I SA/Wa 520/16

|POSTANOWIENIE | Dnia 9 marca 2017 r., , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym:, , Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu radcy prawnego M. R., od pkt 2 postanowienia Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie z dnia 15 grudnia 2016 r.,, sygn. akt I SA/Wa 520/16 w przedmiocie przyznania wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w sprawie ze skargi E. R., na decyzję Marszałka Województwa [...], z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego, postanawia, , , , , utrzymać w mocy pkt 2 zaskarżonego postanowienia., , , | | |UZASADNIENIE | |E. R. pismem z dnia [...] marca 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Marszałka | |Województwa [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia. | |Postanowieniem z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 520/16, przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie | |profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 września 2016 r. odrzucił skargę. | |W piśmie procesowym z dnia 31 października 2016 r. (nadanym w dniu 31 października 2016 r.) wyznaczony z urzędu pełnomocnik – radca | |prawny M. R. poinformowała, że sporządziła opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie oraz | |wniosła o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w kwocie 420 zł, powiększoną o należny podatek VAT, tj. 516,60 | |zł, obejmującą - opłatę za pomoc prawną w kwocie 180 zł netto i opłatę za sporządzenie opinii prawnej w kwocie 240 zł netto. Dodatkowo| |pełnomocnik wniosła o zwrot uzasadnionych wydatków w wysokości | |8,40 zł. obejmujących koszty korespondencji ze stroną oraz Sądem. Pełnomocnik oświadczyła jednocześnie, że wynagrodzenie nie zostało | |przez skarżącą uiszczone. | |W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazała m.in., że poczyniła czynności związane z zapoznaniem się ze sprawą, korespondowała ze | |skarżącą oraz sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zaznaczyła ponadto, że w sprawie ma zastosowanie | |rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej | |pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Opłata za podejmowane czynności powinna być zaś | |ustalona w oparciu o treść § 8 tego rozporządzenia, bowiem przedmiotem sprawy jest należność pieniężna w łącznej wysokości 1327 zł. | |Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przyznał | |pełnomocnikowi ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej | |udzielonej z urzędu kwotę 147,60 złotych, w tym tytułem opłaty za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej | |kwotę 120 złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 złotych oraz kwotę 8,40 złotych tytułem innych udokumentowanych | |wydatków pełnomocnika (pkt 1). Jednocześnie w pkt 2 oddalił wniosek w pozostałym zakresie tj. w związku z czynnościami podejmowanymi w | |postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. | |Zdaniem referendarza w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi | |skarżącej stosownego wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Przy czym postanowiono | |przyznać wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie za dokonaną czynność w wysokości 120 zł (tj. ½ z kwoty 240 zł), podwyższone| |o stosowną stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. W ocenie referendarza sądowego przyznania wynagrodzenia w | |wyższej, żądanej przez pełnomocnika wysokości (tj. 240 zł) nie uzasadnia ani charakter (zawiłość) sprawy, ani też nakład pracy | |pełnomocnika, czy też jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podjęte w sprawie czynności nie przekraczają| |granic zwykłej staranności jakiej należy wymagać od profesjonalnego pełnomocnika. | |Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyła radca prawny M. R., która wniosła o jego zmianę w pkt 2, poprzez przyznanie wynagrodzenia | |w kwocie nie mniejszej niż 240 zł powiększonej o należny podatek VAT. | |W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że stanowisko referendarza jest niespójne i nielogiczne, nadto pozostające w sprzeczności z | |rzeczywistym stanem faktycznym. | |Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia faktyczna pomoc prawna polega na udzielaniu porad prawnych,| |sporządzaniu opinii prawnych, wyrażaniu stanowiska w sprawie czy też występowaniu przed Sądem. Z tym zastrzeżeniem, które umknęło | |uwadze referendarza, że nie każda z tych czynności winna wystąpić jednocześnie, a zakres tej pomocy uzależniony jest od stanu sprawy | |oraz okoliczności faktycznych i prawnych. Dlatego referendarz bezpodstawnie uznał, że radca prawny przyznany stronie takiej pomocy nie | |udzielił. | |Pełnomocnik wskazała, że zgodnie z treścią art. 247 p.p.s.a prawo pomocy nie przysługuje wobec oczywistej bezzasadności skargi. Nie | |sposób uznać, że w obliczu zaistniałej sytuacji radca prawny ustanowiony w ramach przyznanego prawa winien ponosić koszty pomocy | |prawnej udzielanej obywatelom w tym koszty błędów w zakresie jej przyznania w sytuacji gdy oczywiste było, że skarga nie spotka się z | |uwzględnieniem, a nieporadność strony wymagała podjęcia szereg działań na etapie postępowania w I instancji zanim zostanie ono | |zakończono. | |Pełnomocnik podkreśliła, że skarżąca otrzymała szereg wyjaśnień stanu faktycznego oraz prawnego, wyjaśniono zakres odpowiedzialności | |osoby udzielającej porady prawnej w Punkcie nieodpłatnej pomocy w [...], która wprowadziła skarżącą w błąd doprowadzając tym samym do | |zaistniałej sytuacji, nadto poinformowała o swoim stanowisku w sprawie w przypadku gdy Sąd skargę odrzuci czego należało się spodziewać| |i nastąpiło zanim sporządzono opinię prawną. | |Nadto radca prawny zweryfikowała możliwość przywrócenia terminy do złożenia skargi na decyzję organu II instancji, poinformował | |skarżącą o obowiązującym stanie prawnym oraz nikłych szansach na jego przywrócenie w obliczu zaistniałej sytuacji. | |Podjęte działania nie znalazły odzwierciedlenia procesowego z uwagi na stan sprawy jednakże powyższe nie oznacza, że pomoc prawna z | |urzędu nie została udzielona. | |Błędne jest zatem stanowisko referendarza co do bezpodstawnego uznania, że radca prawny nie udzielił pomocy prawnej reprezentowanej | |stronie na etapie postępowania przed I instancją zatem wynagrodzenie nie jest należne co do zasady . | | | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: | | | |Sprzeciw jest niezasadny, a zaskarżony nim pkt 2 sentencji postanowienie Starszego referendarza sądowego należało utrzymać w mocy. | |Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. | |718 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a., wyznaczony radca otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o| |opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i | |udokumentowanych wydatków. | |W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej został zamieszczony w piśmie z dnia 31 października 2016 | |r., będący pismem przewodnim do sporządzonej przez pełnomocnika w dniu 28 października 2016r. opinii o braku podstaw do wniesienia | |skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę. Opinia została dosłana do Sądu w dniu 28 listopada 2016 r. | |Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z | |urzędu określa w rozpoznawanej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia | |przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. | |Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia z dnia 22 października 2015r., opłaty maksymalne dotyczące postępowania przed | |sądem administracyjnym w I instancji, wynosi 480 zł, zgodnie z pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Natomiast w | |myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej | |określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Rozdział IV, czyli § 21, reguluje opłaty | |maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. | |Stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia, ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty | |maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w | |przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia | |sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w | |celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w | |przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych | |budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie | |materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań | |świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. | |W ocenie Sądu w rzeczonej sprawie nie zaistniały przesłanki wymienione w § 4 ust. 2 rozporządzenia, które uzasadniałyby przyznanie | |wynagrodzenia, gdyż została sporządzona opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w której pełnomocnik zawarł stan | |faktyczny sprawy podstawy wywiedzenia skargi kasacyjnej i zgodził się z argumentacją Sądu zawartą w orzeczeniu Sądu. Podniósł w niej | |również argumentację przywoływaną w sprzeciwie. | |Zgodzić się należy ze stanowiskiem referendarza sądowego, że jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście| |przez skarżącą i postanowieniem z dnia 30 września 2016 r. została przez Sąd odrzucona. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu | |pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji polegały zaś na zapoznaniu się w dniu 16 września 2016 r. z aktami sprawy. | |Trudno zatem uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie w postępowaniu w pierwszej instancji rzeczywistej| |pomocy prawnej. Faktyczna pomoc prawna polega bowiem na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu wniosków procesowych, opinii prawnych, | |wyrażaniu stanowiska w sprawie, czy też występowaniu przed sądem itp. W rozpoznawanej sprawie taka pomoc w postępowaniu przed sądem | |pierwszej instancji nie została de facto udzielona. Stanowisko zaś pełnomocnika co do prowadzonej sprawy oraz możliwości dalszego | |procedowania przez stronę, zawarte zostały w sporządzonej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji | |stwierdzić trzeba, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia we wskazanym zakresie jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego | |uwzględnienia. | |Zgodzić się należy również ze stanowiskiem referendarza sądowego, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika przedmiotem niniejszej sprawy nie | |jest należność pieniężna, bowiem zaskarżoną decyzją orzeczono, że świadczenie rodzinne wypłacone skarżącej wraz z dodatkiem, było | |świadczeniem nienależnie pobranym. Przedmiotem zaskarżonej decyzji nie jest więc należność pieniężna i sprawa ta objęta jest dyspozycją| |§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w/w rozporządzenia – jako inna sprawa. | |Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. | | | | |