I SA/Wa 51/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w okresie od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. na syna T. M. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że prawo do zasiłku rodzinnego nie przysługuje na podstawie art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jeżeli m.in. osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że rodzice lub jedno z rodziców nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka. Treść przepisu art. 7 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie wskazuje, że ustawodawca w stosunku do osób samotnie wychowujących dziecko prawo do zasiłku rodzinnego, a tym samym do dodatków do zasiłku rodzinnego, uzależnił od posiadania zasądzonego świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka od drugiego z rodzica. Z akt wynika, że T. M. jest obecnie wychowywany przez ojca J. M., jest u niego zameldowany. Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] października 2004 r. sygn. akt [...] małżeństwo J. M. i E. M. zostało rozwiązane przez rozwód, wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi E. i T. sąd powierzył matce. Natomiast wyrokiem Sądu Rejonowego w G. uchylony został obowiązek alimentacyjny J. M. wobec małoletniego T. M. z dniem 1 lutego 2006 r. W skardze na powyższą decyzję J. M wskazał, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, gdyż ubiegającemu się o zasiłek rodzinny na dziecko w myśl przepisów prawa i ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest potrzebny wyrok sądu stwierdzający, że wykonywania władzy rodzicielskiej spoczywa na ojcu. On wychowuje syna T., zaś żona córkę E. i w związku z takim podziałem nie zachodzi potrzeba uzyskania od któregokolwiek z rodziców wyroku zasądzającego alimenty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając skargę pod tym kątem, sąd uznał, że organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, a także prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Materialną podstawą prawną przyznawania świadczeń rodzinnych stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), określająca warunki nabywania prawa do tych świadczeń oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje, w zależności od okoliczności faktycznych, rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka albo osobie uczącej się. Warunkiem koniecznym przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków, określonych w art. 8 ustawy, jest spełnienie kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy, przy czym przysługuje on jedynie w przypadkach określonych w art. 6 ust. 1 i 1a ustawy ( tj. do ukończenia przez dziecko: 18 roku życia lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Zasiłek rodzinny przysługuje również osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia). Jednocześnie też przepis art. 7 ustawy określa sytuacje, w których pomimo spełnienia kryterium dochodowego oraz spełnienia warunku z art. 6 ust. 1 lub 1a, świadczenia rodzinne nie przysługują. Stanowi on swoistego rodzaju katalog przesłanek, których zaistnienie - bez względu na inne okoliczności - wyłącza prawo do zasiłku rodzinnego, a co za tym idzie również do przysługujących do niego dodatków. Stosownie do regulacji art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych dostrzec zatem trzeba, iż w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko, (za którą na mocy art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych bezsprzecznie uznać należało skarżącego), w myśl art. 7 pkt 5 zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że: rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, bądź też sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka. W niniejszej sprawie J. M. nie przedstawił, pomimo wezwania go przez organ, wyroku zasądzającego alimenty na rzecz syna T. M. od jego matki, co oznacza, że nie został spełniony żaden z warunków określonych art. 7 pkt 5 lit, a, b, c, d ustawy. W tym miejscu należy zauważyć, że decyzja w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych nie jest decyzją uznaniową. Podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ obowiązany jest dokonać ustaleń, a następnie wydać decyzję, uwzględniając wskazane w ustawie okoliczności. Brak zatem, w tym względzie jakiejkolwiek swobody organu co do uznania, iż pomimo niespełnienia ustawowych przesłanek, świadczenie można przyznać również z uwagi na zaistniałą trudną sytuację finansową, społeczną, czy też np. prawną strony. Zasiłki rodzinne są bowiem formą pomocy państwa dla rodzin i mogą być przyznane dopiero wtedy, gdy rodzice nie mogą sami zaspokoić potrzeb bytowych swoich dzieci . Wobec przedstawionych rozważań, uznając zarzuty skargi za bezzasadne Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa i zasługuje na akceptację. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.