I SA/Wa 511/18
WyrokWSA w Warszawie2018-06-08
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Joanna Skiba, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia na podstawie posiadanych danych z ewidencji, czy też może odmówić jego wydania, powołując się na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wykraczającego poza ramy postępowania o wydanie zaświadczenia?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest uproszczone i odformalizowane. Organ administracji publicznej, dysponując danymi w prowadzonych ewidencjach, rejestrach lub innych posiadanych dokumentach, jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty lub stan prawny wynikający z tych danych, jeśli wnioskodawca wykaże interes prawny. Odmowa wydania zaświadczenia jest nieuprawniona, gdy organ posiada dane umożliwiające jego wydanie, a przeprowadzenie rozbudowanego postępowania wyjaśniającego wykracza poza ramy postępowania o wydanie zaświadczenia.Stan faktyczny
A.S. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego wpisu w ewidencji nieruchomości komunalnych dla konkretnej nieruchomości lub o potwierdzenie braku takich danych. Burmistrz odmówił wydania zaświadczenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wykraczającego poza ramy postępowania o wydanie zaświadczenia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błąd w ocenie prawnej organów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A.S. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [,,,], po rozpatrzeniu zażalenia A. S. na postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 29 lipca 2014 r. A. S. wystąpiła do Burmistrza [...] o wydanie zaświadczenia w postaci kompletnej zawartości wpisu zawartego w ewidencji nieruchomości komunalnych dla nieruchomości znajdującej przy ul. [...] w [...] ( działka nr [...]. Obręb [...]) i lub jej części. W przypadku gdyby w ewidencji brak było jakichkolwiek danych dotyczących ww. nieruchomości, wniosła o potwierdzenie tego faktu w formie zaświadczenia.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], Burmistrz [...] odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy ww. postanowienie z dnia [...] sierpnia 2014 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że A. S., będąc właścicielką (współwłaścicielką) nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] ma interes prawny w domaganiu się wydania zaświadczeń dotyczących stanu prawnego nieruchomość. W ostateczności jednak Burmistrz [...] zasadnie odmówił wydania zaświadczenia, a jedynie nieprawidłowo uzasadnił tę odmowę. Zdaniem organu odwoławczego, przy tak sformułowanym żądaniu skarżącej, wydanie zaświadczenia wymagało przeprowadzenia uprzedniego postępowania wyjaśniającego wykraczającego poza ramy postępowania uproszczonego jakim jest postępowanie o wydanie zaświadczenia.
Z uwagi na powyższe organ odwoławczy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. S. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi zarzuciła Kolegium przyjęcie błędnego stanowiska, że wydanie zaświadczenia wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało stanowisko zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej zwana "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Sprawa ze skargi skarżącej została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym m.in. wówczas, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści, to jest zaświadczenia w postaci kompletnej zawartości wpisu zawartego w ewidencji nieruchomości komunalnych prowadzonej przez Gminę [...] nieruchomości znajdującej się przy ul [...] w [...] ( działka nr [...], obr.[...]) i lub jej części. W przypadku, gdyby brak było jakichkolwiek danych dotyczących ww. nieruchomości wnioskująca wnosiła o potwierdzenie tego faktu również w formie zaświadczenia.
Należy wskazać, że postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń regulują przepisy działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie to stanowi rodzaj szczególnego, bo uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym.
Przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Wydawanie zaświadczeń" mają zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, gdy do organu administracji publicznej wpłynie wniosek o urzędowe potwierdzenie określonego stanu faktycznego lub prawnego, przy czym potwierdzenie to jest wymagane przepisem prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.) lub żądanie jest uzasadnione interesem prawnym wnioskodawcy (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Jest to bowiem postępowanie o bardzo szerokim zakresie podmiotowym. Obowiązuje ono wszystkie organy administracji publicznej i dostępne jest wszystkim osobom, które muszą uzyskać urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub prawa (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006, s. 815).
W sytuacji kiedy określony podmiot ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego, organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym (a wiec ograniczonym) zakresie postępowanie wyjaśniające. Prowadzenie takiego postępowania wyjaśniającego indywidualny stan prawny opierać się może jedynie na danych zawartych w posiadanej przez organ dokumentacji. Postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania zaświadczenia nie zmierza bowiem do rozpatrzenia sprawy administracyjnej, ale co najwyżej do odnalezienia danych w celu potwierdzenia istniejącego obecnie lub w przeszłości stanu. Postępowanie wyjaśniające odnosi się do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, oraz oceny, czy odnoszą się one do osoby wnioskodawcy, faktów bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencje lub rejestry mogą zawierać żądane dane oraz ich ewentualnych dysponentów. (tak w wyroku WSA w Krakowie z dnia 06.07.2016r., sygn. III SA/Kr 305/16, publ. LEX nr 2105645).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać zatem należy, że organ pierwszej instancji wskazał, iż skarżąca nie wykazała interesu prawnego do urzędowego potwierdzenia określonych faktów. Natomiast organ II instancji wskazał, że stanowisko organu I instancji jest błędne, gdyż jest właścicielką nieruchomości położonej przy ul [...] w [...], ma zatem interes prawny do wydania zaświadczenia. Organ odwoławczy podkreślił jednak, że odmowa wydania zaświadczenia żądanej treści jest zasadna, gdyż wydanie zaświadczenia wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały jednak nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 518, dalej u.g.n.), gospodarowanie nieruchomościami gminnymi należy do wójta, burmistrza, prezydenta miasta i polega na wykonywaniu m. in. czynności, o których mowa w art. 23 ust. 1. Przepis art. 23 ust. 1 wymienia cały szereg czynności związanych z gospodarowaniem nieruchomościami, w tym w pkt 1 mówi o obowiązku ewidencjonowania nieruchomości zgodnie z katastrem nieruchomości. Jak już wyżej podkreślono, postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma charakter bardzo uproszczony. Obowiązkiem organu, do którego skierowano stosowne żądanie jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, ewentualnie przeprowadzenie szczątkowego postępowania wyjaśniającego. Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Jest zatem wyłącznie oświadczeniem wiedzy, przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie lub organy przekazujące mu informacje. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego poświadczenia żąda wnioskodawca. W przedmiotowej sprawie kompetencja Burmistrza do załatwienia wniosku strony o wydanie zaświadczenia nie była kwestionowana nawet przez ten organ, a – zdaniem sądu - załatwienie sprawy nie wymagało przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego. Skarżąca wystąpiła z konkretnym wnioskiem – wniosła o wydanie zaświadczenia o danych zawartych w ewidencji nieruchomości komunalnych prowadzonej przez Gminę [...] dotyczącej nieruchomości znajdującej się przy ul [...] w [...] ( działka nr [...], obr.[...]) ewentualnie zaświadczenia o braku takich danych w ww. ewidencji. W takiej sytuacji zadaniem organu wydającego zaświadczenie na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. jest potwierdzenie danych wynikających z dokumentów, w tym przypadku z danych z ewidencji nieruchomości, bez ich przetwarzania oraz prowadzenia rozbudowanego postępowania wyjaśniającego.
Tym samym w rozpoznawanej sprawie organ powinien wydać zaświadczenie w postaci kompletnej zawartości wpisu zawartego w ewidencji nieruchomości komunalnych prowadzonej przez Gminę [...] nieruchomości znajdującej się przy ul [...] w [...] ( działka nr [...], obr. [...]) i lub jej części lub ewentualnie braku takich zapisów w ewidencji.
Odmowa wydania zaświadczenia nie była zatem uprawniona, skoro organ dysponował ewidencją uprawniającą do jego wydania, a skarżąca wykazała się interesem prawnym do jego uzyskania. W konsekwencji stwierdzić należy, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 218 § 1 i § 2 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To z kolei spowodowało uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na mocy art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło