I SA/Wa 50/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Monika Sawa asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant stażysta referent Magdalena Biadoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skarg M. M., E. K., T. P. ,O. P. , J. P., J. G., G. S. i R. S. P. na decyzję [...] z dnia 13 listopada 2023 r. nr GZ.rn.625 162.2018 w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] z dnia 23 maja 2018 r. nr WS-III.7515.1.10.2015.KW; 2. zasądza od [...] na rzecz M. M., E. K. , T. P., O. P., J. P., J. G. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od [...] na rzecz [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od [...] na rzecz [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister" lub "Organ") decyzją z dnia 13 listopada 2023 r. nr GZ.rn.625.162.2018, po rozpatrzeniu odwołań M. M., E. K., T. P., O. P., J. P., J. G., Gminy [...] i Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...] od decyzji Wojewody Małopolskiego (dalej również: "Wojewoda") z dnia 23 maja 2018 r. nr WS-III.7515.1.10.2015.KW w przedmiocie reformy rolnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 27 lipca 2015 r. (zmodyfikowanym pismami z dnia 20 sierpnia 2015 r. oraz z dnia 15 stycznia 2015 r.) M. M., E. K., T. P., O. P. oraz J. P. (obecnie zastąpiony przez J. P. i J. G.), wystąpili o stwierdzenie, że zespół dworsko-parkowy w [...], zlokalizowany na obecnych działkach ewidencyjnych: [...] – nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. nr 3 poz. 13, z późn. zm.; dalej "dekret PKWN"), Następnie w wyniku rozpoznania ww. wniosku Wojewoda decyzją z dnia 23 maja 2018 r.: • w pkt 1 stwierdził, że część majątku ziemskiego "[...]", składająca się z aktualnych działek ewidencyjnych [...] położonych w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] - nie podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN oraz • w pkt 2 stwierdził, że część majątku ziemskiego "[...]", składająca się z aktualnych działek ewidencyjnych nr [...] , położonych w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] - podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że działki wymienione w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia, nie miały charakteru rolnego ani związku funkcjonalnego z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (znajdował się na nich park, budynek mieszkalny oraz staw parkowy). Z kolei działki wymienione w punkcie drugim rozstrzygnięcia, były - w ocenie Wojewody - użytkami rolnymi (łąki, sad, ogród warzywny). W wyniku rozpoznania odwołania w zakresie pkt 2 rozstrzygnięcia Wojewody M. M., E. K., T. P., O. P., J. P., J. G. oraz odwołań w zakresie pkt 1 rozstrzygnięcia Wojewody złożonych przez Gminę [...] i Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną "[...]" w [...], Minister – decyzją z dnia 13 listopada 2023 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody w całości. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji postępowanie administracyjne zakończone decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2018 r. wszczęte zostało w oparciu o § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 z późn. zm.) i dotyczy stwierdzenia, czy określone we wniosku działki podlegały przejęciu na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN. Następnie Organ wyjaśnił, że działki ewidencyjne będące przedmiotem postępowania (nr [...]) powstały z parcel katastralnych objętych wykazem hipotecznym Iwh 533 i Iwh 509 gminy katastralnej [...], co zostało ustalone na etapie postępowania przed Wojewodą przez geodetę uprawnionego T. U. w opinii geodezyjnej z dnia [...] listopada 2016 r. W ocenie Ministra z zaświadczeń Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z dnia 29 stycznia 1947 r. oraz z dnia 31 stycznia 1947 r. wynika, że wspomniane nieruchomości, należące do K. L. (poprzednika prawnego wnioskodawców), przejęte został na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN. Organ wskazał, że w sporządzonym w dniu 22 lutego 1945 r. "Protokole w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...]" wskazano, że zajmował on obszar ogólny 756,08 ha. Z kolei pod pozycją nr 15 "Ewidencji nieruchomości podlegających dekretowi z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - stan na dzień 1 stycznia 1949 r." znajduje się majątek [...], przy którym zanotowano 756,1 ha powierzchni ogólnej. Z kolei przy piśmie Archiwum Narodowego w K. z dnia 13 kwietnia 2016 r., załączony został "Wykaz resztówek do pisma WUZ z dnia 17 listopada 1945 r.", w którym obok majątku [...] podano 756,08 ha powierzchni ogólnej. Z kolei w dokumencie "Wykaz obiektów przejętych na cele reformy rolnej oraz obszarów rozparcelowanych" wpisano 771,46 ha obszaru ogólnego. W ocenie Ministra z wyjątkiem ostatniego z wymienionych dokumentów, pozostałe wskazują taką samą powierzchnie ogólną przejętego majątku - 756 ha. Przy czym Organ zauważył, że powierzchnia przejętego majątku znacznie przekraczała 100 ha. Tym samym nie ma wątpliwości, że został spełniony warunek dotyczący obszaru powierzchni ogólnej, który wynika z art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN. W konsekwencji Organ uznał, że wszelkie nadające się do wykorzystania w produkcji rolnej działki, które wchodziły w skład majątku należącego do K. L. - podlegały przejęciu na cele reformy rolnej. Odnosząc się do kwestii czy będące przedmiotem postępowania działki ewidencyjne były wykorzystywane bądź mogły być wykorzystywane w produkcji rolnej. Organ przedstawił w pierwszej kolejności ustalenia - zgodnie ze sporządzoną przez geodetę uprawnionego T. U. dokumentacją geodezyjną z dnia [...] listopada 2016 r. – w kwestii tego z których dawnych parcel katastralnych objętych wykazem hipotecznym Iwh 533 i Iwh 509 gminy katastralnej [...] powstały obecne działki ewidencyjne. Następnie Minister dokonał analizy charakteru objętych postępowaniem działek ewidencyjnych. W zakresie działki ewidencyjnej nr [...] Organ wskazał, że znajduje się na niej budynek dawnego dworu, zlokalizowany w centrum zespołu dworsko-parkowego. Już sam charakter budynku – w ocenie Ministra - wskazuje, że nie był to obiekt gospodarczy. W takim przypadku należało zbadać, czy był on funkcjonalnie powiązany z częścią rolniczą majątku, np. będąc miejscem skąd wykonywany był bezpośredni zarząd nad częścią gospodarczą majątku. Zdaniem Ministra żaden ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wskazuje, jakoby bezpośredni zarząd nad częścią gospodarczą był wykonywany z dworu oraz, że właściciel pełnił funkcję zarządcy. Według informacji Wójta Gminy [...] "uzyskanej w wyniku przeprowadzenia rozmów z osobami pamiętającymi otoczenie dworu w latach 40-tych ubiegłego wieku" (pismo z dnia 10 lipca 2017 r.), w majątku "[...]" pracował rządca (J. L. oraz - później - jego syn F. L.), a jego biuro znajdowało się w budynkach przydwornych. W ocenie Organu jak wynika z rysu sytuacyjnego we wkładce do karty ewidencyjnej zabytków architektury i budownictwa dotyczącej stodoły dworskiej, uwidoczniono na nim budynek murowany - biura. Mieścił się on wśród zabudowań gospodarczych, zlokalizowanych w bliskiej odległości od dworu (teren ten nie jest przedmiotem postępowania). Potwierdza to ustalenia Wójta dotyczące lokalizacji biura. Ponadto samo nazwisko zarządcy F. L. pojawia się w sporządzonym w dniu 22 lutego 1945 r. "Protokole w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...]", gdzie wymienia się go jako osobę, której przekazuje się majątek w zarząd. Zdaniem Ministra informacja ta, w zestawieniu z pismem Wójta Gminy [...] sugeruje, że jeszcze przed datą nacjonalizacji majątku, zarządzał nim J. L. (ojciec F.). Organ następnie wskazał, że z Archiwum Narodowego w K. (pismo z dnia 11 lipca 2016 r.) pozyskano przechowywany w zespole Okręgowego Urzędu Ziemskiego w K. dokument "Folwark [...]", w którym wymienia się jego zarządcę - R. i M. F. oraz pracowników, wśród nich takich którzy piastowali funkcje fornala i karbowego. Choć omawiany dokument został sporządzony w dniu 15 maja 1925 r., a więc z okresu sprzed przejęcia na rzecz Skarbu Państwa majątku, to daje on – zdaniem Ministra - obraz o sposobie jego funkcjonowania, tj, potwierdza zatrudnianie osób do zarządzania pracami polowymi przez osoby piastujące funkcje temu dedykowane. Konkludując Organ stwierdził, że w trakcie postępowania administracyjnego nie odnaleziono jakiegokolwiek dokumentu, który świadczyłyby, że bezpośredni zarząd nad częścią gospodarczą majątku sprawował z dworu właściciel K. L., orzekający w sprawie organ administracji musi przyjąć, że dwór nie był powiązany funkcjonalnie z częścią rolniczą majątku "[...]". W ocenie Ministra działka nr [...] -nie podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN. Następnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister przedstawił stanowisko odnośnie kwalifikacji działek ewidencyjnych: nr [...]. Organ wskazał, że działki te składają się z dawnych parcel gruntowych o różnym oznaczeniu użytku, jako: rola (działki nr [...]), pastwisko (działki nr [...]), łąka (działka nr [...]) i ogrody (działka nr [...]). Wszystkie wymienione użytki, zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej były – w ocenie Ministra - użytkami rolnymi, a zatem co do zasady podlegałyby przejęciu na cele reformy rolnej. Jednak z racji faktu, że znajdują się one w granicach zespołu dworsko-parkowego, należało zbadać ich rzeczywiste użytkowanie oraz potencjalne możliwości ich wykorzystania. Zdaniem Ministra ze skanu zdjęcia lotniczego okolic m. [...], wykonanego w 1949 r. wynika, że na działkach nr [...], znajdował się główny ciąg komunikacyjny założenia dworsko-parkowego, tj. podjazd do dworu i dalej do zabudowań gospodarczych (do części gospodarczej prowadził również inny dojazd z południa). Działki znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie dworu od strony wschodniej, zachodniej i północnej (do granicy potoku), tj. działki nr [...] (jej środkowa i południowa część), zgodnie ze zdjęciem lotniczym stanowią teren otwarty, z niewielkim nasadzeniem drzew. Jak jednak wynika z innych dokumentów, teren ten – w ocenie Organu - traktowany był jako park. W ocenie Ministra dowodzi temu m.in. "Szkic Sytuacyjny Resztówki [...]", stanowiący załącznik do "Protokołu spisanego w dniu 3 czerwca 1950 r. w sprawie oględzin obiektu [...]", na którym najbliższe otoczenie dworu oznaczono właśnie jako park. Wspomniane szkic oraz zdjęcie lotnicze są dokumentami, które zostały wytworzone najbliżej czasowo względem daty przejęcia majątku na cele reformy rolnej. Następnie Organ wskazał na inne dokumenty wytworzone w późniejszym okresie potwierdzające ustalenia organu, tj. sporządzona przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Leśnictwa i Drzewnictwa "Ekspertyza nr [...]. Opracowanie ewidencji zabytkowych parków województwa bielsko-bialskiego [...]" oraz świadczy również przesłany przez pełnomocnika wnioskodawców (pismo z dnia 15 stycznia 2016 r.) "Projekt rekonstrukcji parku i uporządkowania zieleni przy zabytkowym dworze w [...]". Odnosząc się do działek nr [...] (jej północna część), nr [...] Organ wskazał, że w ich skład wchodziły zadrzewienia o zwartym charakterze. Działki te mieszczą się w zachodniej i północno-zachodniej części założenia dworsko-parkowego, okalając staw i lodownię oraz przepływający przez zespół dworsko-parkowy potok. Zdaniem Ministra taki układ dowodzi archiwalne zdjęcie lotnicze. Ponadto w "Ekspertyzie nr [...]. Opracowanie ewidencji zabytkowych parków województwa bielsko-bialskiego [...]" zanotowano, że wiek drzew szacowany jest na 30-100 lat i są to głównie jesion oraz świerk (stan na 1976 r.), co oznacza, że rosły one już w latach poprzedzających jego nacjonalizację. Jak wskazał Minister przez zespół dworsko-parkowy przepływa również potok, zlokalizowany na obecnej działce ewidencyjnej nr [...]. Zdaniem organu drugiej instancji żadna z działek ewidencyjnych nr [...] - nie była wykorzystywana rolniczo ani nie nadawała się do pełnienia takiej funkcji. Znajdowały się na nich tereny o charakterze krajobrazowym, stricte parkowym. Dodatkowo działki te nie nadawały się do wykorzystania w produkcji rolnej. W konsekwencji Minister uznał za prawidłowe stanowisko Wojewody, że działki nr [...] - nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Następnie Organ odniósł się do działek ewidencyjnych nr [...]. W tym zakresie stwierdzono, że na pozyskanym z Wojskowego Biura Historycznego skanie zdjęcia lotniczego okolic m. [...], wykonanego w 1949 r., zauważyć można, że na działkach ewidencyjnych nr [...], znajdujących się na tyłach dworu, na północ i północny-wschód względem niego, za potokiem - jest obszar zajęty przez pole podzielone na grzędy (w części zachodniej) oraz obszar zajęty przez rzadziej rozmieszczone względem siebie drzewa (we wschodniej części), które wyraźnie nie stanowią tak jednolicie zwartego drzewostanu jak w przypadku działek zajętych pod park. Pozwala to – w ocenie Ministra - przypuszczać, że działki te wykorzystywane były odmiennie od poprzednio opisanych. W sporządzonym w dniu 22 lutego 1945 r. "Protokole w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...]" zanotowano, że w jego skład wchodziły m.in. ogrody warzywne i sady. Taka informacja znajduje się również w "Protokole zdawczo odbiorczym spisanym dnia 10 sierpnia 1945 r. na Ośrodku rozparcelowanego m. ziem. [...]". Ponadto w tym ostatnim dokumencie mowa jest o 47 drzewach owocowych. Zdaniem Ministra w "Protokole w sprawie przejęcia na rzecz Państwa nieruchomości [...]" z dnia 16 marca 1950 r. wymienia się m.in. sad owocowy składający się z drzew jabłoni i wiśni. Dodatkowo o sadach i ogrodach mowa jest także w "Protokole spisanym w dniu 3 czerwca 1950 r. w sprawie oględzin obiektu [...]". Odnotowano w nim również 15-letni przeciętny wiek sadu. Natomiast na stanowiącym jego załącznik "Szkicu Sytuacyjnym Resztówki [...]", umiejscowiono ogród warzywny w kierunku północnym od dworu, co jest zbieżne z lokalizacją działek nr [...]. O istnieniu w tym miejscu tego typu ogrodu dowodzi - w ocenie Ministra - również "Projekt rekonstrukcji parku i uporządkowania zieleni przy zabytkowym dworze w [...]", gdzie mowa jest o rekonstruowanym sadzie na północ od dworu, obok projektowanej ścieżki za mostkiem nad potokiem. Jak zaznaczył następnie Minister teren na południe od dworu (działki nr [...]), za drogą dojazdową, to otwarta przestrzeń, składająca się z dawnych parcel będących użytkami rolnymi, tj.: pastwisko (cz. pgr [...]), rola/las (cz. pgr [...]) oraz łąka (cz. pgr [...]). W "Projekcie rekonstrukcji parku i uporządkowania zieleni przy zabytkowym dworze w [...]" określa się to miejsce jako polana główna i nadaje charakter "łąki kośnej (z odzyskiem siana dla użytkownika)". Zdaniem Ministra wymienione wyżej działki to łąka, sad i warzywniak, a zatem były użytkami rolnymi w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, gdzie jako użytki rolne wymienia się grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne i owocowe. Zdaniem organu drugiej instancji ich charakteru nie zmienia nawet okoliczność, że miałyby być one elementem osi krajobrazowej. W ocenie Organu elementem decydującym o ich przejęciu na cele reformy rolnej było bowiem ich bezpośrednie wykorzystanie lub potencjalna możliwość wykorzystania w produkcji rolnej. W związku z powyższym organ drugiej instancji podzielił ustalenia Wojewody Małopolskiego, że działki nr [...] - podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Następnie Minister odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do kwestii działki ewidencyjnej nr [...]. Zdaniem Organu bezspornym jest, że na wymienionej działce zlokalizowany był staw, który znajdował się w północno-zachodniej części założenia dworsko-parkowego. Jak wskazał Minister w sporządzonym w dniu 22 lutego 1945 r. "Protokole w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...]" w rubryce użytki rolne napisano, że w jego skład wchodzą stawy rybne o pow. 0,29 ha, zaś w rubryce dotyczących innych gałęzi odnotowano "60 sztuk ryb - karpie". Niemniej Organ zaznaczył, że wśród dokładnie wymienionych maszyn, narzędzi i sprzętu brak jest takiego, który wiązałby się z użyciem ich w hodowli rybnej (np. sieci, łodzie, podbieraki). Podobnie żadnego tego typu narzędzi nie wymienia "Protokół zdawczo odbiorczy spisany dnia 10 sierpnia 1945 r. na Ośrodku rozparcelowanego m. ziem. [...]". Z kolei w "Protokole spisanym w dniu 3 czerwca 1950 r. w sprawie oględzin obiektu [...]", w punkcie 5-tym, dotyczącym stanu ogólnego zagospodarowania użytków zauważono, że "staw jeszcze nieczynny z powodu nie otrzymania narybka". Z kolei w dokumencie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa "Odpis inwentaryzacyjny na nieruchomości ziemskiej resztówce [...]", który sporządzony został w dniu 20 lutego 1951 r., podniesiono, że z "0.17.50 ha stawu czynszu nie liczono ponieważ nie jest to staw zarybiony a raczej w lecie dzieci używają go jako basen kąpielowy". W ocenie Ministra zgromadzone w trakcie postępowania administracyjnego dokumenty nie wskazują ponad wszelką wątpliwość, że w położonym w całości w granicach zespołu dworsko-parkowego stawie prowadzona była produkcja rolnicza w zakresie hodowli, podczas gdy w postępowaniu zwykłym nacjonalizacyjnym, to na organach administracji spoczywa obowiązek bezspornego jej wykazania. Tymczasem w badanej sprawie oprócz dokumentów, które wspominają o możliwym prowadzeniu działalności hodowlanej rybnej są również takie, które wskazują na rekreacyjny charakter wykorzystania stawu. W związku z powyższym, organ drugiej instancji podzielił ustalenia Wojewody Małopolskiego, że działka nr [...] nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. W dalszej kolejności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ odniósł się zarzutów poszczególnych odwołań uznając je za bezzasadne. Zdaniem organu drugiej instancji nie ma podstaw do twierdzenia, że Wojewoda Małopolski w sposób wybiórczy i dowolny ocenił zebrany materiał dowodowy. Zdaniem Organu za niezasadny uznać należy podniesiony w odwołaniu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...] zarzut błędnej interpretacji pojęcia nieruchomości ziemskiej (podniesiono, że właściwe w tym zakresie jest opracowanie dr. M. K. pt. "Nieruchomości ziemskie i ich właściciele w postępowaniach administracyjnych z lat 1944-1950 wywołanych realizacją dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej"). Organ w tym zakresie wskazał na konieczność uwzględnienia uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r. sygn. akt [...]. Dodatkowo Minister nie zgodził się się ze stanowiskiem odwołującego się odnośnie bezpodstawnego wyodrębnienia części dworsko-parkowej z całości majątku, gdyż zdaniem Organu orzekanie tylko co do części nieruchomości jest zgodne z aktualnym orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Na decyzję Ministra z dnia 13 listopada 2023 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: M. M., E. K., T. P., O. P., J. P., J. G., a także Gmina [...] i Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "[...]" w [...]. M. M., E. K., T. P., O. P., J. P., J. G. zaskarżyli decyzję Ministra z dnia 13 listopada 2023 r. w zakresie jakim decyzja ta utrzymuje w mocy pkt 2 decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2018 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej decyzja utrzymuje w mocy pkt 2 decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2018 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: • art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez: o nietrafne przyjęcie niezgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, iż sad i ogród mógł służyć celom reformy rolnej i nie stanowił elementu założenia parkowo pałacowego, sprzeczne z zebranym materiałem przyjęcie, iż całe działki wskazane w pkt 2 decyzji Wojewody Małopolskiego mogły służyć celom reformy, choć w całości stanowiły one element założenia parkowo krajobrazowego w ramach którego zawsze były projektowane ogrody kwiatowo - warzywne na potrzeby dworu oraz sady z ilością drzew nie mająca charakteru komercyjnego, o pominięcie nowego dowodu złożonego w sprawie, a to zaświadczenia Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 24 września 2018 r. potwierdzającego, iż działki wskazane w pkt 2 decyzji stanowiły część założenia parkowo krajobrazowego, a więc zgodnie ze wskazanymi w decyzji zasadami takiego założenia - nie miały charakteru nieruchomości ziemskiej - czego dowodzi również fakt, że nie zostały objęte parcelacją. o oparcie ustaleń faktycznych w zaskarżonym zakresie na zdjęciach lotniczych z 1949 przy jednoczesnym ustaleniu, iż w pałacu w tym okresie były umieszone: ośrodek wypoczynkowy a potem Dom Dziecka - jest oczywistym , iż takie wykorzystanie pałacu wymuszało w tej dacie - z uwagi na trudne warunki powojenne wykorzystanie części parku na cele produkcji " rolnej" - jednakże mającej charakter produkcji wyłącznie na potrzeby samego obiektu. Sposób wykorzystania obiektu determinował sposób wykorzystania parku otaczającego pałac i nie jest to dowód na sam sposób wykorzystania tego terenu w dniu 6 września 1944 r.; • naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu w uzasadnieniu orzeczenia dlaczego organ nie uznał spornych działek opisanych w pkt 2 decyzji Wojewody za część zespołu parkowo-pałacowego i dlaczego nie ocenił zaświadczenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz wskazanego w tym fakt, iż obszar sporny jest częścią chronionego konserwatorsko obszaru parkowego; • naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 k.pa. w zw. z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN i w zw. z § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem oceny i uwzględnienia faktów wynikających z części zgromadzonych dowodów z dokumentów jak też charakteru poszczególnych części zespołu płacowo-parkowego w tym, poprzez błędne ustalenie, że ww. nieruchomości w dacie przejęcia miały charakter rolny i potencjalnie przydatny do celów reformy rolnej, i oparcie zasadniczych ustaleń na zdjęciach lotniczych z 1949 r., a więc nie mających bezpośredniego przełożenia na charakter nieruchomości w dacie wejście dekretu o reformie rolnej w życie. Gmina [...] zaskarżyła decyzję Ministra z dnia 13 listopada 2023 r. w zakresie jakim decyzja ta utrzymuje w mocy pkt 1 decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2018 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody Małopolskiego, obydwu orzeczeń w części, tj. w zakresie pkt 1 oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Gmina [...] zarzuciła naruszenie: • art. 136 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, w szczególności w zakresie przesłuchania świadków wskazanych w odwołaniu Wójta Gminy [...] z dnia 29 maja 2018 r., których treść zeznań pozostaje konieczna do należytego rozstrzygnięcia istoty sprawy; • art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 76 § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że Wojewoda Małopolski prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz wykazał niezbędną dbałość o dokładne wyjaśnienie sprawy, a wszystkie istotne w sprawie fakty zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, w sytuacji w której organ I instancji, w jednoznaczny sposób pominął zarówno dowody dołączone przez Skarżącego do akt sprawy, tj. pismo Wójta Gminy [...] z dnia 10 lipca 2017 r. powołane na wykazanie faktu m.in. związku funkcjonalnego między terenami objętymi pkt 1 oraz pkt 2 orzeczenia (w szczególności w zakresie jednolitego zarządu) oraz wnioski o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków, na wykazanie faktu rolniczego charakteru wszelkich terenów objętych majątkiem ziemskim "[...]" oraz osoby zarządcy ww. terenami; błędną interpretację w zakresie charakteru analizowanych terenów, m.in. stawu znajdującego się na terenie kompleksu przyjmując, iż w zasadzie nie stanowił on stawu hodowlanego, a jedynie akwen rekreacyjny, pomimo że z materiałów dowodowych wynika, że w zbiorniku znajdowały się ryby przeznaczone na hodowlę; niewłaściwie uznanie braku związku funkcjonalnego między terenami objętymi pkt 1 oraz pkt 2 zaskarżonego orzeczenia; brak należytego uwzględnienia znacznego upływu czasu od chwili nacjonalizacji przedmiotowych terenów na mocy dekretu PKWN skutkującego wieloma zdarzeniami, uniemożliwiającymi zwrot nieruchomości byłym właścicielom, w konsekwencji - destabilizując sytuację prawną obecnych właścicieli podważając poczucie bezpieczeństwa i pewności w obrocie gospodarczym; • art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania przed organem I instancji w części (tj. w zakresie pkt 1), po uprzednim uchyleniu zaskarżonej decyzji w części (tj. w zakresię pkt 1); • art. 2 ust. 1 pkt e dekretu PKWN poprzez niewłaściwą wykładnię pojęcia nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym, tj. uznanie, że nieruchomość rolną stanowią wyłącznie grunty o charakterze ornym, łąki, pastwiska, ogrody warzywne i owocowe. Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "[...]" w [...] zaskarżyła decyzję Ministra z dnia 13 listopada 2023 r. w zakresie jakim decyzja ta utrzymuje w mocy pkt 1 decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2018 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody Małopolskiego, obydwu orzeczeń w części, tj. w zakresie pkt 1 oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Dodatkowo na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dodatkowego dowodu z wydruków ze stron internetowych (Informacji Turystycznej w [...] oraz Wikipedii) wskazujących na K. L. jako właściciela oraz zarządcę majątku [...] na okoliczność faktycznego wykonywania przez ww. czynności zarządczych, wykonywania ich z dworu jako funkcjonalnej całości majątku ziemskiego, funkcjonowania przedmiotowego majątku (wszystkich działek objętych postępowaniem) jako funkcjonalnej całości. Zaskarżonej decyzji Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "[...]" w [...] zarzuciła naruszenie: • art. 1 w zw. 2 art. 77 i 80 k.p.a. poprzez dokonanie, w ślad za organem I Instancji, dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, prowadzącej do nieprawidłowych wniosków polegających na błędnym uznaniu, że: o dwór nie był powiązany funkcjonalnie z częścią rolnicza majątku "[...]", a przez to działka nr [...] nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, a to w wyniku: ▪ błędnego uznania, iż dwór nie stanowił obiektu gospodarczego, albowiem wskazuje na to charakter budynku, mimo jednoczesnego ustalenia, iż w budynku znajdowały się magazyny i warsztaty, zaplecze kuchenno-gospodarcze oraz inne pomieszczenia wskazujące na gospodarcze przeznaczenie dworu oraz jego funkcjonalne powiązanie z pozostałą częścią majątku, ▪ błędnego oparcia się na jedynym kryterium - czy dwór był miejscem skąd wykonywany był bezpośredni zarząd, a jednocześnie przyjęcie, iż nie był on wykonywany wyłącznie z uwagi na brak dowodów potwierdzających tę okoliczność (przy jednoczesnym braku dowodów temu przeczących), błędnego uznania, iż nie istnieje żaden dokument, który świadczyłby, że bezpośredni zarząd nad częścią gospodarczą majątku sprawował z dworu właściciel K. L., podczas gdy okoliczność tą opisuje szereg opracowań historycznych, ▪ błędnego oparcia się na dowodach z dokumentów z 1925 r., a więc z okresu sprzed przejęcia na rzecz Skarbu Państwa majątku, mimo jednoczesnego zgromadzenia dowodów z dokumentów z 1945 r., które to dokumenty wskazują na przeznaczenie majątku na cele rolne, o działki ewidencyjne numer [...] nie były wykorzystywane rolniczo ani nie nadawały się do pełnienia takiej funkcji, a w konsekwencji nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, podczas gdy fakt, iż na działkach tych w okresie nacjonalizacji mogły znajdować się pojedyncze drzewa oraz potok bynajmniej nie świadczy, iż nie były wykorzystywane lub też nie mogły być wykorzystywane rolniczo; w szczególności, iż jak sam organ wskazał w myśl § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. ww. działki były użytkami rolnymi i podlegały przejęciu na cele reformy rolnej, o działka ewidencyjna numer [...], na której zlokalizowany był staw nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, albowiem mimo zgromadzenia dokumentów wskazujących na prowadzenie działalności hodowlanej rybnej, są również takie które wskazują na możliwość rekreacyjnego wykorzystania stawu, podczas gdy możliwość rekreacyjnego wykorzystania stawu po 1951 r. (dzieci kąpiące się w stawie latem) w żadnym razie nie wyłącza możliwości wykorzystania stawu do hodowli ryb, w szczególności, iż w protokole w sprawie przejęcia na cele rolne majątku [...] z dnia 22 lutego 1945 r. wskazano, iż w stawie znajdowało się "60 sztuk ryb - karpie", a z dalszej zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, iż w okresie dalszych 5 lat staw pozostawał zarybiony i dopiero w 1950 r. odnotowano "nie otrzymanie narybka", co łącznie dowodzi, iż w istocie staw wykorzystywany był do hodowli rybnej; • § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez błędną wykładnię stojącą w jawnej sprzeczności z treścią przytoczonego przepisu ("Za użytki rolne uważa się grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne i owocowe") polegającą na uznaniu, iż skoro, na działkach numer [...] znajdował się potok oraz drzewa (por. k. 9 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), to zdaniem organu II instancji nie były one wykorzystywane rolniczo ani nie nadawały się do pełnienia takiej funkcji; • art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN, poprzez błędną wykładnię pojęcia nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym w zakresie bezpodstawnego wyodrębnienia części dworsko-parkowej z całości majątku, podczas gdy zgodnie z instrukcją Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 12 grudnia 1946 r. w sprawie ustalenia ceny sprzedażnej nieruchomości ziemskich i ich przynależności dla nabywców z mocy dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dziennik Urzędowy Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych z 1947 r., nr 1, poz. 7) do użytków rolnych należało zaliczyć również drogi, rowy, wody, wikliny, bagna, doły, okopy, parki, zarośla, tory i grzebowiska, co najdobitniej dowodzi, iż w myśl obowiązujących ówcześnie przepisów prawa prawidłowa wykładnia pojęcia nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym winna prowadzić do uznania całości majątku jako funkcjonalnie powiązaną całość podpadającą pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. W odpowiedziach na skargi Organ wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 50/24 postanowił na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. I SA/Wa 50/24 ze skargi M. M., E. K., T. P., O. P., J. P., J. G., sprawy o sygn. akt I SA/Wa 51/24 ze skargi Gminy [...] i sprawy o sygn. akt I SA/Wa 52/24 ze skargi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...] oraz prowadzić je pod sygnaturą I SA/Wa 50/24. Na rozprawie w dniu 11 września 2024 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skargi są częściowo zasadne, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w nich zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest decyzja Ministra z dnia 13 listopada 2023 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2018 r. na mocy której: w pkt 1 Wojewoda stwierdził, że część majątku ziemskiego "[...]", składająca się z aktualnych działek ewidencyjnych nr [...], położonych w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] - nie podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN; w pkt 2 Wojewoda stwierdził, że część majątku ziemskiego "[...]", składająca się z aktualnych działek ewidencyjnych nr [...] położonych w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] - podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN. Organy obu instancji orzekając na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51), powinny zbadać czy dana nieruchomość jest nieruchomością ziemską, która mogła być przeznaczona na cele rolnicze, czy stanowiła własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych i jaki obejmowała obszar. Z kolei przepis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu stanowi, że na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Dekret nie dotyczył więc wszelkich nieruchomości, a jedynie nieruchomości określonego rodzaju – nieruchomości ziemskich. Pamiętać należy również, że w ramach postępowania z § 5 ust. 1 rozporządzenia to wnioskodawcy mają wykazać własny interes prawny, wynikający z przedwojennego wpisu w księdze wieczystej lub dokumentu utrwalającego nabycie prawa własności określonych nieruchomości, np. aktu notarialnego albo orzeczenia sądowego. Jeżeli nie uda im się tego wykazać na dzień wejścia w życie dekretu, to postępowanie w stosunku do takich nieruchomości, ze względu na brak interesu prawnego wnioskodawcy, należy umorzyć. Uwzględniając powyższe oraz biorąc pod uwagę zgromadzone w sprawie dowody Sąd podzielił ocenę organów co do tego, że przejęty majątek ziemski [...], należący do K. L., spełniał normy obszarowe (100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych) określone dekretem. Sąd nie podzielił jednak stanowiska organów co do tego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności opinia geodezyjna autorstwa geodety uprawnionego T. U. pozwala na stwierdzenie, że część majątku ziemskiego "[...]", składająca się z aktualnych działek ewidencyjnych nr [...] nie podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN. W ocenie Sądu mapa do celów prawnych – mapa stanu ewidencyjno-prawnego stanowiąca załącznik do opinii geodety uprawnionego T. U. z dnia [...] listopada 2016 r. (str. 12 opinii) nie określa bowiem położenia zabudowań (ani stawu na działce [...]) na dzień wejścia w życie dekretu, co uniemożliwia Sądowi weryfikację prawidłowości twierdzeń organów o dworsko-parkowym, a nie rolniczym charakterze działek ewidencyjnych nr [...]