I SA/Wa 505/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-08

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powinno być również przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli sprawa dotyczy oceny legalności decyzji administracyjnej ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w znacznej kwocie?
Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy sprawa dotyczy oceny legalności decyzji administracyjnej ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w znacznej kwocie, nie można uznać, że sytuacja majątkowa strony uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, przy jednoczesnym uwzględnieniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
H. Ż. złożyła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury dotyczącą wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, utrzymując się z emerytury i renty socjalnej syna, ponosząc koszty leków. Sąd ocenił, że mimo trudnej sytuacji materialnej, znaczna kwota odszkodowania ustalona w sprawie nie pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano H. Ż. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. W pozostałym zakresie odmówiono H. Ż. przyznania prawa pomocy (w zakresie ustanowienia adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. Ż. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania postanawia 1. przyznać H. Ż. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. w pozostałym zakresie odmówić H. Ż. przyznania prawa pomocy. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga H. Ż. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] wydaną w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania opisanej w niej nieruchomości. W dniu 30 kwietnia 2009 r. skarżąca nadesłała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, jednakże w skardze zaznaczyła, że wniosek dotyczy również zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca wyjaśniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, który od urodzenia jest inwalidą. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura wypłacana wnioskodawczyni w wysokości [...] zł netto, oraz renta socjalna wypłacana synowi w kwocie [...] zł. H. Ż. wyjaśniła, że z ww. dochodu musi utrzymać siebie i syna oraz wykupić leki w kwocie około [...] zł miesięcznie. Nadmienić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowego są decyzje wydane w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości położonej w K. i ustalenia w związku z tym odszkodowania na rzecz byłych współwłaścicieli w tym m. in. na rzecz skarżącej w wysokości [...] zł, skorygowanego w decyzji II instancji na kwotę [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Minister Infrastruktury wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonych decyzji. Na wstępie stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Oceniając przedstawioną przez H. Ż. sytuację materialną stwierdzić należało, że daje ona podstawy do uwzględnienia zgłoszonego przez nią wniosku jedynie w części. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że ocena zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być dokonana przy uwzględnieniu nie tylko sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, ale również wszelkich dodatkowych okoliczności, które mogłyby mieć lub mają wpływ na sytuację materialną strony. Faktem jest, że dochód skarżącej i jej syna wynosi około [...] zł, nie można pominąć jednak tego, że sprawa w której złożony jest wniosek dotyczy oceny legalności decyzji administracyjnej, którą ustalono na rzecz wnioskodawczyni odszkodowanie za nieruchomość, w wysokości [...] zł. Tym samym nie można uznać, że sytuacja majątkowa nie pozwala H. Ż. na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania i tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tej sytuacji zasadnym jest zwolnienie skarżącej z kosztów sądowych i odmowa przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wspomnieć również trzeba, że na obecnym etapie postępowania rozpoznanie skargi wnioskodawczyni nie jest uzależnione od zachowania przez nią przymusu adwokackiego. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło