I SA/Wa 502/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z emerytury i renty, po odliczeniu wydatków na konieczne utrzymanie, pozwalają na partycypowanie w kosztach postępowania sądowego, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochody z emerytury i renty, po odliczeniu wydatków na konieczne utrzymanie, pozwalają na partycypowanie w kosztach postępowania sądowego, nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje jedynie osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy dochody, mimo że niższe od przeciętnych, po odliczeniu wydatków koniecznych, pozwalają na partycypację w kosztach, nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
E. F. wniosła skargę na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej odmawiające wznowienia postępowania i jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytury i renty, wysokie wydatki na konieczne utrzymanie, zły stan zdrowia swój i męża. Sąd ocenił, że dochody skarżącej, mimo ponoszonych wyższych niż przeciętne wydatków, powinny umożliwiać jej partycypowanie w kosztach postępowania sądowego.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa rada Adwokacka w [...]; 2. Przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożonego przed wniesieniem skargi przez E. F. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa rada Adwokacka w [...]; 2. przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
E. F., wnosząc skargę na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że nie posiada środków pozwalających jej na udział w postępowaniu sądowym. Z wniosku wynika, że skarżąca prowadzi [...] gospodarstwo domowe z [...]. Zamieszkują w mieszkaniu o pow. [...] m², utrzymując się z [...] świadczeń [...] w łącznej wysokości [...] zł. Skarżąca załączyła szczegółowy spis wydatków na konieczne utrzymanie, wskazując, że wynoszą one około [...] zł. Pozostała kwota, odnosząc ją do liczby dni w miesiącu, pozwala na wydatkowanie kwoty [...] zł dziennie na pozostałe zobowiązania niedające się określić w sposób ścisły (zakup [...], potrzebnych [...], środków [...] i [...], opłacenie pobytu w sanatorium, dokonanie wymaganych napraw w mieszkaniu). Składająca wniosek wskazała na zły stan swojego zdrowia oraz zdrowia męża, otrzymującego rentę [...]. Do wniosku zostały załączone m.in. kopie dokumentów potwierdzających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności skarżącej i jej męża, ponoszone wydatki eksploatacyjne za mieszkanie, wysokość uzyskiwanych świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ponoszenie wydatków za korzystanie z odpłatnego leczenia uzdrowiskowego, kopie faktur za zakup leków wraz z dokumentacją medyczną wskazującą na stan zdrowia męża skarżącej.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Oceniając zdolność skarżącej do ponoszenia kosztów postępowania związanego z wniesieniem skargi na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2016 r. uwzględnić należało, że wnioskodawczyni uzyskuje dochody wyłącznie z jednego źródła i z racji wieku oraz złego stanu zdrowia nie ma możliwości, by te dochody w sposób istotny powiększyć. Jeżeli odnieść ich wysokość do przeciętnych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego określanego współczynnikiem minimum socjalnego ustalanego dla [...] gospodarstwa emeryckiego (wg danych średniorocznych za 2015 r. Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych wynosiło ono 1792 zł), to dochody z obu świadczeń emerytalno-rentowych powinny umożliwiać skarżącej partycypowanie w kosztach postępowania sądowego. Wyłącznie hipotetyczny charakter tego założenia jest wynikiem uwzględnienia, że skarżąca ponosi wyższe niż przeciętne wydatki na konieczne otrzymanie, w związku z czym nie jest możliwe odnoszenie do jej sytuacji generalnego wskaźnika określającego przeciętne dochody i wydatki innych gospodarstw domowych. Przedstawiony szczegółowy spis obciążeń finansowych gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącą nie budzi wątpliwości tak w odniesieniu do rodzaju ponoszonych wydatków, jak i ich średniej miesięcznej wysokości, stąd zostały one uznane za odpowiadające charakterowi wydatków koniecznych osoby, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Załączone dokumenty w wystarczający sposób uprawdopodabniały jednocześnie informacje przedstawione w oświadczeniu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło