I SA/Wa 503/06

WyrokWSA w Warszawie2006-09-05

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Mirosław Gdesz, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przebudowy linii elektroenergetycznej, wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zgodna z prawem, jeśli właściciele nieruchomości nie wyrazili na to zgody, a plan miejscowy przewiduje taką inwestycję?
Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przebudowy linii elektroenergetycznej, wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zgodna z prawem, jeśli spełnione są dwie przesłanki: brak zgody właściciela na realizację inwestycji będącej celem publicznym oraz przedłożenie przez inwestora wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego realizację tej inwestycji. Przebudowa linii energetycznej jest celem publicznym, a kwestie odszkodowania za ograniczenie prawa własności wymagają odrębnego postępowania przed sądem powszechnym.
Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości Z. J. i S. J. skarżyli decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą Zakładowi Energetycznemu na przebudowę linii elektroenergetycznej na ich nieruchomości. Właściciele nie wyrazili zgody na inwestycję, argumentując, że zmniejszy ona wartość ich działki budowlanej i że konieczne jest wywłaszczenie z odszkodowaniem, a nie tylko ograniczenie sposobu korzystania. Organy administracji uznały, że spełnione zostały przesłanki z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a kwestie odszkodowania nie należą do zakresu tego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Joanna Skiba Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi Z. J. i S. J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości i wejścia na nieruchomość oddala skargę. I SA/Wa 503/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. J. i S. J. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] orzekającej o udzieleniu Zakładowi Energetycznemu [...] SA zezwolenia na przebudowę jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 KV relacji M. P. G. na linię trójtorową na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m², stanowiącej własność Z. J. i S. J. po ½ części, utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny: Zakład Energetyczny [...] SA, inwestor napowietrznej trójtorowej linii elektroenergetycznej 110 KV, wystąpił z wnioskiem do Starosty [...] o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w P. w obrębie [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] oraz zezwalającej na przebudowę istniejącej jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 KV na trójtorową, ponieważ współwłaściciele nieruchomości nie wyrazili na to zgody. Do wniosku przedstawiciel inwestora dołączył dokumenty z przeprowadzonych rokowań z właścicielami powyższej nieruchomości oraz wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru G. zatwierdzonego uchwałą nr XLIV/485/2002 Rady Miasta w Pruszkowie z dnia 25 kwietnia 2002 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z dnia 11 lipca 2002 r., nr 182, poz. 4087. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Starosta [...] ograniczył Z. J. i S. J. sposób korzystania z nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] poprzez udzielenie Zakładowi Energetycznemu [...] SA z siedzibą w W. ul. [...] zezwolenia na przebudowę istniejącej jednotorowej linii elektroenergetycznej na trójtorową. Organ pierwszoinstancyjny uznał, że spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603). Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] złożyli Z. J. i S. J. podnosząc, że decyzja powyższa narusza ich prawo własności. Organ rozpoznając odwołanie przytoczył treść art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podnosząc, że udzielenie stosownego zezwolenia ograniczającego prawo do korzystania z nieruchomości może nastąpić po spełnieniu dwóch przesłanek, tj. braku zgody właściciela lub użytkownika wieczystego na realizację inwestycji i przedłożenia przez inwestora wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewidywałby przebudowę linii energetycznej w określonych granicach. Z akt sprawy zdaniem organu jednoznacznie wynika, że współwłaściciele nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (dz. nr [...]) nie wyrazili zgody na realizację przedmiotowej inwestycji, świadczą o tym notatki służbowe spisane na okoliczność negocjacji w sprawie wyrażenia zgody. Natomiast ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru G. dotyczącego terenów w P. ograniczonych ulicami [...] i [...] przewidują przebudowę istniejącej linii napowietrznej jednotorowej 110 KV na linię trójtorową na odcinku P. G. z zachowaniem dotychczasowej trasy linii elektroenergetycznej. Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu (art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) ograniczenie prawa własności może nastąpić wyłącznie na rzecz realizacji celu publicznego. Celem takim, określonym w art. 6 powyższej ustawy jest niewątpliwie zdaniem organu przebudowa istniejącej linii elektroenergetycznej. Dlatego organ uznał, że Starosta [...] miał podstawę do udzielenia takiego zezwolenia, natomiast okoliczności wskazane w odwołaniu dotyczą kwestii nie będącej przedmiotem tego postępowania. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Z. J. i S. J. wnosząc o jej uchylenie, a także o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej oraz oddalenie wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono, że Starosta [...] ograniczył się wyłącznie do realizacji interesów wnioskodawcy w ogóle nie licząc się z interesem właścicieli nieruchomości, co w demokratycznym państwie prawa jakim chce być Polska jest niedopuszczalne. Na skutek przeprowadzenia nad przedmiotową nieruchomością linii wysokiego napięcia zdecydowanie zmniejszy się jej wartość, ponieważ jest ona działką budowlaną. Skarżący nie zgadza się także ze stanowiskiem Wojewody [...], że odszkodowanie za ograniczenie prawa własności nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania. Takie stanowisko jest zdaniem skarżącego niedopuszczalnym naruszeniem gwarantowanego konstytucyjnie prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Skarżący powołuje się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2004 r. w sprawie I CK 26/2004, z którego wynika, że właściciel nieruchomości, nad którą przechodzi linia wysokiego napięcia nie mająca fizycznej styczności z samym gruntem, ale ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości i zmniejszająca jej wartość, może żądać od właściciela linii wykupienia od niego gruntu. Wywodzi z powyższego, że taka interpretacja art. 231 § 2 kc wskazuje jednoznacznie, że dla przeprowadzenia przewodów linii energetycznej o wysokim napięciu niewystarczające jest wydanie decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości, a konieczne jest wywłaszczenie działki za odszkodowaniem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a podniesione w niej zarzuty nie są zasadne. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603). Przepis ten wiąże, na co wskazał organ, udzielenie stosownego zezwolenia w przypadku spełnienia dwóch przesłanek, to jest braku zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na realizację inwestycji będącej celem publicznym i przedłożeniem przez inwestora wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje realizację określonej inwestycji celu publicznego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zatem ograniczenie prawa własności w trybie przepisów rozdziału 4 powyższej ustawy może nastąpić w stosunku do nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planach miejscowych na cele publiczne. Definicję celu publicznego określa art. 6 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem celem publicznym w rozumieniu ustawy jest między innymi budowa lub przebudowa linii energetycznej ponieważ jest to urządzenie służące do przesyłania energii elektrycznej. Tak więc ujęty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszar (obejmujący między innymi nieruchomość skarżących), nad którym przebiega mająca być zmodernizowana lina elektroenergetyczna jest obszarem przeznaczonym w tym planie na cele publiczne. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy rokowania ze współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości w celu realizacji inwestycji nie dały rezultatu, świadczą o tym znajdujące się w aktach sprawy protokoły. W tej sytuacji organy zasadnie przyjęły, iż zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do powołanego w skardze przepisu art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie w jaki nie narusza istoty prawa własności. Takie ograniczenie prawa własności przewiduje między innymi art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który stanowi podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji, dlatego zarzut skargi, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło naruszenie gwarantowanego konstytucyjnie prawa własności jest bezpodstawny. Sąd nie podziela zarzutu skargi, że sprawa odszkodowania za ograniczenie prawa własności powinna być przedmiotem niniejszego postępowania uznając, że kwestie dotyczące odszkodowania wymagają wydania odrębnej decyzji administracyjnej. Odnosząc się natomiast do przytoczonego w skardze wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2004 r. (sygn. akt I CK 26/2004), sąd rozpatrujący niniejszą skargę podziela zawarty w nim pogląd, że właściciele nieruchomości, nad którą przechodzi linia wysokiego napięcia nie mająca styczności z samym gruntem, ale ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości i zmniejszającą jej wartość, mogą żądać od właściciela linii wykupienia od niego gruntu, jednak roszczenia tego można dochodzić wyłącznie przed sądem powszechnym na podstawie art. 231 kc. Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło