I SA/Wa 506/22
WyrokWSA w Warszawie2022-11-22
Skład orzekający: Joanna Skiba, Gabriela Nowak, Iwona Ścieszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu, wydana na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać utrzymana w mocy, jeśli wnioskodawca nie przedstawił dowodów na prawne ustanowienie zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r., a jedynie dowód ustalenia opłat za zarząd?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu. Kluczowe było ustalenie, że wnioskodawca nie wykazał prawnego ustanowienia zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r. Decyzja o ustaleniu opłat za zarząd, choć wymieniona w rozporządzeniu jako jeden z możliwych dowodów, nie jest wystarczająca do stwierdzenia prawnego ustanowienia zarządu, jeśli nie nawiązuje do aktu prawnego, który go ustanowił, a taki akt nie został przedstawiony.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wniosła o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa z dniem 5 grudnia 1990 r. Wojewoda Śląski oraz Minister Rozwoju i Technologii odmówili stwierdzenia tego prawa, uznając, że spółka nie wykazała, iż grunt pozostawał w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie jej poprzednika prawnego. Spółka powoływała się m.in. na decyzję o ustaleniu opłat rocznych za zarząd/użytkowanie z 1986 r. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), sędzia WSA Gabriela Nowak, asesor WSA Iwona Ścieszka, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzje Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 grudnia 2021 r. nr DO-II.7610.289.2021.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Minister Rozwoju i Technologii (dalej również jako: "Minister") decyzją z 8 grudnia 2021 r. nr DO-II.7610.289.2021.KC utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego (dalej również jako: "Wojewoda") z 4 sierpnia 2021 r., nr NW/IV/7200/115/08, odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. S.A. w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w [...], obręb [...], oznaczonego jako działki: nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...], powstała z podziału działki nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...], powstała z podziału działki nr [...])
Decyzja Ministra wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewoda, działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) dalej: "ugn", decyzją z 4 sierpnia 2021 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w [...], obręb [...], obejmującego działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Przyczyną wydania negatywnej decyzji było stwierdzenie, że inicjująca postępowanie spółka P. nie wykazała przysługującego jej (ani poprzednikowi prawnemu przedsiębiorstwu państwowemu P.), w kluczowej dla uwłaszczenia dacie, prawa zarządu do gruntu ww. nieruchomości.
Od decyzji tej spółka P. wniosła odwołanie, po rozpoznaniu którego Minister decyzją z 8 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Przytaczając treść art. 200 ugn podał, że decyzja uwłaszczeniowa ma charakter deklaratoryjny i odnosi się do stanu istniejącego na nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. Stwierdził ponadto, że Wojewoda prawidłowo ustalił, iż z treści wskazanych uprzednio ksiąg wieczystych wynika, że w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz obecnie właścicielem przedmiotowych nieruchomości jest Skarb Państwa. Wobec tego 5 grudnia 1990 r. działki stanowiły własności Skarbu Państwa, a tym samym w stosunku do przedmiotowych nieruchomości została spełniona przesłanka własności państwowej.
Kwestią sporną jest natomiast, czy przedmiotowy grunt znajdował się 5 grudnia 1990 r. w zarządzie P. w [...].
Minister wyjaśnił, że zarząd, to prawna forma władania nieruchomością. Obowiązująca 5 grudnia 1990 r. ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Zgodnie z art 38 ust. 2 tej ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto organ przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych zaznaczył, że zarząd jest prawną forma władania nieruchomością i jego istnienia nie można domniemywać.
Organ odwoławczy podniósł, że zarząd nieruchomości był ustanawiany nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia, a stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (DZ.U. z 1998 r. Nr 23 poz. 120 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie".
Minister stwierdził, że do wniosku uwłaszczeniowego z 6 maja 2008 r. spółka P. załączyła m.in. decyzję Urzędu Miejskiego [...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] listopada 1986 r., nr [...], o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd/użytkowanie. Organ odwoławczy podniósł przy tym, że pismem z 3 czerwca 2008 r. Wojewoda wystąpił do Prezydenta Miasta [...] - wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej - o wyrażenie swojego stanowiska i ustalenie m.in. czy grunt objęty ww. wnioskiem o uwłaszczenie był w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie P., a także czy w tej dacie były naliczane opłaty z tytułu prawa zarządu do gruntu objętego wnioskiem uwłaszczeniowym i czy opłaty były aktualizowane. Równocześnie zwrócił się o wskazanie, czy dane dotyczące działek będących przedmiotem uwłaszczenia wynikające z przedłożonej dokumentacji geodezyjnej są zgodne z zapisami prowadzonymi w ewidencji gruntów oraz faktycznie istniejącym stanem wnioskowanej do uwłaszczenia nieruchomości, a także czy uwłaszczenie nie narusza prawa osób trzecich. W odpowiedzi, pismem z 14 kwietnia 2009 r., Prezydent poinformował, że przedmiotowa nieruchomość, oprócz działki nr [...], pozostawała w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie P. na podstawie decyzji o naliczaniu opłat nr [...] z dnia [...] listopada 1986 r. Natomiast odnośnie działki nr [...] pozostawała ona w części w zarządzie P. a w części była zajęta pod drogi publiczne ul. [...]i ul. [...].
Minister zaznaczył także, iż pismem z 4 kwietnia 2018 r. Wojewoda wystąpił do Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej o udzielenie informacji, czy decyzja Urzędu Miejskiego w [...] z [...] listopada 1986 r., nr [...], w sprawie ustalenia opłat rocznych z tytułu zarządu użytkowania gruntu została poprzedzona przekazaniem przedmiotowego gruntu P. w użytkowanie lub zarząd w formie prawem przewidzianej na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.
W odpowiedzi na powyższe zapytanie Prezydent, w piśmie z 25 kwietnia 2018 r., poinformował, że nie posiada dokumentów pozwalających stwierdzić na jakiej podstawie przedmiotowa nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie, poprzedzających wydanie decyzji o naliczeniu opłat za grunt z [...] listopada 1986 r. nr [...].
Minister podkreślił, że w konsekwencji opisanego stanu sprawy żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdził istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przysługującego P. w [...] do wnioskowanych nieruchomości.
Zdaniem Ministra decyzja Urzędu Miejskiego w [...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] listopada 1986 r., nr [...], o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd/użytkowanie, nie może bowiem zostać uznana za dowód jednoznacznie przesądzający o istnieniu po stronie P. prawa zarządu do opisanych działek. Wprawdzie określona w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia decyzja ustalająca opłatę za zarząd może stanowić dowód na jego istnienie, jednakże tego rodzaju rozstrzygnięcie (mające charakter faktyczny) nie jest wystarczającym dowodem jego ustanowienia w sensie prawnym, skoro ten mógł powstać jedynie zgodnie z przywołanymi art. 38 ust 2 oraz art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. W opinii organu odwoławczego decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. W ocenie Ministra przedłożone natomiast do akt sprawy dokumenty nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przedmiotowych działek przez P. a wnioskodawczyni nie przedstawiła innych dowodów potwierdzających zarząd spornym gruntem.
Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka P. S.A. w [...] zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7 oraz art. 8 kpa, poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
b) art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ab initio kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 ugn. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez nieuwzględnienie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego P., co winno doprowadzić do przyjęcia, że P. nabyły z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody oraz o rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej.
Odpowiadając na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.,) dalej jako: ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa.
Stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji przepis art. 200 ugn odwołuje się do art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), który w ustępie 1 stanowił, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem ich użytkowania wieczystego. Reguluje on zatem tryb potwierdzania następującej z mocy prawa konwersji przynależnego państwowej osobie prawnej w ww. dacie prawa zarządu nieruchomością w prawo użytkowania wieczystego. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 z późn. zm.) wskazano jaki dokumentami można wykazywać prawo zarządu. Takimi dokumentami są: decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd; decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie jeśli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu; umowa zawarta w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa; odpis księgi wieczystej stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; uchwała, zarządzenie lub decyzja wydana w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości; protokół przekazania nieruchomości sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; umowa o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości sporządzonych przed dniem (...) października 1961 r. między organizacjami społecznozawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.
Zasadniczą kwestią dla podjęcia na tej podstawie decyzji było ustalenie, czy podmiot ubiegający się o uwłaszczenie (w tym przypadku przedsiębiorstwo państwowe P.) na dzień 5 grudnia 1990 r. legitymował się prawem zarządu przedmiotowym gruntem. Zarząd zaś (obecnie trwały zarząd) był prawną formy władania, która uprawniała określony podmiot do władania nieruchomością. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo, a następnie spółkę z nieruchomości tego prawa zatem nie kreuje. Decydujące znaczenie mają bowiem na dzień wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 29 września 1990 r. - tj. 5 grudnia 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych. Obowiązująca natomiast wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Tak więc stosownie do art. 38 ust. 2 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) bądź umowa o nabyciu nieruchomości.
W konsekwencji istnienia powyższego prawa, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych (którego przykłady przywołano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), nie można domniemywać. Tego rodzaju dokumentami kreującymi prawo zarządu skarżąca spółka (a uprzednio przedsiębiorstwo) się nie legitymuje. Powoływana natomiast przez P. jako dowód na istnienie wspomnianego prawa zarządu decyzja Urzędu Miejskiego w [...] Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z 3 listopada 1986 r., nr [...], ustalająca na rzecz [...] w [...] opłaty roczne za grunty o łącznej pow. [...] m2, położone w [...] w żaden sposób nie nawiązuje do aktu (decyzji) kreującego prawo zarządu. Sam zaś fakt posłużenia się w jej redakcji sformułowaniem wskazującym, że opłata ustalana jest z tytułu sprawowania nad tym gruntem "zarządu", nie jest wystarczające do uznania, że istotnie tego rodzaju prawo przedsiębiorstwu przynależało.
Niewątpliwie decyzja określona w § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia z 10 lutego 1998 r. stanowi dowód na istnienie po stronie przedsiębiorstwa prawa zarządu. Jednakże w orzecznictwie sądowo administracyjnym wskazuje się, że tego rodzaju rozstrzygnięcie (mające charakter faktyczny) nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie zgodnie z przywołanymi już wcześniej art. 38 ust. 2 oraz art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Oznacza to, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu.
W konsekwencji powyższego, w myśl utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, ukształtowanego pod wpływem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 listopada 1999 r., sygn. akt U 6/99 (OTK 1999/7/159), decyzja taka jest dokumentem niewystarczającym dla stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Jak wyjaśniał już Trybunał, a w ślad za nim sądy administracyjne, decyzja o naliczeniu opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu (użytkowania) jedynie wyjątkowo, gdy była ona wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałaby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 206 ugn, a tym samym z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Rozważania zawarte w powyższym wyroku dotyczą co prawda stwierdzenia prawa użytkowania nieruchomości na rzecz spółdzielni i § 6 ww. rozporządzenia, ale pozostają aktualne także w odniesieniu do warunków stwierdzania prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 570/07, wyrok NSA z 27 maja 2022 r. sygn. I OSK 1170/21 publik CBOSA). Zdaniem Sądu słusznie zatem organy nie uznały powołanej decyzji z 1986 r. za dokument przesądzający o istnieniu prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. W tym stanie rzeczy zarzut arbitralności takiej oceny, a przez to naruszenia art. 80 kpa uznać należy za chybiony.
Prowadzone natomiast przez organ wojewódzki poszukiwania stosownych dokumentów okazały się bezskuteczne, a skarżąca spółka nie przedłożyła innych niż ww. decyzja z 1986 r. dokumentów świadczących o przekazaniu spornego gruntu w zarząd w formie prawem przewidzianej na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia - w szczególności nie wykazała, czy decyzja ta była poprzedzona przekazaniem gruntu w użytkowanie lub zarząd. Skoro zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wykazał, aby przedsiębiorstwo (poprzednik prawny skarżącej spółki) dysponowało indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo - odbiorczego, który ustanowiłby na jego rzecz zarząd bądź użytkowanie i na taki akt nie powołuje się także skarżąca spółka, to odmowa potwierdzenia uwłaszczenia P. na tej nieruchomości odpowiada prawu.
Wbrew zarzutom skargi stan faktyczny sprawy, w kluczowych z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia kwestiach, został ustalony w sposób prawidłowy. Przy czym dowody na podstawie których był on ustalony zostały przez organy ocenione w sposób niewykraczający poza granice wyznaczone treścią art. 80 kpa. Stąd także zarzut naruszenia tego przepisu oraz przepisów art. 7, 8, 75 i 77 § 1 kpa jest niezasadny. Skarżąca poza polemiką ze stanowiskiem organu nie wskazała żadnych innych dowodów, których ewentualne przeprowadzanie prowadziłoby lub mogło prowadzić do odmiennych konkluzji, niż poczynione przez organ. Również zatem chybiony jest zarzut naruszenia art. 75 § 1 kpa. Organ wojewódzki podejmował bowiem działania w celu odszukania dokumentów mogących potwierdzać okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (o czym świadczy m.in. wystąpienie Wojewody z 3 czerwca 2008 r., 23 lutego 2011 r. i 4 kwietnia 2018 r.) i dokumentów takich nie uzyskał – wobec tego nie można mu skutecznie postawić zarzutu niepodejmowania z urzędu lub na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też zaniechania wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zważyć również należy, że ciężar dowodu w zakresie wykazania zaistnienia materialnoprawnych przesłanek z art. 200 ust. 1 u.g.n. spoczywał także na inicjatorze postępowania - skarżącej spółce. To spółka, jako następca prawny przedsiębiorstwa państwowego P., powinna mieć najpełniejszą wiedzę o nieruchomościach będących w zarządzie tego przedsiębiorstwa na datę istotną w sprawie, a przez to realną możliwość wykazania, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała 5 grudnia 1990 r. w zarządzie P.. Wprawdzie organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie jego oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów, to jednakże nie oznacza, że spółka, miała w tym postępowaniu pozostawać bierna. Z przepisów kpa normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wywodzić, że organy zobowiązane są w nieskończoność do poszukiwania dowodów służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy strona ich nie przedstawia. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyrok NSA z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 3719/17).
Skoro zatem w toku postępowania wyjaśniającego nie pozyskano dowodu potwierdzającego sprawowanie przez przedsiębiorstwo państwowe P. w dniu 5 grudnia 1990 r. prawnie ustanowionego zarządu opisanych na wstępie działek, położonych w [...], uzasadnione jest wnioskowanie, że władanie nimi przez ten podmiot miało jedynie charakter faktyczny. To z kolei wykluczało możliwość potwierdzenia na jego rzecz konwersji z mocy art. 200 u.g.n. owego władania w prawo użytkowania wieczystego. Orzekając zatem o odmowie uwłaszczenia na tej podstawie P. na przedmiotowej nieruchomości organy orzekające w sprawie nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów, w tym przepisu art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło