I SA/Wa 517/19
WyrokWSA w Warszawie2019-06-10
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Anna Falkiewicz-Kluj, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, może ponownie badać i oceniać kwestie merytoryczne dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania, które były przedmiotem postępowania zwykłego?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, które ma na celu jedynie ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna jest dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie nadzorcze nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty ani ponownie badać i oceniać kwestii merytorycznych, które były przedmiotem postępowania zwykłego, takich jak sposób ustalenia wysokości odszkodowania czy ocena dowodów, w tym operatu szacunkowego. Kwestionowanie tych kwestii w trybie stwierdzenia nieważności nie znajduje podstawy prawnej.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz decyzji utrzymującej ją w mocy. Organ nadzoru odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że zarzuty skarżącego dotyczą kwestii merytorycznych, a nie wad powodujących nieważność decyzji. Skarżący zaskarżył decyzję organu nadzoru do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami i k.p.a. poprzez błędne ustalenie odszkodowania i wadliwy operat szacunkowy. WSA oddalił skargę, uznając, że postępowanie nadzorcze nie jest właściwe do ponownego badania merytorycznych aspektów sprawy odszkodowawczej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] orzekającej o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...], położoną w gminie [...], obręb [...], przejętą z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, przeznaczoną na budowę obwodnicy [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] i drogi ekspresowej [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że [...] wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r.
Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Infrastruktury i Rozwoju powołaną wyżej decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. orzekającej o ustaleniu odszkodowania, jak również decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. utrzymującej w mocy ww. decyzję Wojewody [...].
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, [...] wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu zarzucono Ministrowi Inwestycji i Rozwoju, że nie dokonał dogłębnej analizy zebranego materiału dowodowego, ale wyodrębnił tylko te niezbędne rzeczy, aby wydać decyzję negatywną, co stanowi naruszenie art. 7-14 kpa. W ocenie skarżącego Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju "nie dba o interes byłych właścicieli nieruchomości, ale o interes urzędników, którzy nie posiadają odpowiedniej wiedzy o zebranym materiale dowodowym oraz operacie szacunkowym". Skarżący podniósł również, że kluczowe w jego ocenie jest zbadanie dowodu w postaci operatu szacunkowego, jako niekompletnego. Skarżący zarzucił, że sporządzony w sprawie odszkodowawczej operat szacunkowy nie zawiera analizy rynku oraz opisu wywłaszczonej nieruchomości. W ocenie skarżącego brak jest również analizy przeznaczenia nieruchomości przyległych. Ponadto rzeczoznawca majątkowy nie uwzględnił treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, przyjmując do wyceny nieruchomość już po podziale. Skarżący stanął na stanowisku, że organ orzekający dokonał błędnej interpretacji pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Skarżący wskazał również, że w jego ocenie zastosowanie w niniejszej sprawie powinien mieć art. 156 § 1 pkt 7 kpa, zgodnie z którym organ może stwierdzić nieważność decyzji, jeżeli zawiera ona wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ nadzoru wyjaśnił różnicę między postępowaniem tzw. zwykłym a postępowaniem nadzorczym oraz tryb i zasady stwierdzenia nieważności decyzji uregulowane w art. 156 kpa.
Ponieważ jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. skarżący wskazał przesłankę uregulowana w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, czyli rażące naruszenie prawa, Minister wyjaśnił treść i znaczenie tego pojęcia. Na poparcie zasadności swoich rozważań organ nadzoru powołał odpowiednie orzeczenia sądów administracyjnych oraz poglądy wyrażane w doktrynie. Mając powyższe na uwadze, Minister Inwestycji i Rozwoju nie znalazł podstaw do uznania, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa.
Następnie Minister ustosunkował się podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów. Głównym zarzutem podniesionym we wniosku o stwierdzenie nieważności było naruszenie art. 134 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak zostało to jednak wskazane w decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r., przepis ten stanowi, że wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Określając przeznaczenie nieruchomości rzeczoznawca majątkowy ustalił, że Gmina [...] nie posiada uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na terenie gminy obowiązuje studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zgodnie z którym przedmiotowa nieruchomość położona jest w obszarze rozwojowym i strefie funkcjonalno-przestrzennej "R" - tereny rolnicze. Biorąc pod uwagę, że celem wywłaszczenia nieruchomości była realizacja inwestycji drogowej, rzeczoznawca - stosownie do art. 134 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - dokonał analizy rynku nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne na rynku lokalnym i regionalnym. Po przeprowadzonej analizie biegły doszedł do przekonania, że charakterystyka nieruchomości drogowych odnotowanych na badanym rynku wskazuje, że nie można ich uznać za nieruchomości podobne do przedmiotu wyceny. Wskutek poczynionych wniosków opartych na przepisach prawa wartość nieruchomości została oszacowana z uwzględnieniem przeznaczenia przeważającego wśród gruntów przyległych, czyli przeznaczenia rolnego. Rzeczoznawca majątkowy wobec stwierdzenia, że ceny działek przeznaczonych na cele rolne są niższe od cen nieruchomości drogowych, powiększył wartość nieruchomości o 50% zgodnie z § 36 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, ze zm.). Tym samym odnośnie przedmiotowych nieruchomości została uwzględniona zasada korzyści wyrażona w przepisie art. 134 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to w ocenie Ministra, że w konsekwencji powyższego nie istnieje możliwość naruszenia art. 134 ust. 3 powołanej ustawy, gdyż nie znalazł on w niniejszej sprawie zastosowania. Przepis ten bowiem odnosi się do sytuacji, w której wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, a cel publiczny, na który nieruchomość została przejęta, nie powoduje zwiększenia jej wartości.
Następnie organ stwierdził, że we wniosku o stwierdzenie nieważności podniesiona została również kwestia opinii o operacie szacunkowym sporządzonym przez [...], wykonanej przez [...] Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych. Minister wyjaśnił, że właśnie z uwagi na tę opinię wniesiony został wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa (postępowanie obecnie zawieszone). Jak zostało to wskazane w decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r., informacje zawarte w tej opinii mogą potencjalnie stanowić przesłankę wznowienia postępowania. Zgodnie z powołanym przez organ orzecznictwem, wydając decyzję w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w sytuacji, gdy podstawę stanowić może przesłanka wznowieniowa, tj. art. 145 §1 pkt 5 kpa, Minister Inwestycji i Rozwoju sam naraziłby się na możliwość uchylenia takiej decyzji również na podstawie przesłanki rażącego naruszenia prawa.
Odnosząc do zarzutu zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącego braków w operacie szacunkowym, czyli braku analizy rynku, braku opisu nieruchomości, braku analizy przeznaczenia nieruchomości przyległych, a także nieuwzględnienia treści § 1 rozporządzenia ws. wyceny, Minister wskazał, że zagadnienia te stanowią próbę polemiki ze zgromadzonym materiałem dowodowym i są ściśle związane z wyżej wskazaną opinią [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych. Organ podkreślił, że wady powodujące nieważność decyzji muszą wynikać z niej samej. Tymczasem powyższe kwestie są ściśle związane z operatem szacunkowym będącym dowodem w sprawie. W konsekwencji nie można zakwalifikować ich jako wady decyzji administracyjnej, która powinna skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Podkreślił, że tryby nadzwyczajne charakteryzują się niekonkurencyjnością, co oznacza, że konkretna wadliwość może być usunięta jedynie w danym trybie nadzwyczajnym. Poruszone kwestie także muszą być rozpatrywane w kontekście sprawy dotyczącej wznowienia postępowania i nie stanowią rażącego naruszenia prawa.
Co do zasadności zarzutu naruszenia art. 7, 77, 80 i 107 kpa Minister wyjaśnił, że zarzut ten w istocie sprowadza się do żądania wyeliminowania kwestionowanych decyzji z obrotu prawnego z uwagi na istnienie nieuwzględnionych przez organy I oraz II instancji nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które w dacie ich wydawania nie były znane organowi, czyli przesłanki wznowieniowej, a nie przesłanek nieważności decyzji administracyjnej. Minister Inwestycji i Rozwoju, wydając w tej sytuacji decyzję stwierdzającą nieważność decyzji odszkodowawczych, sam naraziłby się na możliwość uchylenia takiej decyzji.
W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 175 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami organ podzielił ustalenia dokonane w decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. W oparciu o pogląd doktryny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych Minister stwierdził, że tajemnica zawodowa rzeczoznawcy majątkowego sprowadzać się będzie do nieujawnienia w operacie szacunkowym danych, które mogły by prowadzić do ujawniania tajemnicy handlowej lub danych osobowych uczestników obrotu nieruchomościami. Tajemnica zawodowa rzeczoznawcy majątkowego obejmować będzie dane zawarte w operacie szacunkowym. Jednocześnie trzeba mieć na względzie fakt, że osoby wykonujące zawód rzeczoznawcy prowadzą działalność gospodarczą, w ramach której mogą zatrudniać pracowników. W konsekwencji Minister uznał, że dokonanie oględzin nieruchomości jako czynność dokumentująca jej stan fizyczny nie może stanowić pozyskania danych, a tym samym nie będzie prowadziło do naruszenia tajemnicy zawodowej o której mowa w art. 175 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Minister zwrócił uwagę, że operat szacunkowy nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej, ale jest jedynie dowodem w sprawie. Materialnoprawną podstawą wydania wskazanych decyzji odszkodowawczych są przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1474, ze zm.) oraz ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepisy tych aktów prawnych nie zostały natomiast naruszone.
Co do możliwość stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczych na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa Minister wyjaśnił, że pełnomocnik skarżącego błędnie dokonał interpretacji tej przesłanki. Wada nieważności z mocy prawa to wada, która musi wynikać z przepisu szczególnego. Tylko zatem wówczas, gdy istnieje przepis przewidujący nieważność z mocy prawa, będzie możliwe wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu prawnego. W rozpatrywanej sprawie nie istnieje natomiast przepis prawa przewidujący nieważność decyzji administracyjnej, który mógłby znaleźć zastosowanie odnośnie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. i decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r.
Na zakończenie, odnosząc się do wniosku skarżącego o przedłużenie terminu załatwienia sprawy i przedłużenie terminu na dostarczenie materiału dowodowego, organ nadzoru ponownie wyjaśnił, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej organ wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Organ administracyjny rozstrzyga zatem wyłącznie w oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy. Nie przeprowadza żadnych czynności procesowych, które miałyby na celu uzupełnienie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Tym samym przywołany wniosek organ uznał za niezasadny.
Równocześnie Minister wyjaśnił, że udzielone przez skarżącego pełnomocnictwo nie obejmuje uprawnienia do pełnego reprezentowania skarżącego w sprawach administracyjnych, w tym do doręczania pełnomocnikowi pism w toku postępowania oraz rozstrzygnięć. W konsekwencji wszelka korespondencja w przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 40 § 1 kpa doręczana była stronie postępowania.
Na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (uzupełnioną pismem z dnia [...] czerwca 2019 r.) złożył [...]. W uzasadnieniu zarzucił organowi nadzoru naruszenie:
- art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ustalenie wysokości odszkodowania na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego zawierającej nieprawidłowości i niezgodnej z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego,
- art. 7, 8, 75, 77, 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, wybiórczą i niedokładną analizę operatu szacunkowego, który organ przyjął do ustalenia wysokości odszkodowania, brak analizy charakterystyki nieruchomości porównawczych, przyjęcie "złych" nieruchomości do porównania, zatem uchybienie § 3 i § 4 wskazanego rozporządzenia, polegające na "złym" doborze nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny w związku z brakiem charakterystyki wycenianej nieruchomości,
- art. 12 i art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i ustalenie odszkodowania rażąco odbiegającego wysokością od odszkodowań już ustalonych i już wypłaconych,
- art. 175 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 7 kpa poprzez dopuszczenie dowodu w postaci operatu szacunkowego wykonywanego przez inne osoby niż podpisany rzeczoznawca, niemające uprawnień rzeczoznawcy majątkowego,
oraz naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie:
- art. 154 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 56 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego poprzez brak sporządzenie opisu wycenianych nieruchomości,
- art. 4 pkt. 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z brakiem w operacie szacunkowym ustalenia cech nieruchomości podobnych do wycenianej,
- art. 153 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z § 56 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia poprzez sporządzenie nieprawidłowej, niepełnej analizy rynku nieruchomości,
- art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieuwzględnienie przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości kształtujących się cen w obrocie nieruchomościami podobnymi,
- art. 175 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że informacje uzyskane przez rzeczoznawcę majątkowego w związku z wykonywaniem zawodu stanowią tajemnicę zawodową. W szczególności informacje uzyskane w toku wykonywania czynności zawodowych nie mogą być przekazywane osobom trzecim, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej lub w przypadkach, o których mowa w art. 157, art. 194, art. 195 i art. 195a w związku z ujawnieniem na rozprawach administracyjnych, które odbyły się w dniach [...] września 2017 r. w [...] Urzędzie Wojewódzkim w [...] korzystania z usług syna i zięcia rzeczoznawcy majątkowego do sporządzania protokółów na nieruchomościach w/w osób przy braku rzeczoznawcy,
- w konsekwencji naruszenie art. 21 ust. 2 Konstytucji poprzez przyznanie kwoty odszkodowania, która nie może zostać uznana za słuszne odszkodowanie.
W obszernym i szczegółowym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego i sporządzenia nowego operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący zawarł również w skardze szereg wniosków dowodowych, które na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) nie zostały przez Sąd uwzględnione.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
W tej sytuacji wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od generalnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne, wzruszenie tych decyzji może zaś nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w tym przepisie. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 kpa. W tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest natomiast władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może czynić w postępowaniu zwykłym (w tym odwoławczym). Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych zawartej w art. 16 § 1 kpa, dlatego też może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Taka zaś sytuacja nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie.
Wszystkie zawarte w skardze zarzuty oraz całe jej uzasadnienie wskazują jednoznacznie, że skarżący kwestionuje nie zakres i sposób przeprowadzenia przez organ postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżoną do Sądu decyzją, lecz naruszenie przez organy I i II instancji wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sprawie sposobu ustalenia wysokości przyznanego skarżącemu odszkodowania, oceny zebranego materiału dowodowego a przede wszystkim sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego dokonanej przez organy obu instancji w postępowaniu zwykłym. Wszystkie sformułowane w skardze zarzuty dotyczą bowiem sposobu, trybu i zasad sporządzenia przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego w sprawie przyznania skarżącemu odszkodowania za przejętą pod budowę drogi nieruchomość, zakończonej decyzją organu I instancji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., utrzymaną w mocy przez organ II instancji Ministra Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] marca 2014 r., czyli sprawy rozstrzygniętej już tzw. decyzjami merytorycznymi. Te kwestie, jak wyżej wyjaśniono, nie mogą natomiast być ponownie badane i oceniane w postępowaniu nadzorczym. Zwrócić należy uwagę, że wśród licznych postawionych w skardze organowi nadzoru zarzutów żaden nie dotyczy art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz przeprowadzonego przez organ postępowania nadzorczego.
W ocenie Sądu skarżący, składając zarówno wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczych, jak i skargę, próbuje w tym trybie doprowadzić do ponownego rozpatrzenia i ustalenia przyznanego mu odszkodowania, z wysokością którego oraz sposobem jego wyliczenia nadal się nie zgadza. Takie działanie skarżącego nie znajduje jednak podstawy prawnej. Decyzja przyznająca odszkodowanie jest ostateczna i na drodze postępowania o stwierdzenie jej nieważności nie można zgodnie z prawem doprowadzić do ponownego przeprowadzenia postępowania zwykłego, ponownego zebrania materiałów dowodowych, w tym nowego operatu szacunkowego i ponownej jego merytorycznej oceny, w celu ponownego ustalenia i przyznania skarżącemu odszkodowania, tym razem przez organ nadzoru.
Dodatkowo zwrócić również należy uwagę, że zawarte w skardze wnioski dowodowe dotyczące m.in. opinii [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych z dnia [...] lutego 2019 r. oraz pisma Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2013 r., których kserokopie zostały załączone do złożonej skargi, dotyczą dokumentów prywatnych, które w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie mogły mieć doniosłości prawnej. Opinia [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych z dnia [...] lutego 2019 r. powstała po zakończeniu przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. kwestionowanego postępowania nadzorczego. Nie była ona zatem znana organowi nadzoru w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, a zatem nie mogła być przez niego brana pod uwagę w tym postępowaniu ani oceniana jako środek dowodowy. Natomiast pismo Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. skierowane do Prezesa Polskiego Towarzystwa Rzeczoznawców Majątkowych i będące odpowiedzią na wątpliwości przedstawione w piśmie tej organizacji do Ministerstwa, zawiera wyłącznie informacje dotyczące "zasad dokonywania (przez tę organizację) oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, o której mowa w art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami", i jak autor tego pisma wyjaśnił w przedostatnim akapicie, stanowi ono "jedynie opinię, która nie może stanowić podstawy rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach".
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło