I SA/Wa 503/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za korzystanie z usług świadczonych w [...] 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat E. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] ([...]) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę [...] ([...]) złotych. Prezydent C. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 51, art. 51 a i art. 51b ust. 1 i 5 ustawy o pomocy społecznej, w punkcie 1 zakwalifikował M. O. do przebywania i korzystania ze świadczeń w [...] - w okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. na zasadach przewidzianych w regulaminie organizacyjnym [...] oraz w punkcie 2 decyzji ustalił odpłatność od [...] stycznia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. w wysokości [...] zł miesięcznie tj. 5 % kwoty jego dochodu. W uzasadnieniu wskazał, że dochód M. O. – osoby samotnie gospodarującej – wynosi miesięcznie [...] zł. Organ wskazał na zasadność zakwalifikowania wnioskodawcy do korzystania z usług świadczonych w [...], a to na podstawie ustaleń wywiadu środowiskowego i dokumentacji lekarskiej. Z art. 51b ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, że odpłatność miesięczną za usługi i świadczenia w [...] ustala się w wysokości 5% kwoty dochodu osoby samotnie gospodarującej lub kwoty dochodu na osobę w rodzinie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochodu na osobę w rodzinie przekracza kwotę 250% odpowiedniego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi na to, iż dochód M. O. przekracza w/w kwotę ustalono od [...] stycznia 2013 r. odpłatność miesięczną w wysokości [...] zł za przebywanie i korzystanie ze świadczeń [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że z uwagi na wyjątkowo ważny interes strony, decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od punktu 2 wymienionej wyżej decyzji M. O. wskazał, że pobieranie tak wysokiej opłaty za pobyt w [...] nie jest niczym uzasadnione i stanowi ogromne obciążenie [...]. Na jednego podopiecznego w [...] przekazywana jest z Urzędu Miasta kwota dofinansowania przekraczająca [...] zł miesięcznie, zatem obciążanie podopiecznych dodatkowymi kosztami jest zbędne. Odwołujący się podkreślił, że w jego przypadku istnieją oczywiste przesłanki przemawiające za zwolnieniem go z odpłatności za pobyt w [...] i są to: [...]. Ponosi wysokie koszty związane [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji w zaskarżonej części, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zasady dotyczące odpłatności w ośrodku wsparcia, jakim jest [...] zostały uregulowane w art. 5lb ustawy o pomocy społecznej. W rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie ust. 1 i 4 tego przepisu. Z przepisów tych wynika, że odpłatność miesięczna za usługi w ośrodkach wsparcia osobom z [...] ustala się w wysokości 5% kwoty dochodu osoby samotnie gospodarującej lub kwoty dochodu na osobę w rodzinie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie przekracza 250% odpowiedniego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2. Odpłatność ta nie może być wyższa, niż średnia miesięczna dotacja na jednego uczestnika, ustalana corocznie przez wojewodę. Organ wskazał, że dochód skarżącego, jako osoby samotnie gospodarującej ,wynosi [...] zł, a kwota 250% ustawowego kryterium dochodowego wynosi [...] co daje kwotę [...] zł. Natomiast 5% miesięcznego dochodu skarżącego [...] wynosi [..] zł. SKO podało, że aktualna wysokość ustawowego kryterium dochodowego zarówno osoby samotnie gospodarującej jak i osoby w rodzinie została określona w § 1 pkt 1 lit. a) i b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823). W ocenie organu II instancji Prezydent określając wysokość opłaty za pobyt i korzystanie przez zainteresowanego ze świadczeń [...] nie naruszył prawa, a ustalona odpłatność nie przekracza średniej miesięcznej dotacji budżetu na jednego uczestnika [...] w 201 3r. ([...] zł). Decyzja SKO w C. z dnia [...] lutego 2012 r. stała się przedmiotem skargi M. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji. Podał, że chciałby uczęszczać do [...] bezpłatnie. Podniósł, że pobieranie tak wysokiej odpłatności jak [...] zł stanowi dla niego ogromne obciążenie. Zarzucił niezbadanie przez organ odwoławczy kluczowych faktów, pominięcie konieczności zbadania ile osób z [...] jest zwolnionych z odpłatności, w czym strona upatruje naruszenie zasady równości, nieuwzględnienie wysokich kosztów [...], wynoszących około [...] zł miesięcznie, podniósł, że pominięto wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, bierność i stronniczość Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżący wskazał na stan zdrowia, podkreślając iż już to powinno prowadzić do zwolnienia strony z ponoszenia opłat. Skarżący podał też, że w ostatnim czasie znacząco zmieniła się jego sytuacja materialna i rodzinna. Wskazał, że od początku 2013 r.[...]. Fakt ten, jak podał skarżący przemawia za zwolnieniem z odpłatności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., jak i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Organy trafnie przyjęły w tej sprawie, na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, w tym znajdującego się w aktach sprawy wywiadu środowiskowego, jak również oświadczenia wnioskodawcy oraz oświadczenia [...] wnioskodawcy, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą. Prawidłowo ustalono dochód uzyskiwany przez skarżącego. W ocenie Sądu, organom nie można zarzucić naruszenia prawa w zakresie zastosowania przepisu art. 51b ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z art. 51b ust. 1 tej ustawy, odpłatność miesięczną za usługi świadczone w [...], ustala się w wysokości 5% kwoty dochodu osoby samotnie gospodarującej lub kwoty dochodu na osobę w rodzinie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę 250% odpowiedniego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2. W odniesieniu do kryterium dochodowego, wskazania wymaga, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012, poz. 823), zaś osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł (art. 8 ust. 1 pkt 2), przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Wskazania wymaga przy tym, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o obciążenia wymienione w punktach od 1-3. Mając na uwadze, że M. O. wystąpił z wnioskiem w niniejszej sprawie w dniu [...] grudnia 2012 r., zaś [...] skarżącego w oświadczeniu z tego samego dnia ([...] grudnia 2012 r.) wskazała [...], w ocenie Sądu organom nie można zarzucić ani naruszenia prawa materialnego ani procesowego w tej sprawie. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że samą okoliczność zmiany sytuacji – w związku z [...], strona podniosła dopiero na etapie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, załączając kserokopię decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Po wniesieniu odwołania, a przed wydaniem przez organ II instancji decyzji, wnioskodawca nie informował organu o zmianie stanu faktycznego. Organy prawidłowo ustaliły na gruncie powołanych już wyżej przepisów, w tym art. 8 ust. 3 ustawy, że dochód wnioskodawcy jako osoby samotnie gospodarującej przekracza kwotę 250% kryterium dochodowego i prawidłowo ustaliły odpłatność w wysokości 5% kwoty dochodu wnioskodawcy wynoszącą [...] zł. Postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem przepisu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., zebrany materiał dowodowy został rozważony przez organ, a jego ocena nie była dowolna (art. 80 k.p.a.). Sąd zauważa natomiast, że uzasadnienie decyzji zarówno organu I jak i II instancji nie powołuje wszystkich faktów, które organ uznał za udowodnione, czy dowodów na których się oparł, jednakże powyższe uchybienie przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. nie ma wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreśla jednocześnie, odnosząc się do wskazywanych przez skarżącego podstaw zwolnienia z odpłatności, że kwestia ewentualnego zwolnienia strony z odpłatności za usługi w ośrodku wsparcia stanowi odrębne zagadnienie, które uregulowane jest w przepisie art. 51b ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, przy odpowiednim stosowaniu art. 64 tej ustawy. Zagadnienie to nie było przedmiotem niniejszej sprawy, stąd brak było podstaw do rozważań Sądu w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 250 powołanej ustawy.