I SA/Wa 508/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Leszek Kobylski WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz A. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na postanowienie z [...] stycznia 2021 r., nr [...], wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium, organ odwoławczy, organ II instancji), które na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) stwierdziło uchybienie przez A.G. (dalej: skarżąca, strona) terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] (dalej: Prezydent, organ I instancji) z [...] listopada 2020 r., nr [...]. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postępowanie w sprawie podziału nieruchomości, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], położonej w [...], Dzielnicy [...], przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], zostało zainicjowane pismem z [...] stycznia 2020 r. przez Burmistrza Dzielnicy [...] w celu wydzielenia obszaru przewidzianego pod inwestycję celu publicznego, tj. "[...] ". Skarżąca w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości podlegającej podziałowi jest wpisana jako właściciel. Prezydent postanowieniem z [...] listopada 2020 r., nr [...], pozytywnie zaopiniował podział przedmiotowej nieruchomości, przedstawiony na wstępnym projekcie podziału, stanowiącym załącznik do niniejszego postanowienia, jako zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w rejonie ul. [...]. Postanowienie organu I instancji zostało odebrane przez stronę [...] listopada 2020 r., natomiast [...] grudnia 2020 r. skarżąca złożyła na nie zażalenie. Kolegium w uzasadnieniu swojego postanowienia wskazało, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania bądź zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania (zażalenia), czego następstwem jest ostateczność decyzji (postanowienia). Podkreślono, że organ odwoławczy jest obowiązany - w pierwszej kolejności w postępowaniu wstępnym - zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Pouczenie o tej treści zostało zamieszczone w postanowieniu organu I instancji z [...] listopada 2020 r. Konsekwencją powyższego jest to, że w przypadku wniesienia zażalenia po ustawowo określonym 7 - dniowym terminie organ rozpatrujący zażalenie obowiązany jest stwierdzić w formie postanowienia wydanego w trybie art. 134 k.p.a. uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Mając powyższe na względzie Kolegium wskazało, że postanowienie z [...] listopada 2020 r. zostało prawidłowo doręczone skarżącej [...] listopada 2020 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie jego odbioru. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem z dniem [...] grudnia 2020 r. Natomiast skarżąca zażalenie nadała na poczcie [...] grudnia 2020 r., a więc 1 dzień po upływie terminu. Dlatego stwierdzono, że zażalenie strony zostało wniesione z uchybieniem terminu. Poza tym do zażalenia nie dołączono prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Kolegium wniosła skarżąca, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa formalnego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a zwłaszcza art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a., tj. zasady obiektywizmu, zasady zaufania do władzy publicznej i zasady informowania stron postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała na okoliczności związane z trudnym czasem pandemicznym i chorobą w rodzinie, które miały wpływ na jej pomyłkę w obliczeniach terminu do wniesienia zażalenia. Wskazując na powyższe uchybienia procesowe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również postanowienia kończące postępowanie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów ( art. 120 p.p.s.a.). Stan faktyczny przedmiotowej sprawy jest bezsporny. Postanowienie organu I instancji wydane [...] listopada 2020 r. zostało skarżącej doręczone [...] listopada 2020 r. Zażalenie natomiast zostało złożone [...] grudnia 2020r. (data stempla pocztowego). Porównując te daty organ II instancji stwierdził, że uchybiono przewidzianemu w art. 141 § 2 k.p.a. 7 dniowemu terminowi do wniesienia zażalenia, który upływał [...] grudnia 2021 r. Kierując się treścią art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W ocenie Sądu Kolegium, wydając zaskarżone postanowienie, nie uwzględniło okoliczności prawnej, że na mocy ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2255, dalej: ustawa zmieniająca), zmieniającej po raz kolejny ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, dalej: ustawa COVID-19), do ustawy tej dodano art. 15zzzzzn2, w myśl którego w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego wskazanych terminów, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1); w zawiadomieniu takim organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2), a ponadto w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu wnosi się w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Cytowana wyżej regulacja wymaga zatem od organu poinformowania skarżącej o treści ww. przepisu, w tym o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz rozpatrzenia wniosku, złożonego w terminie 30 dni od daty takiego zawiadomienia. Z brzmienia ww. przepisów wynika bowiem, że szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie COVID-19 jest dodatkową ochroną prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii. Organ odwoławczy nie wystosował do strony powyższego zawiadomienia, pomimo iż orzekał już pod rządami przepisów zmienionej ustawy COVID-19, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca mogłaby bowiem skorzystać z prawa do złożenia takiego wniosku, zwłaszcza że w uzasadnieniu złożonej do Sądu skargi podnosiła okoliczności, które w jej ocenie świadczą o braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia zażalenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie przez organ odwoławczy art. 6 k.p.a., art. 134 k.p.a. w związku z art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19 w brzmieniu obowiązującym od 16 grudnia 2020 r. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 210 § 2 p.p.s.a. Wskazania dla organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy wynikają z powyższych uwag Sądu.