył W. J. reprezentowany przez kuratora adwokata A. U. zarzucając organowi naruszenie: - art. 7 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; - art. 77 § 1 kpa poprzez niezebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący; - art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez przedstawienie uzasadnienia przedmiotowej decyzji, które nie spełnia wymogów przewidzianych przez przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest poza tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie ponadto z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. nie naruszają przepisów obowiązującego prawa. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2012 r. orzekającą o obowiązku zwrotu należności. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) dłużnik alimentacyjny zobowiązany jest do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Zgodnie natomiast z treścią ust. 2 powyższego przepisu organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przepis ten wprost stanowi o obowiązku organu i nie przewiduje odstępstwa od konieczności wydania decyzji administracyjnej. Powyższe oznacza zatem, iż w sprawie niniejszej organ zobowiązany był do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych z funduszu alimentacyjnego świadczeń przez osobę uprawnioną P. J.. W tym miejscu wyjaśnić należy, że ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego powstaje, gdy wydana została decyzja przyznająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego, a następnie zakończył się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub przedmiotowa decyzja została uchylona. W przedmiotowej sprawie bezsporna jest okoliczność, iż obydwie ww. przesłanki zostały spełnione. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Prezydent W. przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego uprawnionemu P. J. a okres, na jaki świadczenie to zostało przyznane, upłynął w dniu 30 września 2011 r. W świetle powyższego uznać należy, że wydając decyzję zobowiązującą W. J. do zwrotu należności z tytułu wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego organ nie tylko podjął prawidłową decyzję, ale nie miał podstaw prawnych, aby orzec w odmienny sposób lub zupełnie odstąpić od orzekania w tym zakresie. Powołany bowiem powyżej przepis art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. nie pozostawia żadnej swobody czy też dowolności lub uznaniowość. Organ w prowadzonym postępowaniu jest jedynie upoważniony ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy zostały wypłacone świadczenia. Zaś w przypadku poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń - ma obowiązek wydać decyzję. Podniesione zatem przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia, przez organy orzekające w niniejszej sprawie, przepisów procesowych w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego uznać należało za chybione. Jak wskazano powyżej organy w sposób bezsporny ustaliły zaistniały w sprawie stan faktyczny i zgromadziły odpowiednie dokumenty na jego potwierdzenie, wydały prawidłowe rozstrzygnięcia i uzasadniły je w sposób wystarczający. Wskazywane natomiast przez stronę okoliczności dotyczące nieznanej sytuacji majątkowej i osobistej W. J. pozostają bez znaczenia w niniejszej sprawie i nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcia - co zresztą wyjaśniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 oraz art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło