I SA/Wa 521/16

Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego postanawia I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. E. R., wnioskiem z dnia 13 maja 2016 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małoletnim, uczącym się synem. Skarżąca zaznaczyła, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wskazała, że nie posiada papierów wartościowych i innych praw majątkowych, ani wierzytelności. Źródłem utrzymania rodziny są alimenty otrzymywane na syna w wysokości [...] zł miesięcznie oraz świadczenia otrzymywane z pomocy społecznej. W sumie miesięczne środki jakimi dysponuje wnioskodawczyni wynoszą [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że ponosi miesięczne wydatki stałe z tytułu płatności czynszu w wysokości [...] zł, zakupu gazu wysokości [...] zł, za energię elektryczną w wysokości [...] zł, internet w wysokości [...] zł. W sumie na miesięczne wydatki związane z opłatami za mieszkanie wnioskodawczyni przeznacza kwotę w wysokości [...] zł. Oświadczyła, że pozostałą kwotę przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego. Wnioskodawczyni dodała, że jest osobą bardzo schorowaną oraz że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Zarządzeniem z dnia 20 maja 2016 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie : - wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych wraz z wykazem dokonywanych operacji z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dokumentów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem i leczeniem, - stosownych dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanych przez rodzinę zasiłków, alimentów i innych świadczeń, stanowiących źródło utrzymania, - stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez wnioskodawczynię w 2015 r., - oświadczenia wskazującego czy wyznaczony został termin rozprawy rozwodowej, o której skarżąca wspomina w złożonej skardze oraz nadesłania dokumentu potwierdzającego, że złożony został pozew o rozwód, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 23 czerwca 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo, w którym wnioskodawczyni wniosła o zmianę terminu na złożenie dodatkowych dokumentów do końca czerwca 2016 r., z uwagi na brak środków finansowych, aby zwrócić się do urzędów i organów o wydanie stosownych zaświadczeń. - W dniu 5 lipca 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe dokumenty. Wynika z nich, że wnioskodawczyni na zakup leków w czerwcu 2016 r. przeznaczyła kwotę w wysokości [...] zł, tytułem opłat za energię elektryczną w maju kwotę [...] zł , a w czerwcu kwotę [...] zł, tytułem opłat za telewizję, internet, telefon kwotę [...] zł, tytułem opłat za czynsz najmu oraz pozostałe wydatki związane z użytkowaniem lokalu w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni nadesłała także wyciągi z konta bankowego z 3 miesięcy (tj. od lutego do kwietnia 2016 r.) oraz zaświadczenie z banku, że oprócz rachunku z którego wyciągi nadesłała nie posiada w tym banku innych rachunków oraz, że w okresie ostatnich 3 miesięcy nie posiadała innych rachunków i lokat terminowych. Z nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w formie świadczenia pieniężnego na pokrycie wydatków związanych procesem edukacyjnym syna od 2012 r. do chwili obecnej. Pomoc ta w 2016 r. wyniosła [...] zł. Ponadto, korzysta z pomocy w postaci świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł miesięcznie wypłacanego na rzecz syna, z dodatku mieszkaniowego od 1 maja 2009 r. do chwili obecnej wynoszącego aktualnie [...] zł. Dodatkowo, wnioskodawczyni nadesłała zaświadczenie Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia 15 kwietnia 2016 r. o wysokości przyznanej jej pomocy z ostatnich sześciu latach. Wnioskodawczyni nadesłała także kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w W. orzekającego rozwód. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718 t.j.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest niewątpliwie na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawczyni, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, w zakresie wniosku wnioskodawczyni o zwolnienie od kosztów sądowych umorzono postępowanie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.