. W zaskarżonej decyzji organ co prawda powołuje się na dokumenty dotyczące lokalizacji budynków (a także wspomnianego stawu) takich jak plan parku dworskiego (k – 136 tom II akt administracyjnych), jednakże ustalenia w tym zakresie nie zostały umieszczone na sporządzonej przez geodetę uprawnionego mapie, która powinna stanowić załącznik do decyzji organu I instancji. W związku z tym nie jest możliwa weryfikacja przez Sąd prawidłowości stanowiska organu. Zdaniem Sądu, na obecnym etapie niniejszej sprawy trudno jest mówić o wyznaczeniu granicy pomiędzy częścią dworską a gospodarczą czy też o braku możliwości wyznaczenia takiej granicy. Opinia geodezyjna T. U. nie zawiera naniesionych na mapę lokalizacji budynków oraz stawu wg stanu na dzień wejścia w życie dekretu, a tym samym nie jest możliwa ocena prawidłowości stanowiska organu w tym zakresie. Wskazać należy również, że orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż co do zasady zespoły dworsko-parkowe nie podlegały pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Od tej reguły możliwe jest odstępstwo, w sytuacji gdy rezydencja nie pełniła wyłącznie funkcji mieszkalnych lecz stanowiła także centrum zarządcze i gospodarcze majątku. Sytuacja taka mogła zachodzić, jeżeli na terenie majątku ziemskiego nie było innego miejsca do zarządzania pracami rolnymi, a w dworze (pałacu) znajdowało się biuro, z którego wykonywany był zarząd pracami w części gospodarczej majątku, znajdowały się tam księgi rachunkowe lub dokonywano bieżących płatności pracownikom i dostawcom. Powyższe musi zatem prowadzić do wniosku, że cześć rezydencjalna majątku jest funkcjonalnie związana z częścią rolniczą majątku w takim znaczeniu, że nie może ona bez niej prawidłowo funkcjonować i na odwrót. Zdaniem Sądu ustalenia organów o dworsko-parkowym, a nie rolniczym charakterze działek ewidencyjnych nr [...] wydawać się mogą logiczne i zbieżne z dotychczas zgromadzonym materiałem dowodowym, jednakże aby móc poczynić powyższe ustalenia w sprawie musi być w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości ustalona lokalizacja poszczególnych budynków oraz stawu na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego, co powoduje że wszelkie rozważania na temat funkcjonalnego powiązania pomiędzy kompleksem obejmującym zespół dworskowo-parkowy [...], a pozostałą częścią tego majątku są przedwczesne. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że podniesione w skargach Gminy [...] i Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...] zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a., mianowicie niewyjaśnienie przez organy w sposób wszechstronny sprawy oraz brak istotnych ustaleń w sprawie, należy ocenić jako uzasadnione. Z powyższych względów Sąd uznał za przedwczesne odnoszenie się do zarzutów skarg dotyczących kwestii istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy kompleksem obejmującym zespół dworskowo-parkowy [...], a pozostałą częścią tego majątku. Powyższa kwestia podlegać będzie bowiem ocenie, dopiero gdy Wojewoda w sposób prawidłowy przeprowadzi postępowanie dowodowe w zakresie w jakim zostało one uznane przez Sąd za wadliwie. Dopiero gdy materiał dowodowy sprawy zostanie zgormadzony w sposób właściwy, zgodnie z wymogami wspomnianych powyżej przepisów k.p.a., możliwe stanie się dokonanie jego oceny, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności niniejszej sprawy. W tym miejscu odnieść się należy do zawartego w skardze Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...] wniosku złożonego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dodatkowego dowodu z wydruków ze stron internetowych (Informacji Turystycznej w [...] oraz Wikipedii) wskazujących na K. L. jako właściciela oraz zarządcę majątku [...] na okoliczność faktycznego wykonywania przez ww. osobę czynności zarządczych, wykonywania ich z dworu jako funkcjonalnej całości majątku ziemskiego, funkcjonowania przedmiotowego majątku (wszystkich działek objętych postępowaniem) jako funkcjonalnej całości. Sąd nie uwzględnił przedmiotowego wniosku dowodowego z uwagi na fakt, że wydruki stron internetowych nie stanowią dokumentu w rozumieniu 106 § 3 p.p.s.a. Przeprowadzenie natomiast jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym niedopuszczalne. Niezależnie od tego Sąd wskazuje, że w przedłożonych wydrukach brak było informacji istotnych dla sprawy, tj. czy K. L. zarządzał majątkiem [...]. W wydrukach tych wskazano jedynie, że osoba ta była właścicielem majątku [...], a okoliczność ta nie jest sporna i jednoznacznie wynika z dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego. Niezależnie od powyższego Sąd – uwzględniając podnoszone w skardze M. M., E. K., T. P., O. P., J. P., J. G. zarzuty co do prawidłowości oceny zgromadzonego materiału dowodowego odnośnie kwalifikacji działek ewidencyjnych nr [...] jako podpadających pod działanie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN – uznał, że ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego została dokonana z naruszeniem norm art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W ocenie Sądu organy obu instancji nie uwzględniły okoliczności, że na dzień wejścia w życie dekretu PKWN sporna nieruchomość była zajęta przez niemieckie władze okupacyjne, a w czasie okupacji niemieckiej na terenie majątku [...] funkcjonowało niemieckie gospodarstwo rolne. W aktach sprawy zgromadzono dokumenty potwierdzające konfiskatę majątku [...] przez władze niemieckie w 1940 r. (k-37-40 tom IV akt administracyjnych), jak również prowadzenie aktywnej działalności rolniczej na terenie zespołu dworsko-parkowego [...] przez niemieckie gospodarstwo rolne (k-28 tom IV akt administracyjnych). Zdaniem Sądu przy ocenie spełnienia przesłanek nacjonalizacji dla potrzeb reformy rolnej organy powinny pominąć te zmiany w nieruchomościach, które mogły zostać dokonane w czasie okupacji niemieckiej, jak i też w okresie powojennym. Niedopuszczalnym jest bowiem aby Skarb Państwa korzystał ze skutków działalności okupanta niemieckiego pozbawiającego prawowitego właściciela faktycznego władztwa nad spornymi nieruchomościami. Ponownie oceniając zgromadzony materiały dowodowy Wojewoda zobligowany jest ustalić stan spornych nieruchomości (tj. działek ewidencyjnych nr [...]) na dzień wejścia w życie dekretu z pominięciem zmian (np. nasadzeń drzew) dokonanych przez niemieckiego gospodarstwo rolne w czasach okupacji majątku [...], jak również zmian dokonanych w okresie powojennym. Słusznie bowiem w skardze M. M., E. K., T. P., O. P., J. P., J. G. wskazano na okoliczność, że nie można przy ocenie zdjęcia lotniczego spornych nieruchomości z 1949 r. (w aktach postępowania odwoławczego) pominąć zmian dokonanych w wyniku nacjonalizacji, tj. umieszczenie w budynku dworu ośrodka wypoczynkowego, a później domu dziecka. Jak słusznie wskazano w skardze z uwagi na trudne warunki powojenne sporna nieruchomość mogła być wykorzystana na cele produkcji rolnej na własne potrzeby. Sąd zauważa istotną trudność w ustaleniu przez organy dokładnych działań jakie władze okupacyjne podejmowały w celu prowadzenia produkcji rolnej po 1940 r. jednakże wskazać należy, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy zawiera informacje umożliwiające organom ocenę wskazanej kwestii. Przykładowo protokół przejęcia majątku [...] na cele reformy rolnej z dnia 22 lutego 1945 r. (k-86 tom II akt administracyjnych) zawiera informacje, że w sadzie znajdują się drzewa dwuletnie i czteroletnie. Jak słusznie wskazano na stronie czwartej skargi M. M., E. K., T. P. , O. P., J. P., J. G. sady były zakładane przez niemieckiego okupanta. Informacja o wieku drzew w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawach może umożliwić organom określenie zmian w spornych nieruchomościach, które mogły zostać dokonane w czasie okupacji niemieckiej, jak i też w okresie powojennym. Dodatkowo za zasadny uznał Sąd sformułowany w skardze zarzut Gminy [...] w zakresie naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 76 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ informacji zawartych w piśmie Wójta Gminy [...] z dnia 10 lipca 2017 r. (k-150 tom III akt administracyjnych). W zaskarżonej decyzji Organ nie odniósł się do zawartych w powołanym piśmie informacji dotyczących istnienia sadu i warzywniaka. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien ustosunkować się do przedmiotowego pisma we wskazanym zakresie. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd nie może podzielić stanowiska zawartego w skardze M. M., E. K., T. P., O. P., J. P., J. G. co do istotnego charakteru "Projektu rekonstrukcji parku i uporządkowania zieleni przy zabytkowym dworze w [...]" (k-149 – 160 tom II akt administracyjnych) jak również dołączonego do akt organu odwoławczego zaświadczenia Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 24 września 2019 r. (załącznik do pisma pełnomocnika Skarżących z dnia 13 listopada 2018 r.). Dokumenty te powstały bowiem dziesiątki lat po wejściu w życie dekretu i nie mogą samodzielnie przesądzać o stanie spornej nieruchomości na dzień wejścia w życie dekretu. Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, na skutek naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania, kontrolowana decyzja Ministra narusza także dyspozycje art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ organ przedwcześnie uznał, że decyzja Wojewody z dnia 23 maja 2018 r. jest prawidłowa, bez przeprowadzenia dogłębnej analizy wszystkich istotnych okoliczności i dowodów niniejszej sprawy. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, nie sposób przyjąć, że dokonano wszystkich niezbędnych ustaleń pozwalających na prawidłową ocenę przedmiotowej sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę Wojewoda będzie zobowiązany uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku i dokonać starannych ustaleń w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, czyli ustali na podstawie opinii biegłego geodety powołanego z urzędu prawidłową lokalizację budynków oraz stawu na obszarze objętym mapą do celów prawnych stanowiącą załącznik do opinii geodety uprawnionego T. U. z dnia [...] listopada 2016 r., a następnie oceni czy zachodził związek funkcjonalny pomiędzy częścią parkowo- dworską majątku [...], a jego częścią rolniczą. Dodatkowo Wojewoda ustali stan spornych nieruchomości (tj. działek ewidencyjnych nr [...]) na dzień wejścia w życie dekretu z pominięciem zmian dokonanych przez niemieckie gospodarstwo rolne podczas okupacji majątku [...], jak również zmian dokonanych w okresie powojennym. Następnie Wojewoda zobligowany będzie do oceny w świetle dokonanych ustaleń czy działki ewidencyjne nr [...] podlegały nacjonalizacji w trybie określonym w dekrecie. Natomiast wynik powyższych ocen wraz z pozostałymi ustaleniami przedstawi w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił w punkcie pierwszym sentencji wyroku zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2018 r. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w punkcie drugim, trzecim i czwartym sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.