I SA/Wa 503/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-16
Skład orzekający: Monika Nowicka, Elżbieta Lenart, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej przy rozpatrywaniu wniosku o zasiłek celowy, uwzględniając dochody z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku i prawidłowo określając skład rodziny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Organy błędnie ustaliły dochód rodziny, nie opierając go na miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, co miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto, przyznano zasiłek celowy na miesiąc czerwiec, podczas gdy wniosek złożono w maju, a brak było podstaw do jego uzupełnienia, co naruszało przepis o przyznawaniu świadczeń od miesiąca złożenia kompletnego wniosku.Stan faktyczny
A. Z. złożyła wniosek o zasiłek celowy specjalny. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek, uznając potrzebę pomocy mimo przekroczenia progu dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że organ prawidłowo ustalił dochód rodziny, uwzględniając dochody wszystkich wspólnie zamieszkujących osób, w tym dochody z gospodarstwa rolnego matki. Skarżąca zarzuciła organom przyjęcie dochodów niezgodnie ze stanem faktycznym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] przyznał A. Z. zasiłek celowy specjalny na czerwiec 2004 r. w kwocie [...] zł, z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu [...] i [...]. Organ pierwszej instancji uznał, że pomimo przekroczenia progu dochodowego, biorąc pod uwagę bezrobocie, długotrwałą chorobę oraz niepełnosprawność wnioskodawczyni istnieje uzasadniona potrzeba udzielenia jej pomocy w formie zasiłku celowego.
Od powyższej decyzji A. Z. złożyła odwołanie, w którym podniosła, że organ pierwszej instancji rozpatrując sprawę przyjął dochody rodziny niezgodnie ze stanem faktycznym. Według niej dochody rodziny wynoszą [...] zł, tj. z tytułu renty matki J. S..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. Z. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] listopada 2004 r. o przyznaniu zasiłku celowego na czerwiec 2004 r. w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu [...] i [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wskazało, że organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek A. Z. o zasiłek celowy specjalny na dofinansowanie do zakupu [...] i [...] przeprowadził wywiad o sytuacji materialnej rodziny wnioskodawczyni. Z wywiadu wynika, że A. Z. wraz z córką E. zamieszkują wspólnie z matką - J. S. i siostrą – H. S.. Na podstawie zebranego materiału dowodowego przyjęto, że dochód netto rodziny wynosi [...] zł. Przy ustalaniu dochodu przyjęto:
- rentę J. S. - [...] zł,
- świadczenie rodzinne A. Z.j - [...] zł,
- dodatek mieszkaniowy - [...] zł,
- dochód z gospodarstwa rolnego - [...] zł ([...] ha x [...] zł).
Zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza 316 zł. Za rodzinę w świetle ustawy o pomocy społecznej (art. 6 pkt 14) uważa się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Ponieważ wraz z A. Z. we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje córka, matka i siostra to przy ustalaniu dochodu na członka rodziny organy orzekające uwzględniły dochody wszystkich tych osób.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. organ pierwszej instancji przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie A. Z. prawidłowo uwzględnił dochody wszystkich osób wspólnie zamieszkujących i gospodarujących. Z zaświadczenia Urzędu Gminy w O. wynika, że J. S. (matka) posiada gospodarstwo rolne o powierzchni ogólnej [...] ha, co stanowi [...] ha przeliczeniowe. Należało więc przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie uwzględnić także dochody z gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 194 zł.
Organ drugiej instancji wskazał ponadto, że przedstawione w odwołaniu kwestie związane z sytuacją materialną byłego męża i sposób jego postępowania wobec A. Z. i jej córki nie mają wpływu przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie, gdyż jego dochody nie były przyjmowane do dochodu rodziny A. Z.. Przy rozpatrywaniu wniosku o zasiłek celowy specjalny wzięto pod uwagę zarówno sytuację materialną A. Z. jak też liczbę osób oczekujących na przyznanie pomocy. Podjęte rozstrzygnięcie nie zamyka zainteresowanej drogi do ponownego ubiegania się o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Kontrola sądowo-administracyjna decyzji w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Skargę wniesioną w rozpatrywanej sprawie należy uwzględnić, ale z innych powodów niż w niej podniesione. Organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy prawa oraz przepisy postępowania ze skutkiem mającym wpływ na wynik tej sprawy.
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] przyznał A. Z. zasiłek celowy specjalny na czerwiec 2004 r. na jej wniosek złożony w dniu 28 maja 2004 r. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm.), za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. W przypadku złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w miesiącu maju, dochód jej rodziny powinien więc być ustalony jako suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie tego wniosku, tj. z miesiąca kwietnia.
Organy orzekające w sprawie nie wskazały w uzasadnieniu wydanych decyzji na jaki miesiąc ustaliły, że dochód netto rodziny skarżącej wynosi [...] zł. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynika jednak, że tym miesiącem nie był kwiecień, tj. miesiąc poprzedzający złożenie wniosku. W aktach sprawy znajduje się odcinek renty J. S. z miesiąca sierpnia 2004 r., decyzja z dnia [...] września 2004 r. przyznająca wyżej wymienionej dodatek mieszkaniowy od dnia 1 września 2004 r. na okres sześciu miesięcy, a także decyzja z dnia [...] maja 2004 r. przyznająca A. Z. zasiłek rodzinny na okres od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka na ten sam okres oraz jednorazową wyprawkę na miesiąc wrzesień 2004 r. Żaden z powyższych dowodów nie dotyczy dochodu rodziny skarżącej z miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym złożono wniosek, tj. z miesiąca kwietnia.
Ustalenia organów orzekających w sprawie, odnoszące się do dochodu skarżącej, zostały więc dokonane z naruszeniem art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ze skutkiem mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika bowiem, aby skarżąca przekroczyła w miesiącu kwietniu kryterium dochodowe na osobę w rodzinie uprawniające ją do świadczeń z pomocy społecznej.
Przyznając A. Z. zasiłek celowy specjalny na czerwiec 2004 r. w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu żywności i leków organy orzekające w sprawie naruszyły również przepis art. 106 ust. 3 powołanej ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W aktach przedmiotowej sprawy brak jest danych wskazujących, że wniosek A. Z. złożony w maju 2004 r. był niekompletny i organ pierwszej instancji wzywał do jego uzupełnienia. A zatem, w takim przypadku należało przyznać A. Z. zasiłek celowy na miesiąc maj a nie czerwiec, jak to uczynił organ pierwszej instancji.
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że przedmiotowa sprawa nie została należycie wyjaśniona, a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. wydano z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło