I SA/Wa 503/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-29

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej zamieszkującej na stałe za granicą, uzyskującej dochód w walucie obcej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w polskim postępowaniu administracyjnym, jeśli jej dochód, przeliczony na złotówki, jest oceniany jako wysoki w kontekście realiów polskich?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wykazany przez wnioskodawczynię dochód w dolarach kanadyjskich, przeliczony na złotówki, jest wysoki w kontekście realiów polskich i nie uzasadnia zwolnienia od kosztów postępowania. Prawo pomocy jest skierowane do osób w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej, a ujawniony dochód, przy braku znaczących wydatków, nie uzasadnia przyznania wnioskowanej pomocy.
Stan faktyczny
J. W. wniosła skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Następnie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, początkowo w zakresie ustanowienia pełnomocnika, a po wezwaniu do uzupełnienia braków, sprecyzowała wniosek na zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała, że zamieszkuje sama, a jej dochód stanowi emerytura i dodatek w dolarach kanadyjskich. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając sytuację majątkową skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania J. W. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania J. W. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez J. W. od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2010 r., nr [...] o odmowie potwierdzenia J. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W następstwie wniesionej skargi J. W. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo z dnia 15 maja 2011 r., w którym zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie z urzędu profesjonalnego pełnomocnika. W następstwie wezwania z dnia 15 czerwca 2011 r. do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku skarżąca nadesłała do Sądu urzędowy formularz w którym sprecyzowała, że domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że zamieszkuje w [...] i pozostaje sama w gospodarstwie domowym. Źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] dolarów kanadyjskich oraz dodatek w wysokości [...] dolarów kanadyjskich. Łącznie jest to więc kwota [...] dolarów kanadyjskich. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – o co wnioskuje J. W. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). W pierwszej kolejności należy sprecyzować, że mimo, iż wnioskodawczyni w nadesłanym do Sądu piśmie z dnia 15 maja 2011 r., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata to jednak w nadesłanym później urzędowym formularzu sprecyzowała, iż domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym jedynie zwolnienie od kosztów sądowych. Zauważyć należy, że stosownie do treści art. 252 § 2 powołanej ustawy wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Tym samym dla zakresu żądania znaczenie na treść urzędowego formularza. Wspomnieć również należy, że w postępowaniu sądowym, którego dotyczy wniosek opłacenie przez stronę kosztów sądowych jest uzależnione od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków nie jest obecnie znana, ponieważ łączna suma poniesionych w postępowaniu sądowym kosztów sądowych będzie zależna od przebiegu sprawy. Należy jednak podkreślić, że wpis od skargi jest najwyższy spośród kosztów, ponadto w praktyce opłacenie kosztów jest co do zasady rozłożone w czasie, co niewątpliwie zmniejsza ich dolegliwość. Odnosząc powyższe do sytuacji majątkowej skarżącej należy zauważyć, że jak wynika z danych zamieszczonych w formularzu miesięczny "kanadyjski" dochód skarżącej kształtuje się na poziomie [...] dolarów kanadyjskich, co stanowi równowartość [...] zł (według tabeli kursów Narodowego Banku Polskiego z dnia 28 grudnia 2011 r., nr 250/A/NBP/2011 średni kurs dolara kanadyjskiego kształtował się w wysokości 1 CAD 3,3007 zł). W ocenie referendarza sądowego tak wykazany dochód nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku i zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. J. W. mimo, iż na stałe zamieszkuje w [...] domaga się przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem polskim. W związku z powyższym jej sytuację majątkową należy oceniać na tle realiów polskich, i dlatego uzyskiwany przez nią dochód ocenić należy jako wysoki. Zauważyć należy, że prawo pomocy jest skierowane w pierwszej kolejności do tych osób, które z uwagi na szczególnie trudną sytuację majątkową nie są w stanie samodzielnie opłacić kosztów postępowania lub kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Przy ujawnionym dochodzie i braku wydatków, które obciążałyby budżet J. W. zasadna jest odmowa zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o wyżej powołane przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło