I SA/Wa 515/12
WyrokWSA w Warszawie2012-07-05
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Dorota Apostolidis, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną postępowania uwłaszczeniowego, ale wybudowała budynek na działce objętej tą decyzją, posiada legitymację prawną do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej?Ratio decidendi
Legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji lub osoba, której interes prawny lub obowiązek może dotyczyć skutków stwierdzenia nieważności. Skarżący, który nie był stroną postępowania uwłaszczeniowego i nie wykazał posiadania praw rzeczowych do gruntu ani roszczenia o jego nabycie, nie posiada interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, co skutkuje odmową wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący B.O. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody z 2001 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 2001 r. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie był stroną postępowania uwłaszczeniowego i nie posiada legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności. Skarżący argumentował, że posiada interes prawny, ponieważ wybudował budynek na działce objętej uwłaszczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2012 r. sprawy ze skargi B.O. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]
z [...] stycznia 2001 r., nr [...] stwierdzającej uwłaszczenie Instytutu [...] w W. działką nr [...] położoną w K. w b. dz. adm. [...], Obr. [...] oraz utrzymującej w mocy decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] kwietnia 2001 r.
Z ustaleń organu nadzoru wynika, że wnioskiem z 10 marca 2011 r. B.O. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z [...] stycznia 2001 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzj8i Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] kwietnia 2011 r.. Decyzja uwłaszczeniowa została wydana na podstawie art.. 200 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Objęte decyzją uwłaszczeniową działki gruntu stanowiły w dniu
5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa i pozostawały w zarządzie Instytutu [...] w W.. Stronami postępowania uwłaszczeniowego byli Prezydent Miasta K. reprezentujący Skarb Państwa oraz Instytut. B.O. nie posiada żadnych praw rzeczowych do objętej uwłaszczeniem działki gruntu obecnie oznaczonej nr [...].
Wybudowanie przez skarżącego na tej działce garażu, na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego w decyzji Prezydenta Miasta K. [...] stycznia 1999 r., nie skutkuje uzyskaniem przez niego praw rzeczowych do nieruchomości. Prawa te nie wynikają także z faktu korzystania z nieruchomości i poniesionych na nieruchomości nakładów. Wskazują jedynie na interes faktyczny. Przepis art. 37 ust. 3 ustawy
o gospodarce nieruchomości przewiduje jedynie możliwość zwolnienia od obowiązku zbycia w drodze przetargu nieruchomości na rzecz osoby, która dzierżawi nieruchomość na podstawie umowy zawartej co najmniej na 10 lat jeżeli nieruchomość została zabudowana na podstawie pozwolenia na budowę, gdy ma nastąpić sprzedaż nieruchomości. W ocenie organu nadzoru, na dzień 5 grudnia 1990 r. skarżącemu nie przysługiwało roszczenie do przedmiotowej działki wynikające z powołanego przepisu, bowiem wybudowanie garażu nastąpiło na podstawie decyzji z [...] stycznia 1999 r.,
a więc po dniu uwłaszczenia. W związku z powyższymi ustaleniami organ nadzoru stwierdził, że B.O. nie posiada legitymacji prawnej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, a fakt ten powoduje wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tych decyzji.
W skardze na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] stycznia 2012 r. B.O. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowi9enia oraz poprzedzającego je postanowienia tego organu z [...] grudnia
2011 r..
Zarzucił, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy:
- postępowania, a to art. 28 kap i 156 § 1 pkt 2 kpa;
- prawa materialnego, a to art. 37 ust. 3 i art. 200 ust. 1, 2 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 64 ust. 2 i art. 64A ustawy o jednostkach badawczo rozwojowych, § 8 pkt.1, § 9 p.1,2 i 3, § 10,11 i 14 rozporządzenia Rady Ministrów
z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych.
W uzasadnieniu skargi podał, że posiadał interes prawny i legitymację prawną do udział w sprawie uwłaszczeniowej jako strona, a zatem posiada interes prawny także
w żądaniu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej bowiem jest właścicielem budynku znajdującego się na działce
nr [...], stanowiącej przedmiot uwłaszczenia, zbudowanej przez niego na podstawie decyzji Urzędu Miasta K. z [...] stycznia 1999 r. z lokalizacją stała.
O przysługującym skarżącemu uprawnieniu strony przesądzają przepisy prawa materialnego w tym norma prawna zawarta w art. 37 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji
z [...] kwietnia 2001 r. W wyniku wydania decyzji uwłaszczającej Instytut [...] skarżący został pozbawiony prawa ubiegania się o nabycie działki nr [...] od Skarbu Państwa. Przepis art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie organiczna rodzaju praw jakich nie mogło naruszać wydanie decyzji uwłaszczeniowej i w ocenie skarżącego w przepisie tym chodzi także o prawa obligacyjne do uzyskania wynagrodzenia za budynek stanowiący własność skarżącego.
W odpowiedzi na skargę. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na wniosek ma strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji
a także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W sprawie jest bezsporne, że skarżący B.O. nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji uwłaszczeniowych Wojewody [...] z [...] stycznia 2001 r. i Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast
z [...] kwietnia 2001 r., których stwierdzenia nieważności żąda. Prawidłowo też organ nadzoru ustalił, ze w dacie 5 grudnia 1990 r., która jest istotna z punktu widzenia uwłaszczenia w trybie art. 200 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a który to przepis stanowił podstawę prawną uwłaszczenia kontrolowanymi decyzjami, skarżącemu nie przysługiwały żadne prawa rzeczowe do działki nr [...] objętej tymi decyzjami. Z materiału dokumentacyjnego sprawy nie wynika by w toku całego postępowania uwłaszczeniowego skarżący zgłaszał wnioski
z roszczeniami do tej działki, skarżący również na to się nie powołuje, a także fakt nie składania takich wniosków został potwierdzony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu 5 lipca 2012 r. przed Sądem. Fakt wybudowania przez skarżącego na działce nr [...] budynku na podstawie pozwolenia na budowę z [...] stycznia 1999 r. również nie rodzi po stronie skarżącego żądanych praw rzeczowych do gruntu działki nr [...], co słusznie został przez organ nadzoru podniesione. Także legitymacja skarżącego do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego nie wynika
z art. 37 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej z [...] kwietnia 2001 r. Przepis ten przewidywał jedynie możliwość zwolnienia od obowiązku zbycia w drodze przetargu nieruchomości m. In. na rzecz osoby, która dzierżawi nieruchomość na podstawie umowy zawartej co najmniej na 10 lat, jeżeli nieruchomość ta została zabudowana na podstawie pozwolenia na budowę. Nie wynika z materiału dokumentacyjnego by działka nr [...] została przeznaczona do sprzedaży przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej zatem po stronie skarżącego nie powstało roszczenie o nabycie tej działki w trybie przewidzianym w powołanym art. 37 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Należy więc stwierdzić, że organ nadzoru prawidłowo uznał, ze skarżący nie ma interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowych w zakresie działki [...]. Brak interesu prawnego oznacza, ze z żądaniem wszczęcia postępowania nieważnościowego wystąpiła osoba niebędąca stroną.
W takiej sytuacji, zgodnie z art. 61 a § 1 kpa organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, co tez uczynił organ w zaskarżonym postanowieniu. Z tych też względów zarzuty skargi naruszenia art. 28 kpa i art. 37 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie znajdują potwierdzenia.
Ponieważ organ nadzoru odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowych to nie badał przesłanek nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 kpa i tym samym nie naruszył art. 156 § 1 pkt 2 kpa co bezzasadnie zarzuca skarżący.
Pozostałe zarzuty skargi a mianowicie naruszenie art. 200 ust. 1, 2 i 4 ustawy
o gospodarce nieruchomościami, art. 64 ust. 2 i art. 64A ustawy o jednostkach badawczo rozwojowych i wskazanych w skardze przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych dotyczą już decyzji uwłaszczeniowej, a co już zostało wyżej podniesione, z uwagi na odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego organ nadzoru nie badał zgodności z prawem kwestionowanych przez skarżącego decyzji uwłaszczeniowych zatem nie naruszył wskazanych tu przepisów gdyż ich nie stosował.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło