I SA/Wa 513/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy G. przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. 2. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podało, że organ pierwszej instancji odmówił wnioskodawczyni K. S. przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego z powodu niezamieszkiwania na terenie dotkniętym powodzią. 3. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawczyni jest zameldowana w miejscowości D., jednak na terenie zalanym - w miejscowości N. posiada również dom jednorodzinny. W domu położonym w D. rodzina jej się prowadzi gospodarstwo domowe, ma zaspokojone podstawowe potrzeby bytowe, warunki mieszkaniowe są dobre. W czasie powodzi w maju 2010 r. w domu K. S. w N. woda zalała meble, lodówkę, pralkę, kuchnię gazową, piec kaflowy, kuchnię węglową, podłogi, okna i drzwi, dywan, telewizor. Z ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wynika, K. S. zamieszkiwała w domu w N., w oświadczeniu z dnia 3 września 2010 r. K. S. podała, że w domu w N. przebywa w czasie prac sezonowych, zimą pali się w piecu, dokarmia psa. Okoliczność ta jest również potwierdzona oświadczeniami sąsiadów zamieszkujących w N. Bezsporne jest również to, że poniosła straty w wyniku zdarzenia losowego (powódź) w budynku położonym w N.; organ podał również, na podstawie informacji Kierownika M-GOPS w G. zawartej w piśmie z dnia 2 grudnia 2010 r., iż pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości do 6000 zł otrzymało 373 osób i rodzin w łącznej wysokości 2.002.500 zł, natomiast z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że pomoc ta była kierowana do osób które utraciły jedyne miejsce zamieszkania, jego wyposażenie. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., organ pierwszej instancji przy wydawaniu decyzji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Prawidłowo uznał, ze środki finansowe, jakimi dysponuje, winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących pomocy. Kierownik M-GOPS w G. musi uwzględniać, ze szczególną starannością, hierarchię potrzeb osób poszkodowanych w wyniku powodzi, aby nie pozostawić bez pomocy osób pozbawionych możliwości zapewnienia we własnym zakresie niezbędnych i pilnych potrzeb. Powódź dotknęła dużą liczbę osób na terenie całego kraju, które niejednokrotnie utraciły cały dotychczasowy dobytek, i do tych osób powinna być skierowana pomoc społeczna finansowana z budżetu państwa. W przypadku K. S. zalaniu uległo wyposażenie domu w N., jednakże organ podkreślił, że podstawowe potrzeby bytowe K. S. ma zaspokojone w domu położonym w D. K. S., jak sama podała, nie zamieszkuje na stałe w domu dotkniętym powodzią, nie są w nim skoncentrowane jej główne czynności życiowe. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., szkody powstałe w wyniku powodzi 2010 r. nie mają wpływu na dalsze prawidłowe zabezpieczenie przez K. S. potrzeb bytowych. Zgłaszane straty, przy uwzględnieniu jej sytuacji mieszkaniowej i życiowej, nie powodują konieczności zaspokojenia tychże potrzeb w trybie pilnym, gdyż potrzeby te K. S. ma zaspokojone w miejscu gdzie jest zameldowana i prowadzi gospodarstwo domowe. Organ podkreślił, że zasiłek celowy w wysokości do 6000 zł może być przyznany przede wszystkim na zakup żywności, leków, odzieży, obuwia i niezbędnych przedmiotów użytku domowego. Organ podkreślił, że ustawa o pomocy społecznej ukierunkowana jest na udzielanie wsparcia osobom rzeczywiście go potrzebującym. Świadczenia z pomocy społecznej nie mają bowiem charakteru odszkodowania, nie stanowią rekompensaty za straty poniesione w wyniku klęski żywiołowej. Jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3, art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.). II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. S., zarzucając naruszenie art. 7 i art. 107 § 3 kpa, przekroczenie granic uznania administracyjnego oraz oparcie się na błędnych ustaleniach faktycznych. 2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy G. przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie przyznania K. S. zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 3. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), który stanowi, że (1) zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, (2) może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu, i może nie podlegać zwrotowi. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że zasiłek celowy ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel - stratę, która musi być przez wnioskodawcę szczegółowo wykazana, oraz, że przyznawany jest w ramach uznania administracyjnego. 4. W skazać należy, że zgodnie z art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach kpa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca K. S. zamieszkuje i zameldowana jest w miejscowości D., gdzie prowadzi gospodarstwo domowe, ma zaspokojone podstawowe potrzeby bytowe, dobre warunki mieszkaniowe, a na terenie zalanym - w miejscowości N. posiada dom jednorodzinny, który w czasie powodzi w maju 2010 r. uległ zalaniu; zalaniu uległy meble, lodówka, pralka, kuchnia gazowa, piec kaflowy, kuchnia węglowa, podłogi, okna i drzwi, dywan, telewizor. 5. Słusznie organ zauważył, że w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, zastosowanie mają również ogólne zasady udzielania pomocy społecznej. Pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy). Pomoc społeczna realizowana jest zgodnie z ideą pomocniczości, w jej ramach wspiera się osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im się życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy). Natomiast rodzaj, rozmiar i forma świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy). Z informacji Kierownika M-GOPS w G., wynika, że pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości do 6000 zł otrzymało 373 osób i rodzin w łącznej wysokości 2.002.500 zł. Z kolei z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że pomoc ta była kierowana do osób które utraciły jedyne miejsce zamieszkania, jego wyposażenie. Prawidłowo organ uznał, że organ I instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, uznając, że środki finansowe, jakimi dysponuje, winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących pomocy; przyznając określone środki, należy uwzględniać, ze szczególną starannością, hierarchię potrzeb osób poszkodowanych w wyniku powodzi, aby nie pozostawić bez pomocy osób pozbawionych możliwości zapewnienia we własnym zakresie niezbędnych i pilnych potrzeb. Powódź dotknęła dużą liczbę osób na terenie całego kraju, które niejednokrotnie utraciły cały dotychczasowy dobytek, i do tych osób pomoc społeczna finansowana z budżetu państwa powinna być skierowana. W przypadku K. S. zalaniu uległo wyposażenie domu w N., jednak skarżąca podstawowe potrzeby bytowe ma zaspokojone w domu położonym w D. Słusznie organ stwierdził, że szkody powstałe w wyniku powodzi 2010 r. nie mają wpływu na dalsze prawidłowe zabezpieczenie przez skarżącą potrzeb bytowych. Zgłaszane przez skarżącą straty, przy uwzględnieniu jej sytuacji mieszkaniowej i życiowej, nie powodują konieczności zaspokojenia tychże potrzeb w trybie pilnym, gdyż potrzeby te w/w ma zaspokojone w miejscu gdzie jest zameldowana i prowadzi gospodarstwo domowe. 6. Należy również podkreślić, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r. I OSK 116 /10 (LEX nr 594935), że (1) w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej - kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 - 4 ustawie o pomocy społeczne; (2) nie można podzielić poglądu o konieczności wskazania, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, precyzyjnie możliwości finansowych organu pomocy społecznej; (3) kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej, nie może sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności. Uznać więc należy, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych. 7. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Rozpoznając sprawę organy nie naruszyły obowiązujących przepisów, w szczególności zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 8 kpa, ani art. 107 § kpa. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. 7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.