I SA/Wa 504/08

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości postanawia 1.przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W., 2.odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J. P.wnioskiem z dnia 28 lutego 2008 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2008 r. [...] w przedmiocie odmowy rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osobą w podeszłym wieku ([...] lat), prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe. Jej jedynym źródłem utrzymania jest otrzymywana emerytura w kwocie [...] złotych. Zamieszkuje ona w mieszkaniu, które jest własnością wnuczki i w całości pokrywa koszty związane z jego utrzymaniem, a obejmujące: czynsz w kwocie [...] złotych miesięcznie, gaz – średnio [...] złotych na półtora miesiąca, prąd – [...] złotych miesięcznie. Ponadto wnioskodawczyni wydaje ok. [...] złotych miesięcznie na lekarstwa. Posiada dwie działki pozostałe po wywłaszczeniu nieruchomości , o pow. [...] m2, bez dojazdu, przeznaczone w planie pod tereny zielone. Zgodnie z oświadczeniem, wnioskodawczyni nie czerpie z nich żadnych dochodów, a ich zbycie jest niemożliwe ze względu na przeznaczenie. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Jej dorosłe dzieci są również w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a ich jedynym źródłem utrzymania są kilkusetzłotowe renty. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W świetle wykazanych przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej uzasadniona jest ocena, że znajduje się ona w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Niewątpliwie uzyskiwane przez wnioskodawczynię dochody na poziomie [...] złotych miesięcznie, przy deklarowanych wydatkach na poziomie ok.[...] złotych miesięcznie i uwzględnieniu jej podeszłego wieku oraz złego stanu zdrowia, co wiąże się z koniecznością ponoszenia dodatkowych wydatków na leczenie, wskazują, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Tym samym spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Natomiast mając na uwadze stały i regularny charakter powyższych dochodów oraz należnych w dacie wniesienia wniosku kosztów sądowych obejmujących wpis w kwocie 200 złotych oraz ewentualne opłaty kancelaryjne, stwierdzić należy, że uiszczenie tych kosztów przez skarżącą leży w zakresie jej możliwości finansowych i nie spowoduje ryzyka wystąpienia zagrożenia w zabezpieczeniu niezbędnych własnych kosztów utrzymania. Zważyć przy tym należy, że skarżąca posiada nieruchomości w postaci dwóch działek o pow. [...] m2, które wprawdzie wg. jej oświadczenia obecnie nie przynoszą żadnych dochodów, niemniej mogą one być źródłem dochodu w przyszłości, czy to w związku z ich sprzedażą lub dzierżawą czy też jako zabezpieczenie ewentualnej pożyczki lub kredytu. W tym stanie rzeczy nie można stwierdzić, by sytuacja ekonomiczna skarżącej nie pozwalała jej na poniesienie należnych w sprawie kosztów, a zatem nie ma podstaw do przyznania w tym zakresie prawa pomocy. Podkreślić należy, że zwolnienie od obowiązków uiszczania opłat sądowych stanowi instytucje wyjątkową, dlatego może być ona stosowana jedynie wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogła przyczynić się do uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.