I SA/Wa 501/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-20
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Lenart, Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy z powodu braku protokołu oszacowania strat, sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę, jest zgodna z prawem, jeśli przepisy nie nakładają na rolnika obowiązku posiadania takiego protokołu?Ratio decidendi
Organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r., nakładając na rolnika obowiązek posiadania protokołu oszacowania strat, podczas gdy przepisy te nie zawierają takiego wymogu. Obowiązek sporządzenia i przekazania protokołu spoczywa na wojewodzie, a jego brak nie może negatywnie wpływać na uprawnienia strony ubiegającej się o zasiłek. W związku z tym, odmowa przyznania zasiłku z powodu braku protokołu jest niezgodna z prawem.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak protokołu oszacowania strat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r., które wymagały oszacowania szkód przez komisję powołaną przez wojewodę. Wnioskodawca zakwestionował tę interpretację, wskazując, że nie został poinformowany o konieczności posiadania protokołu i że komisja nie dotarła na jego pole.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Nina Beczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego za złagodzenie skutków suszy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy.
Jak wynika z ustaleń Kolegium - działający z upoważnienia Wójta Gminy P. – Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił w/w decyzją przyznania W. S. zasiłku celowego z przeznaczeniem na złagodzenie skutków zaistniałej suszy.
W motywach swego uzasadnienia organ I instancji podał, że pomoc ta nie przysługiwała wnioskodawcy, ponieważ nie został sporządzony protokołu oszacowania strat.
Powyższe rozstrzygnięcie zakwestionował zainteresowany podnosząc w odwołaniu, że nikt go nigdy nie informował, że do wniosku o przyznanie przedmiotowego zasiłku, winien dołączyć protokół oszacowania strat.
Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło, iż szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne dotknięte zostały suszą w 2006 r. określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. (Dz. U. Nr 155, poz. 1109).
Zgodnie z treścią § 2 w/w rozporządzenia pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, który podlega ubezpieczeniu rolniczemu z mocy ustawy, a szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane w gospodarstwie rolnym przez komisję, wynoszą średnio powyżej 30 %.
Komisję taką powołuje wojewoda na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji.
W myśl zaś § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym ustala kierownik ośrodka pomocy społecznej na podstawie protokołu oszacowania szkód, sporządzonego przez wskazaną wyżej komisję, przekazanego przez wojewodę za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) .
Odnosząc się do treści przedmiotowego stanu faktycznego Kolegium stwierdziło, że W. Z., który wystąpił w dniu 18 września 2006 r. ze stosownym wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r., w którym oświadczył, że jest rolnikiem – w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników – nie dołączył do wniosku protokołu komisji powołanej przez wojewodę, określającego skutki suszy.
W tych warunkach Kolegium uznało, że przyznanie zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy w 2006 r. nie było możliwe, gdyż straty plonów w danym gospodarstwie rolnym nie zostały oszacowane przez powołaną w tym właśnie celu Komisję a organ I instancji nie mógł sam ustalić średniej wysokości szkód zaistniałych w gospodarstwie zainteresowanego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniósł W. S. Skarżący podniósł w skardze, że cyt: "żadnej Komisji na polu nie było (...), Komisja nie wszędzie dotarła". W rezultacie – zdaniem skarżącego – zapadłe w sprawie decyzje była dla niego krzywdzące.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, zauważając dodatkowo, że na terenie G. P. informacje i ogłoszenia dotyczące "akcji suszowej" przekazywane były rolnikom w sposób zwyczajowo przyjęty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ – rozpatrując przedmiotową skargę - Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem obu decyzji.
Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 oraz § 6 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony w ośrodku pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania rolnika. Wniosek taki winien być złożony w terminie do dnia 15 października 2006 r. Następnie, w myśl § 4 ust. 2 oraz § 6 ust. 3, po wszczęciu postępowania w sprawie, kierownik ośrodka ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę, o której była mowa wyżej. Protokoły zaś oszacowania szkód przekazuje właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom) wojewoda.
Jak zatem z powyższego wynika do obowiązków rolnika należy jedynie wystąpienie ze stosownym wnioskiem w określonym, zawitym terminie. Żaden natomiast przepis prawa nie nakłada na niego obowiązku, aby do wniosku dołączał przedmiotowy protokół szacowania szkód, albo by takim protokołem się legitymował. Wręcz przeciwnie, przekazanie organowi orzekającemu w sprawie zasiłku, protokołu jest obowiązkiem wojewody. W świetle powyższego, choć należy zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, iż wspomniany protokół jest dokumentem podstawowym do wydania w tej sprawie orzeczenia merytorycznego, brak takiego protokołu nie może w sposób ujemny wpływać na uprawnienia strony, która nie została prawnie zobowiązana do legitymowania się takim dokumentem.
Odmowa, w związku z tym, przyznania w tej sprawie skarżącemu świadczenia tylko z powodu nie posiadania przez niego protokołu oszacowania poniesionych szkód, Sąd uznał za nadużycie prawa wynikające z błędnej interpretacji przepisów wspomnianego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r., dokonanej przez organy obu instancji.
Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło