I SA/Wa 521/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie WSA Bogdan Wolski (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej [...] S.A. w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1954 r. nr [...], odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] (d. [...]) ozn. nr hip. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1954 r., nr [...] odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu opisanej wyżej nieruchomości. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją wystąpiła w dniu 7 września 2009 r. [...] S.A. podnosząc, że organ nadzoru, przy ocenie prawidłowości orzeczenia dekretowego, skupił się jedynie na fakcie, że dotychczasowy właściciel wystąpił w przepisanym terminie z wnioskiem o przyznanie mu prawa własności czasowej, natomiast nie zbadał przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu, których spełnienie było nieodzowne do pozytywnego rozpatrzenia tego wniosku. Zatem organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla przedmiotowej nieruchomości w dacie orzekania przez organy dekretowe, a w dalszej kolejności ustalić czy przeznaczenie nieruchomości według planu zagospodarowania przestrzennego dawało możliwość pogodzenia korzystania z gruntu przedmiotowej nieruchomości z jej przeznaczeniem według planu zagospodarowania przestrzennego. Minister Infrastruktury stwierdził, że dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) w art. 7 ust. 1 i 2 określa sztywne reguły przyznawania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]. Pierwszą z nich było złożenie w przepisanym terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę. Z ustaleń organu wynika, że wniosek J. i J. małżonków S. o przyznanie im prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości wpłynął do Zarządu Miejskiego w W. w dniu 17 września 1948 r. Wniosek ten został złożony w terminie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, gdyż objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie nastąpiło w dniu 19 kwietnia 1948 r., wobec czego termin do złożenia wniosku upłynął dopiero w dniu 19 października 1948 r. Pomimo skutecznego złożenia wniosku organ nie rozpoznał go merytorycznie, odnosząc się w treści orzeczenia dekretowego jedynie do wniosku dotyczącego tej samej nieruchomości, który został złożony przez innego ze współwłaścicieli, tj. W. N. Powyższy wniosek wpłynął po terminie i orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lipca 1949 r. Prezydent W. odmówił W. N. przywrócenia terminu do złożenia wniosku dekretowego. Natomiast orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 1954 r. odmówił dotychczasowym właścicielom, tj. J. i J. małżonków S., I. S., Z. K., W. N., B. P. i innym przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości [...] z powodu niezłożenia wniosku w terminie, co dotyczyło jedynie wniosku złożonego przez W. N. Zatem, w ocenie Ministra Infrastruktury, organ dekretowy błędnie uznał, że w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został skutecznie złożony. Minister Infrastruktury wskazał, że przesłanką pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej jest ustalenie, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Z regulacji tej wynika, że odmowa przyznania żądanego prawa była możliwa, jeżeli korzystanie z gruntu pozostawało w sprzeczności z wydanymi planami zagospodarowania przestrzennego. Obowiązujący w danym okresie plan zagospodarowania przestrzennego (wcześniej plan zabudowy) winien stanowić punkt odniesienia dla organów rozpatrujących tzw. wnioski dekretowe. Przed wydaniem orzeczenia rozstrzygającego w sprawie z wniosku o przyznanie własności czasowej, organ zobowiązany był dokonać ustaleń, co do przeznaczenia nieruchomości według planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie wydania decyzji w tym przedmiocie. W niniejszej sprawie, zdaniem Ministra Infrastruktury, organ dekretowy powyższych ustaleń nie poczynił czym rażąco naruszył prawo, gdyż wydał merytoryczną decyzję o odmowie przyznania prawa własności czasowej, nie ustalając czy zostały spełnione ku temu przesłanki. Minister Infrastruktury stwierdził, że nie można się zgodzić z poglądem skarżącego, iż w tej sytuacji to organ nadzoru winien poczynić ustalenia co do tego czy, a jeśli tak, to jaki plan zagospodarowania przestrzennego obowiązywał dla przedmiotowej nieruchomości na datę orzekania przez organy dekretowe oraz jakie przewidywał dla niej przeznaczenie. Ustalenie powyższej okoliczności dopiero na etapie postępowania nadzorczego jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest niedopuszczalne. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Ustalanie w niniejszej sprawie zasadniczych przesłanek rozstrzygnięcia przez organ nadzoru w sytuacji, gdy organ orzekający tego nie uczynił, byłoby faktycznym orzekaniem przez organ nadzoru zamiast organu orzekającego, co w niniejszym postępowaniu jest niedopuszczalne. Ponadto Minister Infrastruktury stwierdził, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1954 r. obarczone jest jeszcze wadą w postaci skierowania go do osoby nieżyjącej, tj. K. K. z d. N., która zmarła w dniu [...] sierpnia 1952 r., co w orzecznictwie sądów administracyjnych również jest traktowane jako rażące naruszenie prawa. Wobec zaistnienia powyższych uchybień oraz niezaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych, organ nadzoru zobligowany jest do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. wniosła [...] S.A. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Podnosząc ten zarzut Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ten akt decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. skarżąca przedłożyła odpis księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") potwierdza, iż w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający stwierdzenie nieważności wydanych decyzji. Uzasadniając powyższe Sąd wyjaśnia, iż postępowanie nadzorcze dotyczące orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1954 r. nr [...], w którym odmówiono dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] (d. [...]) ozn. nr hip. [...] zostało przeprowadzone przez Ministra Infrastruktury i wymieniony organ stwierdził nieważność badanego orzeczenia. Z odpisu księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, który został przedłożony przez skarżącą na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r., wynika, iż nieruchomość ta stała się własnością Województwa [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...]. Uwzględniając przedstawioną okoliczność Sąd stwierdza, iż Minister Infrastruktury nie był organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1954 r., skoro wymieniona w tym akcie nieruchomość nie pozostawała własnością Skarbu Państwa w dniu wydania decyzji kończącej postępowanie nadzorcze. Organem właściwym do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia było samorządowe kolegium odwoławcze, co wynika z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych i art. 157 § 1 k.p.a. (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000 r., OPS 7/00, ONSA 2000/4/139). Wydanie przez Ministra Infrastruktury decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. i [...] grudnia 2009 r. z naruszeniem przepisów o właściwości stanowi podstawę stwierdzenia nieważności tych aktów (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Potwierdzenie opisanego powyżej uchybienia w toku postępowania sądowego czyni bezprzedmiotowym odniesienie się przez Sąd do zarzutów zawartych w skardze [...] S. A. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a.