I SA/Wa 504/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-21

Skład orzekający: Joanna Skiba, Maria Tarnowska, Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można ustanowić prawo użytkowania wieczystego do gruntu niezabudowanego, jeśli wniosek o jego ustanowienie został złożony przed 31 grudnia 1988 r., ale nieruchomość nie spełnia warunku zabudowy określonego w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu wymaga spełnienia dwóch warunków: złożenia wniosku do dnia 31 grudnia 1988 r. oraz istnienia na nieruchomości zabudowy określonej w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przypadku braku zabudowy nieruchomości w rozumieniu tego przepisu, wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie może zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie, pochodzącej z nieruchomości objętej dekretem z 1945 r. Wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego został złożony przez poprzedniczkę prawną skarżącej w 1986 roku. Organ odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, wskazując, że nieruchomość nie była zabudowana budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca kwestionowała decyzję, wskazując, że na gruncie nie można było wznosić budynków.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Jolanta Dargas Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [....] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul[...], ozn. hip.[...] pochodzącej z nieruchomości ozn. hip. "[...]", w części wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz [...] i [...] z obrębu[...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] (obecnie[...] ) ozn. nr hip.[...], pochodząca z dawnej nieruchomości ozn. hip. "[...]" została objęta działaniem dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem jego wejścia w życie, nieruchomości, w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność Gminy [...] a od 1950 r., z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Część przedmiotowego gruntu oznaczona obecnie jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu[...] , stała się z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa własnością Gminy[...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2000 r. nr[...]. Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) grunt ten przeszedł na własność Miasta W. . Pozostała część gruntu, wchodząca w skład działek ewidencyjnych nr [...] i [...] jest własnością Skarbu Państwa . Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] listopada 1947 roku nr [...] powyższa nieruchomość stanowiła własność W. L.. Aktualnymi następcami prawnymi W. L. są J. S. i M. W. w częściach po ½. Wnioskiem z dnia 6 marca 1986 roku i z dnia 3 kwietnia 1986 roku A. W. (córka W. L. ) wystąpiła o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] r. Prezydent W. odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu stanowiącego obecnie działkę ewidencyjna nr[...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda[...] zaznaczył, że art. [....] obowiązującej do dnia 31 grudnia 1997 roku ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 30 z 1991 r. poz.127 ze zm.) dopuszczał możliwość zgłoszenia – przez poprzednich właścicieli działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 roku została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych lub ich następców prawnych – wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do wymienionych gruntów oraz zwrot budynków w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. Do rozwiązań art. 82 ustawy z dnia 29 sierpnia 1988 r. nawiązuje art. 214 ust. 1, 2 i 3 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (DZ. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) regulując uprawnienia tych właścicieli lub ich następców prawnych, których prawo do odszkodowania wygasło, a w terminie do 31 grudnia 1988 r. złożyli wniosek o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste. Wojewoda [...] rozpoznając sprawę podkreślił, że w sprawie bezsporne jest, czego nie kwestionuje sama skarżącą, iż w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., tj. w dniu 21 listopada 1945 r., grunt nieruchomości położonej przy ul. [...] ozn. hipotecznie [...] nie był zabudowany budynkiem, o którym mowa w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Fakt ten potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy kopia fotoplanu wydana przez Archiwum Państwowe W. oraz wydruk z ortofotomapy zniszczonej W. W tej sytuacji Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. S. , wskazując, że Wojewoda [...] nie odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych przez nią w odwołaniu, a mianowicie do faktu, że na przedmiotowym gruncie nie mógł być wzniesiony budynek. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie wskazanym w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i w sposób wynikający z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co skutkuje oddaleniem skargi. Na wstępie celowe będzie wyjaśnienie, że rozpoznanie wniosku o ustanowienie na rzecz wnioskodawców prawa użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu, położonego przy ul. [...] w W., oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] i [...] z obrębu [...] (dawny nr hip.[,...]) nastąpiło na podstawie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej: ustawa o gospodarce nieruchomościami). Przepis ten stwarza możliwość zwrotu nieruchomości, jeżeli poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), wygasły na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm, dalej: ustawa o gospodarce gruntami). W art. 82 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami przewidziano, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Poprzednim właścicielom działek spełniających warunki określone w art. 82 ust. 2 tej ustawy (działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych) lub ich następcom prawnym przysługiwało prawo zgłoszenia w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wniosku o oddanie takiego gruntu w użytkowanie wieczyste. W art. 214 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomości zawarto jednak dwa warunki, których spełnienie jest konieczne dla uwzględnienia wniosku. Pierwszy warunek dotyczy terminu złożenia wniosku o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Wymagane jest wystąpienie z takim wnioskiem do dnia 31 grudnia 1988 r. Drugi warunek odnosi się do stanu nieruchomości. Zwrot nieruchomości może bowiem dotyczyć wyłącznie działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych. Podsumowując rozważania w tej części Sąd wskazuje, że uwzględnienie wniosku o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste wymagało stwierdzenia, że wniosek ten został złożony do dnia 31 grudnia 1988 r., a ponadto, że nieruchomość odpowiadała warunkom wymienionym w art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że A. W. (poprzedniczka prawna skarżącej) złożyła w dniach 6 marca 1986 r. i 3 kwietnia 1986 r. wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Oznacza to, że została spełniona jedna z przesłanek zwrotu nieruchomości. W toku postępowania administracyjnego nie potwierdzono jednak, aby nieruchomość została zabudowana, w szczególności w sposób określony w art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stanowisko w tym zakresie zostało przestawione i szczegółowo omówione zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2010 r. Prezydent W. wyjaśnił, że nieruchomość położona przy ul. [...] nie była zabudowana budynkiem, o którym mowa w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak jest dokumentów dotyczących zabudowy na przedmiotowym gruncie, i również sami uczestnicy postępowania potwierdzili, że na nieruchomości nie znajdował się żaden budynek mieszkalny. Wojewoda [...] również stwierdził, że w sprawie bezsporne jest, iż w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., tj. w dniu 21 listopada 1945 r., nieruchomość położona przy ul. [...] nie była zabudowana budynkiem, o którym mowa w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z powyższego wynika, że nie została spełniona druga konieczna przesłanka zwrotu nieruchomości. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie wskazywała na fakt zabudowania nieruchomości, a wypowiadając się w tym zakresie jednoznacznie wskazywała , iż na nieruchomości nie znajdował się żaden budynek, gdyż na tym terenie nie można było wznosić budowli. Skarga nie zawiera zarzutów dotyczących prawidłowości poczynionych w tym zakresie ustaleń. Brak jest podstaw do podważenia przyjętego stanowiska, gdyż zostało ono oparte na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego materiału dowodowego. Mając na uwadze przedstawione okoliczności i nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy oraz podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło