I SA/Wa 521/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-08
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Dariusz Chaciński, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przekazaniu wywłaszczonej nieruchomości w użytkowanie wieczyste, wydana bez uzyskania stanowiska poprzedniego właściciela co do zwrotu nieruchomości, mimo że stała się ona zbędna na cel pierwotnego wywłaszczenia, jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa skutkującą stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o przekazaniu wywłaszczonej nieruchomości w użytkowanie wieczyste, wydana bez uzyskania stanowiska poprzedniego właściciela co do zwrotu nieruchomości, mimo że stała się ona zbędna na cel pierwotnego wywłaszczenia, stanowi rażące naruszenie prawa. Brak uzyskania zgody poprzedniego właściciela na zwrot nieruchomości jest warunkiem umożliwiającym jej użycie na inny cel. Niewykonanie tego obowiązku godzi w zasadę ochrony własności i może prowadzić do uchylenia decyzji, chyba że wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1987 r. o przekazaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości wywłaszczonej od ich przodków. Argumentowali, że nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a jej przekazanie w użytkowanie wieczyste nastąpiło bez uzyskania zgody poprzednich właścicieli, co stanowi rażące naruszenie prawa. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja została wydana zgodnie z prawem, a Skarb Państwa posiadał tytuł własności do nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi H. P., Z. P. i E. N. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz H. P., Z. P. i E. N. solidarnie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...] grudnia 1987 r. nr [...] o przekazaniu nieruchomości gruntowej położonej w O. przy ul. [...], w użytkowanie wieczyste na rzecz S. przy Urzędzie Wojewódzkim w O., w części dotyczącej przekazania działki oznaczonej nr geodezyjnym [...], położonej w O. przy ul. [...], obecnie stanowiącej część działki nr [...].
Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 5 czerwca 2013 r. H. P., Z. P. i E.N., reprezentowani przez r.pr. M. W., wystąpili o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego z dnia [...] grudnia 1987 r. nr [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, że decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 1976 r. nr [...] z z przedmiotowej nieruchomości zostali wywłaszczeni H. i L. P., pod budowę budynku Urzędu Wojewódzkiego w O. Wskazano, że nieruchomość ta nie została wykorzystana na ww. cel wywłaszczenia, lecz została przeznaczona pod budynek S. przy Urzędzie Wojewódzkim w O. Powołując się na przepis art. 50 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) pełnomocnik stwierdził, że warunkiem użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel, niż cel uzasadniający jej wywłaszczenie, było uzyskanie przez właściwy organ jednoznacznego stanowiska poprzedniego właściciela tej nieruchomości lub jego następcy prawnego, że te osoby nie wyrażają zgody na zwrot wywłaszczonej nieruchomości, na ich rzecz. Wskazał, że byli właściciele nieruchomości - H. P. jak i jego żona L. P. nie złożyli oświadczenia woli o braku wyrażenia zgody na zwrot wywłaszczonej nieruchomości, organ wydający kwestionowaną decyzję nie uzyskał stanowiska byłych właścicieli nieruchomości co do wyrażenia zgody na przekazanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste S. Jednocześnie wskazał, że w sprawie zachodzi wyraźna i ewidentna sprzeczność pomiędzy treścią przepisu art. 50 ust. 5, w związku z art. 74 ust. 1 powołanej ustawy, a zaskarżoną decyzją o przekazaniu wywłaszczonej nieruchomości w użytkowanie wieczyste, która to sprawa wyczerpuje przesłanki pojęcia rażącego naruszenia prawa, określonego w przepisach art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...] grudnia 1987 r. nr [...]. Stwierdził, że faktem bezsprzecznym było, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa od H. i L. P. z przeznaczeniem pod budowę budynku zespołu administracyjnego Urzędu Wojewódzkiego w O. oraz, że niniejsza inwestycja nigdy nie została zrealizowana. Jednakże zdaniem organu powoływana przez wnioskodawców okoliczność stanowi przesłankę zwrotu przedmiotowej nieruchomości , nie zaś przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste, w sytuacji gdy Skarb Państwa w momencie wydania decyzji legitymował się tytułem własności do przedmiotowej nieruchomości a decyzja wydana została zgodnie z prawem. Jednocześnie stwierdził, że z przepisów nie wynikało, aby organ zobligowany był wystąpić do byłego właściciela o uzyskanie jego zgody w sprawie zadysponowania tą nieruchomością.
Niezgadzając się z powyższą decyzją H. P., Z. P. i E. N., reprezentowani przez r.pr. M. W., wnieśli odwołanie.
Po rozpoznaniu powyższego Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], uznając, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...] grudnia 1987 r. nie jest obarczona wadą wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz, że w niniejszej sprawie nie zachodzą również pozostałe kwalifikowane wady prawne, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu stwierdził, że podstawę wydania kwestionowanej decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...] grudnia 1987 r. stanowił przepis art. 4 ust. 3 pkt 1, art. 20 ust. 1 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Wskazał, że Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] września 1976 r. nr [...] wywłaszczył na rzecz Państwa nieruchomość położoną w O., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącą własność H. i L. P., z przeznaczeniem pod budowę budynku zespołu administracyjnego dla Urzędu Wojewódzkiego w O. oraz, że wymieniona inwestycja na terenie wywłaszczonej nieruchomości nigdy nie została zrealizowana.
Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 1987 r. nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego przekazał m.in. ww. nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] w użytkowanie wieczyste na rzecz S. przy Urzędzie Wojewódzkim w O. Minister podniósł, że w dniu [...] grudnia 1987 r., tj. w dniu wydania kwestionowanej decyzji, wskazana nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, co zostało skutecznie ujawnione w księdze wieczystej Nr [...] (postanowienie Państwowego Biura Notarialnego w O. z dnia [...] grudnia 1987 r., sygn. akt [...]). Zatem w ocenie organu zgodnie z przepisem art. 4 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy przedmiotowa nieruchomość mogła być przekazana w użytkowanie wieczyste na rzecz spółdzielni mieszkaniowej.
Wskazał również, że w § 2 decyzji określono, iż przekazanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste następuje na 99 lat od dnia [...] grudnia 1987 r., zaś w § 3 ustalono opłaty: roczną oraz pierwszą związane z tym przekazaniem. Natomiast w § 5 decyzji stwierdzono również, że decyzja stanowi podstawę sporządzenia umowy wieczystego użytkowania w formie aktu notarialnego. Minister podał, że decyzja z dnia [...] grudnia 1987 r., stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poprzedziła zawarcie, na podstawie art. 20 ust. 1 tej ustawy w związku art. 234 Kodeksu cywilnego, umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.
Minister stwierdził, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa na rzecz S. nastąpiło na podstawie umowy, sporządzonej w prawem przepisanej formie w dniu [...] grudnia 1987 r., Rep. A Nr [...]. Zostało to ujawnione w księdze wieczystej Nr [...], zgodnie z zawiadomieniem Państwowego Biura Notarialnego w O. z dnia [...] grudnia 1987 r.
W związku z powyższym w ocenie Ministra przedmiotowa decyzja Kierownika została wydana zgodnie z prawem.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżących błędnej wykładni art. 50 ust. 5 w związku z art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 1985 r. Minister wskazał, że okoliczność ta nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Podniósł, że w chwili wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1987 r. Skarb Państwa legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości, zaś decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa. Podkreślił również, iż z przepisów dot. przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie wynika, aby organ był zobowiązany do wystąpienia do byłego właściciela o uzyskanie jego zgody w sprawie możliwości zadysponowania tą nieruchomością.
Odnosząc się do drugiego zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającego na niewłaściwym jego zastosowaniu, poprzez uznanie, że niepowiadomienie byłych współwłaścicieli zabudowanej nieruchomości o zamiarze przeznaczenia jej na inny cel niż ten wskazany w decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 1976 r. uniemożliwiło byłym współwłaścicielom zwrot tej nieruchomości, a następczo doprowadziło do przekazania działki w użytkowanie wieczyste na rzecz S. przy Urzędzie Wojewódzkim w O., nie stanowi rażącego naruszenia prawa, organ wskazał, że zarzut ten dotyczy postępowania o zwrot nieruchomości, nie zaś postępowania o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste.
Odnosząc się natomiast do zarzutu niezapewnienia skarżącym udziału w sprawie zakończonej wydaniem decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...] grudnia 1987 r., Minister wskazał, że może to stanowić jedynie przesłankę wznowienia postępowania (tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), nie zaś przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji.
Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H.P., Z. P. i E. N., reprezentowani przez r.pr. M. W., wnosząc o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uzupełniającego dowodu z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie [...] oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1. naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. art. 50 ust. 5 i art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], w sytuacji w której decyzja o przekazaniu w użytkowanie wieczyste została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wywłaszczona nieruchomość została użyta na inny cel niż cel uzasadniający jej wywłaszczenie, określony w decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 1976 r., pomimo nieuzyskania przez Prezydenta Miasta O. - przed zmianą przeznaczenia nieruchomości - stanowiska poprzedniego właściciela co do jej zwrotu, a tym samym pomimo nieziszczenia się warunku umożliwiającego użycie nieruchomości na inny cel niż cel uzasadniający wywłaszczenie - w postaci braku możliwości zwrotu nieruchomości poprzedniemu właścicielowi z uwagi na brak jego zgody;
2. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania zakończonego decyzją, w sposób uchybiający obowiązkowi pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej, co polega na wydaniu decyzji o treści sprzecznej z wcześniejszą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2008 r., wydaną w analogicznym stanie faktycznym i prawnym;
3. naruszenie art. 50 ust. 5 w związku z art. 74 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, polegające na ich błędnej wykładni skutkującej uznaniem, że przepisy te nie nakładały na organy administracji publicznej bezwzględnego obowiązku zwrócenia się do byłych właścicieli nieruchomości z pytaniem o zgodę na jej zwrot z uwagi na fakt, że stała się ona zbędna na cel uzasadniający wywłaszczenie określony w decyzji o wywłaszczeniu, a skutkiem tego odmowę stwierdzenia nieważności decyzji o przekazanie w użytkowanie wieczyste, mimo wydania jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 8 stycznia 2016 r. Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy zawarty w skardze. Natomiast pełnomocnik stron zgłosił zastrzeżenia do protokołu w trybie art. 105 p.p.s.a. podnosząc naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.
Na wstępie wskazać należy, że na rozprawie w dniu 8 stycznia 2016 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze, uznając na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że przeprowadzenie tego dowodu nie jest niezbędne do wyjaśnienia rozpoznawanej sprawy.
Postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju toczyło się w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a., a jego przedmiotem była decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...] grudnia 1987 r. o przekazaniu w trybie art. 4 ust. 3 pkt 1, art. 20 ust. 1 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. – o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99) w użytkowanie wieczyste S. w O. gruntu nieruchomości obejmującej m.in. działkę nr [...] położoną w O. Minister stwierdził, że kwestionowana decyzja został wydana zgodnie z prawem i nie jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. (rażąco narusza prawo) z uwagi na to, że Skarb Państwa legitymował się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, zaś decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa, gdyż z przepisów dotyczących przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie wynika, aby organ był zobowiązany do wystąpienia do byłego właściciela o uzyskanie zgody w sprawie możliwości zadysponowania tą nieruchomością.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie takiego stanowiska organu nie podziela.
Należy wskazać, że m.in. przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 1976 r. nr [...] pod budowę budynku Urzędu Wojewódzkiego w O., jednak nie została wykorzystana na cel wskazany w tej decyzji, a została przeznaczona pod budynek S. w O., której kwestionowaną decyzją dnia [...] grudnia 1987 r. przekazano w użytkowanie wieczyste grunt przedmiotowej nieruchomości . W konsekwencji wydania powyższej decyzji aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1987 r. Rep. [...] ustanowiono na rzecz S. prawo użytkowania wieczystego, które następnie zostało ujawnione w księdze wieczystej.
Zasady dysponowania wywłaszczonymi nieruchomościami określały przepisy obowiązującej wówczas ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Stosownie do art. 50 ust. 5 tej ustawy, nieruchomość wywłaszczona nie mogła być użyta na inny cel, niż cel uzasadniający wywłaszczenie, chyba że nie mogła być zwrócona w trybie określonym w ówczesnym art. 74 tej ustawy z powodu braku zgody poprzedniego właściciela albo jego następcy prawnego. Art. 74 ust. 1 tej ustawy stanowił, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela albo jego następcy prawnego za jego zgodą, jeżeli stała się zbędna na cel uzasadniający wywłaszczenie. Powyższe oznacza, że wywłaszczona nieruchomość, która stała się zbędna na cel uzasadniający wywłaszczenie nie może być użyta na inny cel, ale winna być zwrócona poprzedniemu właścicielowi lub jego następcy prawnemu. Dopiero więc po uzyskaniu przez organ, do którego wpłynął wniosek o przekazanie nieruchomości wywłaszczonej w użytkowanie wieczyste, jak w niniejszej sprawie, jednoznacznego stanowiska poprzedniego właściciela tej nieruchomości lub jego następcy prawnego, że nie wyrażają oni zgody na zwrot wywłaszczonej nieruchomości, mogła ona zostać użyta na inny cel niż uzasadniający wywłaszczenie.
Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że organ wydając kwestionowaną decyzję nie wystąpił do poprzednich właścicieli o zajęcie stanowiska w tej kwestii, w związku z powyższym Sąd uznał, że przy wydawaniu kwestionowanej decyzji doszło do rażącego naruszenia art. 50 ust. 5 w zw. z art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania, a więc w dniu [...] grudnia 1987 r.
Wprawdzie przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, wprowadzając obowiązek organu zawiadomienia poprzedniego właściciela o zamiarze użycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, nie przewidują sankcji za naruszenie tego obowiązku, to jednak zdaniem Sądu, samo rozstrzygnięcie sprawy wydane w efekcie obarczonego tą wadliwością postępowania, aczkolwiek oparte na materialnoprawnej podstawie, narusza prawo w stopniu rażącym, gdyż skutki jakie wywołuje ono w sferze praw podmiotowych osób wywłaszczonych – a więc faktyczne i prawne uniemożliwienie uzyskania zwrotu nieruchomości, nawet w sytuacji potwierdzenia zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia – godzą w jedną z naczelnych zasad ustrojowych Państwa jaką jest (i była także w dacie wydawania kontrolowanej w nadzorze decyzji) zasada ochrony własności.
Stwierdzenie jednak powyższej wady nie w każdej sytuacji prowadzić będzie do wyeliminowania obarczonego nią orzeczenia z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Warunkiem sine qua non stwierdzenia z tej przyczyny nieważności kontrolowanej decyzji jest bowiem uprzednie ustalenie, że skutki prawne jakie ona wywołała nie mają charakteru nieodwracalnego. Zgodnie wszak z art. 156 § 2 in fine k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie, obok badania przesłanek z § 1 ww. artykułu, stanowią więc podstawowy element postępowania wyjaśniającego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż warunkują wydanie rozstrzygnięcia o treści zdeterminowanej art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. (w przypadku niestwierdzenia wywołania przez decyzję skutków o charakterze nieodwracalnym) bądź art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a.(w sytuacji gdy tego rodzaju skutki decyzja ta wywołała).
Ustaleń w tym zakresie nie może dokonać rozpoznający sprawę Sąd, który sprawuje jedynie - jak już zasygnalizowano na wstępie - kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie jest bowiem rolą sądu administracyjnego "zastępowanie" organu w jego obowiązkach i rozstrzyganie za niego sprawy administracyjnej. To obowiązkiem organu administracji publicznej (a nie sądu) jest merytoryczne jej rozpatrzenie i wydanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa właściwego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (por. wyrok NSA z 8.02.2012 r. sygn. akt II GSK 1544/10 dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do poczynienia w ponownie prowadzonym postępowaniu ustaleń skutków jakie wywołała kontrolowana decyzji w zakresie odnoszącym się do działki nr [...], oceny tych skutków przez pryzmat negatywnej przesłanki nieważności, określonej w art. 156 § 2 k.p.a. i w zależności od poczynionych w tym względzie ustaleń podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, którego treści skład orzekający obecnie nie przesądza, a także uzasadnienia tego rozstrzygnięcia zgodnie z dyrektywami ustanowionymi w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło