I SA/Wa 504/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szymdt Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [..] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie ustalenia odpłatności z tytułu przebywania i korzystania ze świadczeń w [...] 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...] ([...]) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę [...] ([...]) złotych. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [..] Prezydent Miasta C., na podstawie art. 106 ust. 1, 3 i 4, art. 18 ust. 1 pkt 5, art. 51 ust. 2 i 4, art. 51 a ust. 1 i 2, art. 51 b ust. 1 i 5 oraz art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zakwalifikował M. O. do przebywania i korzystania ze świadczeń w [...] – w okresie od [...] lutego 2012 r. do [...] grudnia 2012 r. – na zasadach przewidzianych w regulaminie organizacyjnym [...] oraz ustalił odpłatność od [..] lutego 212 r. do [..] grudnia 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie tj. 5 % kwoty dochodu osoby samotnie gospodarującej. Z uzasadnienia decyzji wynika, że M. O. wnioskiem z dnia [..] lutego 2012 r. zwrócił się o umożliwienie korzystania ze świadczeń [...]. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono dochód wnioskodawcy na kwotę [...] zł miesięcznie i wskazano, że dochód przekracza kwotę o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Wobec czego, na podstawie art. 51b ust. 1 tej ustawy, organ ustalił M. O. odpłatność miesięczną za przebywanie i korzystanie ze świadczeń [...] na kwotę [..] zł miesięcznie. Powyższa decyzja została zmieniona, na podstawie art. 106 ust. 1 i 5, decyzją z dnia [...] maja 2012 r., w ten sposób, że organ ustalił odpłatność od [...] kwietnia 2012 r. do [...] grudnia 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, tj. 5 % dochodu osoby samotnie gospodarującej. Następnie decyzją z [...] sierpnia 2012 r. organ zmienił, na podstawie art. 106 ust. 1 i 5 ustawy o pomocy społecznej, decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. w ten sposób, że ustalił nieodpłatne przebywanie i korzystanie ze świadczeń [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta C. ustalił od M. O. odpłatność za pobyt i korzystanie ze świadczeń w [...] od dnia [...] grudnia 2012 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie tj. 5% dochodu osoby samotnie gospodarującej. Decyzją tą zmieniono pkt 2 decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] (ze zmianami) dotyczący ustalenia odpłatności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 51b ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362) odpłatność miesięczną za usługi i świadczenia w ośrodkach [...] ustala się w wysokości 5% kwoty dochodu osoby samotnie gospodarującej lub kwoty dochodu na osobę w rodzinie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochodu na osobę w rodzinie przekracza kwotę 250% odpowiedniego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. W dniu [...] października 2012 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej M. O. celem ustalenia odpłatności za korzystanie z usług w [...]. W trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego stwierdzono, że zainteresowany od [..] września 2012 r. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Dochód jakim dysponuje wynosi [...] zł, a zatem przekracza kwotę 250 % odpowiedniego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Wobec faktu, iż dochód M. O. przekracza kwotę kryterium dochodowego ustalono od dnia [...] grudnia 2012 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. odpłatność za przebywanie i korzystanie ze świadczeń w [...] przez zainteresowanego w wysokości [...] zł. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] listopada 2012 r. wniósł M. O., podnosząc, że jest osobą[...]. Podniósł, ze przy ustalaniu sytuacji materialnej nie wzięto pod uwagę wysokości kosztów związanych z [...]. Wobec czego M. O. wniósł o całkowite zwolnienie go z odpłatności za korzystanie ze świadczeń [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2012 r. Organ wskazał, że aktualna wysokość ustawowego kryterium dochodowego zarówno osoby samotnie gospodarującej jak i osoby w rodzinie została określona w § 1 pkt 1 lit. a) i b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823). Dochód M. O. jako osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł, a 250 % ustawowego kryterium dochodowego wynosi [...] zł - wobec czego 5% miesięcznego dochodu zainteresowanego to kwota [...] zł. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent Miasta C. określając wysokość opłaty za pobyt i korzystanie przez zainteresowanego ze świadczeń w [...] nie naruszył prawa, a ustalona odpłatność nie przekracza średniej miesięcznej dotacji budżetu na jednego uczestnika [...] w 2012 r., tj. [...] zł. Decyzja SKO w C. z dnia [...] stycznia 2013 r. stała się przedmiotem skargi M. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji. Wskazał, że SKO naruszyło zasady zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego zobowiązujące organ do starannego zebrania i zbadania materiału dowodowego w toczącym się postępowaniu. Skarżący zarzucił brak ustalenia kluczowych faktów dla sprawy, a także bezczynność i stronniczość Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W uzasadnieniu skargi M. O. podniósł, że w sprawie należałoby ustalić, ile osób ze [...] jest zwolnionych z odpłatności i na jakiej podstawie. Zdaniem skarżącego w jego przypadku istnieją oczywiste przesłanki przemawiające za zwolnieniem z odpłatności – są to [...]. Skarżący wymaga [...], a w związku z tym ponosi wysokie koszty związane z [...]. Wskazał przy tym, że [...] otrzymuje z samorządu dotację w kwocie [...] zł miesięcznie na każdego podopiecznego. W takiej sytuacji niezasadnym jest pobieranie dodatkowej indywidualnej odpłatności. Pominięto szereg faktów oraz dowodów jasno i jednoznacznie przemawiających za zwolnieniem skarżącego z kwestionowanej odpłatności. Podał, że w ostatnim czasie zmieniła się jego sytuacja materialna i rodzinna, gdyż od początku roku 2013 r.[...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., jak i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Organy trafnie przyjęły, na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, w tym znajdującego się w aktach sprawy wywiadu środowiskowego, jak również oświadczenia wnioskodawcy z dnia [...] listopada 2012 r., że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą. Prawidłowo ustalono dochód uzyskiwany przez skarżącego. W ocenie Sądu, organom nie można zarzucić naruszenia prawa w zakresie zastosowania przepisu art. 51b ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z art. 51b ust. 1 tej ustawy, odpłatność miesięczną za usługi świadczone w[...], ustala się w wysokości 5% kwoty dochodu osoby samotnie gospodarującej lub kwoty dochodu na osobę w rodzinie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę 250% odpowiedniego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2. W odniesieniu do kryterium dochodowego, wskazania wymaga, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012, poz. 823), zaś osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł (art. 8 ust. 1 pkt 2), przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Wskazania wymaga przy tym, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o obciążenia wymienione w punktach od 1-3. Mając na uwadze stan faktyczny sprawy - w tym oświadczenie skarżącego z dnia [...] listopada 2012 r., że [...]., w ocenie Sądu, organom nie można zarzucić naruszenia prawa materialnego. Wobec oświadczenia strony, że [...], organ zasadnie stwierdził zmianę sytuacji dochodowej skarżącego. Skarżący, wedle oświadczenia, już od połowy września 2012 r. prowadził samodzielne gospodarstwo domowe, a uzyskiwany przez niego dochód przekroczył kwotę 250 % kryterium dochodowego. Zatem skoro sytuacja finansowa skarżącego uległa zmianie od [...] września 2012 r., okoliczność ta uprawniała organ do zastosowania art. 106 ust. 5 zdanie pierwsze ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Mając to na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, zasadnie ustalono skarżącemu odpłatność za przebywanie i korzystanie ze świadczeń w [...] na kwotę [...] zł za miesiąc grudzień 2012 r. Organy prawidłowo ustaliły bowiem na gruncie powołanych wyżej przepisów, w tym art. 8 ust. 3 ustawy, że dochód wnioskodawcy jako osoby samotnie gospodarującej przekracza kwotę 250% kryterium dochodowego jak również prawidłowo ustaliły odpłatność w wysokości 5% kwoty dochodu wnioskodawcy wynoszącą [...] zł. Podniesiona natomiast w skardze okoliczność prowadzenia od początku 2013 r. [...] nie ma wpływu na kwestionowane rozstrzygnięcie, które dotyczy sytuacji skarżącego w okresie od [...] grudnia 2012 r. do [...] grudnia 2012 r., który to okres obejmuje decyzja zmieniająca i w którym to miesiącu wnioskodawca prowadził samodzielne gospodarstwo domowe. Postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem przepisu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.), zebrany materiał dowodowy został rozważony przez organ, a jego ocena nie była dowolna (art. 80 k.p.a.). Sąd zauważa natomiast, że uzasadnienie decyzji zarówno organu I jak i II instancji nie powołuje wszystkich faktów, które organ uznał za udowodnione, czy dowodów na których się oparł, jednakże powyższe uchybienie przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. nie ma wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do wskazywanych przez skarżącego podstaw zwolnienia z odpłatności wskazać należy, że kwestia ewentualnego zwolnienia strony z odpłatności za usługi w ośrodku wsparcia stanowi odrębne zagadnienie, które uregulowane jest w przepisie art. 51b ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, przy odpowiednim stosowaniu art. 64 tej ustawy. Zagadnienie to nie było przedmiotem niniejszej sprawy, stąd brak było podstaw do rozważań Sądu w tym zakresie. Jednakże Sąd zauważa, że strona w toku postępowania wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie z kwestionowanej opłaty za okres od [...] grudnia 2012 r. do [...] grudnia 2012 r. i wniosek ten podlega rozpoznaniu przez organ administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 250 powołanej ustawy.