I SA/Wa 520/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2010 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W., B. D., M. D., P. K. i U. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i orzeczenia administracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących T. W., B. D., M. D., P. K. i U. S. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku T. W., W. D., B. D., M. D., P. K., N. G. i U. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Ministra Gospodarski Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r. nr [...], oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1951 r., nr [...], odmawiającego przyznania prawa własności czasowej. Minister Infrastruktury przedstawił następujące okoliczności sprawy. Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] czerwca 1951 r. utrzymało w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] kwietnia 1951 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...]. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 1951 r. obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego był Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego W. nr [...]. Plan ten został uchwalony w dniu [...] października 1948 r. przez Naczelną Radę Odbudowy W. i uzyskał moc obowiązującego zgodnie z § 8 i § 16 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 11 grudnia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy sporządzaniu planów zagospodarowania przestrzennego dla obszaru W. i [...] Zespołu Miejskiego oraz zawieszenia rozpatrywania wniosków o zmianę przeznaczenia terenów i dokonywania inwestycji na tym obszarze (Dz. U. Nr 74, poz. 479), z dniem ogłoszenia w Monitorze Polskim obwieszczenia Przewodniczącego Naczelnej Rady Odbudowy W. o uchwaleniu planu tj. z dniem [...] października 1948 r. Plan ten przewidywał przeznaczenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w części pod budynki mieszkalne, zabudowanie zwarte i grupowe, wysokość budynków max. i min. [...] kondygnacje, a w części na tereny działek budowlanych przeznaczonych na urządzenie wspólnego [...] do użytku mieszkańców bloku. Biorąc więc pod uwagę, że nieruchomość była zabudowana budynkiem mieszkalnym [...] kondygnacyjnym nie można stwierdzić, że nie dało się pogodzić dalszego korzystania nieruchomości z przeznaczaniem przewidzianym w planie zabudowy. Powyższe ustalenie dowodzi, że organy nie badając przeznaczenia nieruchomości w obowiązującym planie, naruszyły przepisy o postępowaniu administracyjnym. Orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1951 r., jak również decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r., w sposób rażący naruszały przepis art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r., bowiem dalsze korzystania z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem przewidzianym w obowiązującym ówcześnie planie zagospodarowania przestrzennego, a odmowa przyznania prawa własności czasowej oparta była na przesłankach pozaprawnych. Minister Infrastruktury ponadto stwierdził, że fakt, iż przedmiotowa nieruchomość znajduje się w użytkowaniu wieczystym osób trzecich nie oznacza, że decyzja odmawiająca byłemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej wywołała nieodwracalne skutki prawne. Nabycie użytkowania wieczystego przez Przedsiębiorstwo [...] nr [...] nastąpiło na skutek decyzji z dnia [...] listopada 1995 r. wydanej przez Wojewodę [...], a więc wskutek decyzji administracyjnej. Dla oceny zaistnienia lub niezaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych nie mają znaczenia późniejsze zdarzenia prawne. Tym samym przeniesienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób fizycznych jest zdarzeniem wtórnym wobec decyzji uwłaszczeniowej. Tak więc w przedmiotowej sprawy nie można stwierdzić, aby zaistniały nieodwracalne skutki prawne. T. W., W. D., B. D., M. D., P. K., N. G. i U. S. wnieśli w piśmie z 12 lutego 2010 r. skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, to jest: - art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji w sytuacji, gdy orzeczenia te wywołały nieodwracalne skutki prawne, - art. 77 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie w zaskarżonej decyzji aktualnego stanu prawnego nieruchomości i skutków nabycia nieruchomości przez jej aktualnych użytkowników wieczystych od Przedsiębiorstwa [...] – [...], - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne ustosunkowanie się w zaskarżonej decyzji do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a w szczególności poprzez brak ustosunkowania się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia przez Ministra Infrastruktury rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych chroniącej aktualnych użytkowników wieczystych nieruchomości przy ul. [...] w W., będących zarazem właścicielami lokali i części wspólnych budynku posadowionego na tej nieruchomości, - art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece poprzez jego niezastosowanie. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2010 r. Sąd odrzucił skargę W. D. i N. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wskazuje, iż w toku postępowania administracyjnego uchybiono przepisom postępowania w sposób wskazujący na konieczność stwierdzenia nieważności wydanych decyzji. Uzasadniając stanowisko należy wyjaśnić, iż w toku postępowania sądowego ustalono, iż J. W., który był stroną postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, zmarł [...] listopada 2006 r. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że decyzje zostały skierowane także do ww. osoby, a więc do osoby nieżyjącej w dniu wydania tych aktów. Ustalenie tego faktu nastąpiło na podstawie odpisu skróconego aktu zgonu J. W., ur. [...] lutego 1929 r., nr aktu [...]. Odnosząc się do tego faktu Sąd wskazuje, iż osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy zaś oceniać według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 k.p.a.) Zgodnie z art. 8 k.c. zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. W konsekwencji w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania; nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie akty administracyjne. Powyższe oznacza, iż w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób określony w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z udziałem zmarłego J. W., do którego skierowane wydane akty administracyjne, co musiało skutkować stwierdzeniem nieważności wymienionych na wstępie decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA 261/83). Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę opisaną okoliczność, co oznaczać będzie przede wszystkim potrzebę ustalenia aktualnych stron postępowania administracyjnego. Stwierdzenie w toku postępowania sądowego, iż wydane decyzje dotknięte są wadą nieważności czyni przedwczesną ocenę zarzutów zawartych w skardze. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.