I SA/Wa 513/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-13

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Sobielarska, Bogdan Wolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może rozpoznać wniosek o doprowadzenie posesji do stanu z 1997 r. oraz wycenę strat związanych z dewastacją zabytkowej posesji, czy też właściwym organem jest sąd powszechny?
Ratio decidendi
Wniosek zawierający roszczenie negatoryjne wynikające z art. 222 Kodeksu cywilnego podlega rozpoznaniu przez sądy powszechne, a nie przez organy administracji publicznej. Organ administracji publicznej, do którego wniesiono takie podanie, powinien je zwrócić wnoszącemu z pouczeniem o właściwości sądu powszechnego zgodnie z art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
E. P. złożył do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosek o doprowadzenie posesji do stanu z 1997 r. oraz o wycenę strat związanych z dewastacją zabytkowej posesji. Minister zwrócił podanie, wskazując, że żądanie to nie może być rozpoznane przez organ administracji, lecz przez sąd powszechny. E. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który został oddalony. Następnie E. P. wytoczył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] stycznia nr [...] po rozpatrzeniu wniosku E. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]] zwracającym podanie "o doprowadzenie posesji w D. i na koszt winnych (...) do stanu z 1997 r., oraz rzetelnej, z urzędu wyceny moich strat związanych z dewastacją i degradacją zabytkowej posesji" utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. zwrócił E. P. podanie z dnia 13 kwietnia 2008 r. "o doprowadzenie posesji w D. i na koszt winnych (...) do stanu z 1997 r., oraz rzetelnej, z urzędu, wyceny moich strat związanych z dewastacją i degradacją zabytkowej posesji". W uzasadnieniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że zgłoszone żądanie nie może zostać rozpoznane przez żaden organ administracji w drodze decyzji administracyjnej. Żądanie takie może być rozpoznane wyłącznie jako sprawa cywilna przez sąd powszechny". Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, dochowując ustawowego terminu, złożył E. P. wskazując, iż "nie postrzega (...) racjonalnej motywacji wnoszenia zgodnie z sugestią MKiDN sprawy do sądu z powództwa cywilnego oraz dochodzenia swoich słusznych roszczeń". W wyniku ponownej analizy akt sprawy organ podniósł, że podanie wniesione do organu niewłaściwego, gdy organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, a także podanie którego treść wskazuje na właściwość sądu powszechnego, organ, do którego takie podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu (art. 66 § 3 kpa). Zgodnie z art. 89 pkt. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, minister właściwy do spraw kultury i dziedzictwa narodowego jest organem ochrony zabytków, w imieniu którego zadania i kompetencje w tym zakresie, wykonuje Generalny Konserwator Zabytków. Na podstawie art. 90 ust.2 ww. ustawy, do zadań wykonywanych przez Generalnego Konserwatora Zabytków należy w szczególności: opracowywanie krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, realizacja zadań wynikających z krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz z koncepcji polityki przestrzennego zagospodarowania kraju, podejmowanie działań związanych z wspieraniem rozwoju regionalnego i realizacją kontraktów wojewódzkich w sprawach opieki nad zabytkami, prowadzenie krajowej ewidencji zabytków i krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem, wydawanie decyzji, postanowień i zaświadczeń w sprawach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych, organizowanie i prowadzenie kontroli w zakresie przestrzegania oraz stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, sprawowanie nadzoru nad działalnością wojewódzkich konserwatorów zabytków, promowanie badań naukowych w zakresie konserwacji zabytków, organizowanie szkoleń dla służb konserwatorskich, organizowanie konkursów promujących opiekę nad zabytkami, w tym przyznawanie wyróżnień, nagród pieniężnych lub rzeczowych, opiniowanie wniosków o nadanie odznaki "Za opiekę nad zabytkami", współpraca z organami administracji publicznej w sprawach ochrony zabytków, organizowanie szkoleń w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, podejmowanie działań dotyczących troski o zabytki związane z historią Polski, pozostające poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc powyższe do podania wniesionego przez E. P., które zawiera wniosek "o doprowadzenie posesji w D. i na koszt winnych (...) do stanu z 1997 r., oraz rzetelnej, z urzędu, wyceny moich strat związanych z dewastacją i degradacją zabytkowej posesji", organ uznał, iż nie podlega ono rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym. Wnioskodawca zwrócił się bowiem z roszczeniem negatoryjnym wynikającym z art. 222 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Dlatego też postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2008 r. jest zgodne z prawem. Osobiste motywacje i przekonania Wnioskodawcy nie mogą zdaniem organu, zmienić oceny przedmiotowego postanowienia. Na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył E. P. nie zgadzając się w całości z treścią powyższego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 66 § 3 kpa, jeżeli podanie (wniosek) wniesiono do organu administracji publicznej, a właściwym w sprawie jest sąd powszechny, to organ powinien zwrócić podanie (wniosek) wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem. Z treści przywołanego przepisu wynika, że aby zwrócić na jego podstawie podanie wnoszącemu, organ administracji publicznej musi jednoznacznie stwierdzić, że sprawa nim objęta jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.- Kodeks postępowania cywilnego – tj. sprawą w której stosunki prawne stron układają się na zasadzie równorzędności podmiotów i ekwiwalentności świadczeń (sprawy z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego oraz prawa pracy) lub sprawą, która z woli ustawodawcy została poddana właściwości sądów powszechnych. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że roszczenie negatoryjne z art. 222 kc (co wynika z treści wniosku złożonego przez skarżącego do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego), podlega rozpoznaniu przez sądy powszechne, a nie przez organy administracji państwowej. Dlatego też, organy orzekające w przedmiotowej sprawie prawidłowo zastosowały art. 66 § 3 kpa, natomiast skorzystanie z drogi postępowania przed sądem powszechnym w sprawie objętej wnioskiem skarżącego skierowanym nieprawidłowo do organu administracji państwowej zależy wyłącznie od skarżącego. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło