I SA/Wa 507/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi D. D.S.K. sp.j. z/s w [...], J.C., M. J., P.C. i W. C. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 446/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje na rzecz skarżących D.D. S. K. sp.j. z/s w [...], J. C., M. J., P. C. i W.C. od Prezydenta [...] sumy pieniężne w kwotach po 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz D.D. S. K. sp.j. z/s w [...], J. C., M. J., P.C. i W. C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P.C., M. J., W. C., J.C. i D. z siedzibą w G. pismem z 27 lutego 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 446/13. Powyższym wyrokiem Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku Z.W., Z. C. i A. W. z 3 grudnia 1990 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ul. [...], ozn. nr hip. [...], działka [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 2 kwietnia 2014 r. W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku i wniesioną w tym przedmiocie skargą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 marca 2015 r. I SA/Wa 65/15 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych. Wobec dalszego niepodejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, P.C., M. J., W. C., J. C. i D.sp. j. z siedzibą w [...] pismem z 15 lutego 2017 r. ponownie wezwali Prezydenta [...] do wykonanie prawomocnego wyroku z 15 stycznia 2014 r., a następnie wnieśli przywołaną na wstępie skargę, żądając wymierzenia organowi grzywny w symbolicznej kwocie [...] złotych, stwierdzenia rażącej przewlekłości postępowania oraz przyznania od organu na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości adekwatnej do wartości działki i okresu zwłoki w załatwieniu sprawy. A nadto o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi wskazywali na dwudziestodwukrotne przekroczenie terminu wyznaczonego wyrokiem w jakim sprawa winna być załatwiona, w związku z czym uważali, że przyznana suma pieniężna powinna choćby częściowo zrekompensuje tę zwłokę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw odszkodowawczych, są spowodowane m.in. bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w tego typu sprawach, których waga i złożony charakter, a także stopień skomplikowania stanów faktycznych, powinny być w toku postępowań dokładnie ustalone. Podnosił nadto argument, że o kolejności rozpoznawania spraw nie może decydować wyłącznie aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg, tym bardziej że wniosek skarżących jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 15 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 446/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te zaś wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu 2 kwietnia 2014 r. Od tej daty zatem, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 2 czerwca 2014 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny (vide wyrok z 3 marca 2015 r. I SA/Wa 65/15), organ ów zawisłej przed nim sprawy nie rozstrzygnął. Nie podjął także aktu procesowego wstrzymującego bieg określonych w k.p.a. terminów załatwienia sprawy. Oznacza to, że od przeszło czterech lat pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Taką jej ocenę uzasadnia fakt, że z przekazanych akt administracyjnych nie wynika by w okresie tym podejmowała jakiekolwiek czynności ukierunkowane na merytoryczne załatwienie sprawy, ograniczając się jedynie do przyjmowania dokumentów przedkładanych strony. Powoływanie się zaś w tych okolicznościach na skomplikowany charakter spraw o odszkodowania za grunty warszawskie, czy też dużą ilość korespondencji z nimi związanej wpływającej do organu, oceniać należy li tylko jako próbę uchylenia się przez Prezydenta [...] od zarzutu rażącego naruszenia prawa przy procedowaniu sprawy. Nie sposób również zaakceptować stwierdzenia o "relatywnie nowym wniosku" wszczynającym postępowanie, w sytuacji gdy ten złożony został 28 lat temu. Powyższe czyni zatem uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny, której wysokość uwzględnia zarówno okres zwłoki jak i wymiar uprzednio z tego tytułu nałożonej sankcji. Zasadne jest także uwzględnienie żądania przyznania skarżącym sumy pieniężnej, aczkolwiek w innej od oczekiwanych przez nich wysokości. Ci bowiem żądali przyznania jej na poziomie adekwatnym m.in. do wartości nieruchomości, za którą dochodzą odszkodowania. Tymczasem ten środek prawny nie ma charakteru stricte odszkodowawczego, ale stanowi swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Stąd wiązanie go z wartością utraconej nieruchomości nie znajduje uzasadnienia w treści normatywnej art. 156 § 7 p.p.s.a. Mając zatem na uwadze ową kompensacyjną, a nie odszkodowawczą, funkcję tego środka prawnego, Sąd uznał za wystarczający jego wymiar w kwotach po [...] złotych na rzecz każdego ze skarżących. Suma wynikających z tego tytułu obciążeń finansowych organu (5000 zł), w połączeniu z ustaloną wyrokiem grzywną (4000 zł) jest przy tym na tyle dotkliwa, że powinna wypełnić także funkcję dyscyplinującą, a przez to doprowadzić do zakończenia przez Prezydenta [...] zawisłego przed nim postępowania, bez konieczności występowania przez strony ubiegające się o odszkodowania z kolejną (tym razem trzecią) przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art.202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).